آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۹۵۰
تاریخ انتشار: ۰۹ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۵:۲۴
طاهره گودرزی


چکیده
انرژی یکی از مولفه‌های اقتصاد است که میزان وابستگی به آن نقش زیادی در نوع سیاست داخلی و خارجی دولت‌ها دارد. در مطلب پیش رو، تلاش شده ابتدا با نگاهی به اهمیت انرژی در رژیم صهیونیستی، فراز و فرودهای سیاست انرژی، نگرانی‌ها و بحران‌های رژیم صهیونیستی در حوزه انرژی، سیاست‌گذاری‌های داخلی، برنامه‌های فعلی و آتی آن (سیاست‎گذاری‌های خارجی) و تأثیر این سیاست‌ها بر امنیت ملی ایران بررسی شود.

مقدمه
با شروع بحران نفتی و تحریم نفتی رژیم صهیونیستی از سوی کشورهای عربی، که محصول جنگ 1973 بود و سپس وقوع انقلاب اسلامی ایران که قطع صادرات نفت به این رژیم را از کشور اصلی تأمین کننده نفت آن در پی داشت، رژیم صهیونیستی استفاده از منابع زغال سنگ را بیش از پیش در دستور کار خود قرار داد اما از سال 2008 به بعد، با معرفی شدن گاز طبیعی به اقتصاد رژیم صهیونیستی، سهم استفاده از زغال سنگ رفته رفته در اقتصاد این رژیم کاهش یافت و جای خود را به گاز طبیعی داد.

در این سال، مصر اقدام به صادرات گاز به رژیم صهیونیستی نمود اما با سقوط رژیم مبارک در مصر و انفجار یا حملات مداوم به خطوط انتقال گاز از صحرای سینا به اراضی اشغالی، این صادرات عملاً در سال 2012 پایان یافت و با وجود افت شدید انرژی در اقتصاد، رژیم صهیونیستی توانست با اکتشاف میادین جدید انرژی دریای مدیترانه خود را از ورطه کمبود انرژی رهایی بخشد.

با اکتشاف میدان گازی تامار تا حدود زیادی این رژیم توانست انرژی‌های حاصل از آن را به سمت مصرف داخلی سوق دهد و سپس با اکتشاف میدان گازی لویاتان که حدود 16 میلیارد فوت مکعب ظرفیت دارد، رویکرد این رژیم به سمت صادرات پیش رفت.

به طور کلی بر مبنای آمار سازمان OECD سازمان اقتصادی همکاری و توسعه، میزان مصرف انرژی رژیم اسراییل به این شرح بوده است:
در مجموع 24 و نیم میلیون تن نفت خام، مورد مصرف آن بوده و از مجموع کل انرژی مصرفی آن، 28 درصد سهم زغال سنگ، 26 درصد گاز طبیعی، 5 درصد انرژی‌های تجدید پذیر و 41 درصد نفت خام بوده است.(1)

الف- نگرانی‌ها و بحران‌های رژیم صهیونیستی در حوزه انرژی
1- وابستگی به واردات انرژی از کشورهای مختلف
2- مناقشات مرزی مخصوصاً با لبنان
3- تفاهم‌های تنش زا: منظور از این مورد، تفاهم‌هایی است که اگرچه با قبرس صورت گرفته ولی واکنش‌های لبنان و ترکیه را در بر داشته است.
4- هراس از حملات حزب الله و مقاومت علیه میادین گازی مدیترانه و موشک‌های حماس و سایر گروه‌های مقاومت
5- وجود مخاطراتی برای ترانزیت گاز مایع از تنگه باب المندب و تیران به خاطر اقدامات گروه‌های یمنی یا دزدان دریایی سومالی به همین خاطر، خط لوله دریایی، بیش از پیش مورد توجه و اولویت است.
الزامات
6- اعمال مالیات بیش از حد بر شرکت‌های اکتشاف نفتی و گازی که موجب بروز احتمال خارج شدن آنها از پروژه‌ها خواهد شد.

ب- سیاست‌گذاری‌های داخلی اسراییلی‌ها در بخش انرژی
- تلاش برای تأمین حداکثری خودکفایی در بخش انرژی
- سیاست افزایش سلطه بخش دولتی بر قراردادهای اکتشاف نفت و گاز که در نتیجه، افزایش مالیات‌های پرداختی به دولت از 30 درصد به 50 درصد که کنست نیز این موضوع را در سال 2014 تصویب کرده است.
- شیفت و انتقال حداکثری از منابع گازی و فسیلی به منابع انرژی تجدید پذیر که قرار است تا سال 2030، 17 درصد منبع تولید برق مصرفی، انرژی‌های تجدید پذیر باشد که هرچند این امر نیز اعتراضاتی را در بر داشته و این اعتراض مطرح شده که اهداف اعلام شده در سطح پایین و ناچیزی قرار دارند و باید اهداف بالاتری اعلام می‌شد. گفتنی است که رژیم صهیونیستی دوران مختلفی از انتقال را تجربه کرده است به طوری که یکی از نتایج تحریم نفتی و وقایع دهه 1970، افزایش رویکرد به انرژی‌های تجدید پذیر بوده است سپس زغال سنگ به تدریج کنار گذاشته شده و گاز طبیعی جایگزین آن شده است.
- ترس از بیماری هلندی یعنی نگرانی از بالا رفتن درآمدهای هیدروکربنی و کاهش رقابت بین صنایع و افزایش بیکاری‌ها.

ج- برنامه‌های فعلی و آتی یا همان سیاست‌گذاری‌های خارجی
-    اتحاد انرژی اسراییل با قبرس و یونان
-    امضای قراردادهای بیشتر برای صادرات نفت
-    بازار اتحادیه اروپا به دنبال متنوع سازی منابع انرژی و جایگزینی حداکثری انرژی روسیه که از طریق اوکراین به آن می‌رسد و احتمال افت و خیز یا نوسان در آن وجود دارد.
-    بسط فعالیت و نفوذ شرکت‌های نفتی صهیونیستی در منطقه به ویژه فعالیت در قبرس و به نفع ترکیه
-    به دنبال ترانزیت بیشتر انرژی و تبدیل به هاب منطقه‌ای انرژی
-    بهره‌گیری از انرژی برای صادرات بیشتر به کشورهای عربی
-    همگرایی هرچه بیشتر در بخش انرژی با قزاقستان و آذربایجان هم برای تأمین انرژی و انتقال آن به اراضی اشغالی و هم برای کاهش نفوذ منطقه‌ای ایران
-    الحاق هرچه سریع‌تر جولان به این رژیم به طور رسمی برای بهره‌برداری‌های بدون دغدغه انرژی

د- تأثیر سیاست‌های رژیم صهیونیستی در حوزه انرژی بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
اگرچه میزان کلی انرژی‌های شناخته شده توسط رژیم صهیونیستی و صادرات آن در مقایسه با ذخایر عربی و ایران و روسیه چندان نیست، ولی به هر حال با تأثیرگذاری این رژیم بر بازارهای منطقه‌ای و سیاست‌های جانبی این رژیم، امنیت ملی جمهوری اسلامی، از چند جهت تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
-    مناقشات مرزی آن با حریم دریایی لبنان که سطح تنش را در این منطقه بالا برده است که البته هرچند در برخی مواقع این تنش‌ها به نفع ایران است اما از جهاتی نیز این تنش موجب مداخله آمریکا یا حتی اروپا و دیگر قدرت‌های جهانی به نفع این رژیم می‌باشد و ممکن است گرو کشی‌های متقابل آمریکا درباره میادین نفتی شرق سوریه را باعث شده و لبنان را تحت فشار بیشتر قرار دهد تا حزب الله در برابر مردم لبنان قرار گرفته و فشار بر آن افزایش یابد و در نهایت وضعیتی نامطلوب مقاومت پیش آید.
-    عادی‌سازی بیش از پیش روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی از جمله مصر و اردن و افزوده شدن بخش حیاتی انرژی به اهرم‌های قدرت رژیم صهیونیستی
-    تأثیر متقابل قزاقستان و رژیم صهیونیستی بر ایران، کاهش نفوذ آن در منطقه شمالی جمهوری اسلامی و تنش احتمالی میان طرفین با هدایت رژیم صهیونیستی
-    با مطرح شدن رژیم صهیونیستی به عنوان هاب انرژی منطقه‌ای و بیشتر شدن وابستگی اروپا به آن، میزان حمایت اروپایی‌ها از صهیونیست‌ها و تأثیرگذاری این رژیم در منطقه و نیز در اولویت قرار گرفتن خواسته‌های آن حتی در زمینه موضوعات حقوق بشری و تحریم آن بیش از پیش خواهد بود.

*کارشناس ارشد حوزه مطالعاتی رژیم صهیونیستی در موسسه ندا

پی‌نوشت‌ها
1- Fossil Fuel support Country Note, OECD:
https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=7&cad=rja&uact=8&ved=0ahUKEwi6s_m6183aAhVJDCwKHTMSC98QFghnMAY&url=http%3A%2F%2Fstats.oecd.org%2Ffileview2.aspx%3FIDFile%3D43723b1c-d337-435a-aca0-dc24046ea459&usg=AOvVaw3c0Ly40MDXatJpwthnDKHx  
- دیگر منابع مورد استفاده در این گزارش عبارت بودند از:
- Israel: The "Energy Island's" Transition to Energy Independence, 20. June 2016 :
https://us.boell.org/2016/06/20/israel-energy-islands-transition-energy-independence
- Israel’s Fuel Economy:
http://archive.energy.gov.il/English/Subjects/Subject/Pages/GxmsMniIsraelsFuelEconomy.aspx
- The Potential of Natural Gas In the Israeli Economy, April 2014, Finance & Economics Division, Economics Department, Dr. Gil Michael Bufman, Eyal Raz, Noach Hager.
- استقلال و امنیت انرژی در رژیم صهیونیستی، نویسنده سید محمد مهدی قادری.
نام:
ایمیل:
* نظر: