آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۹۰۹
تاریخ انتشار: ۲۷ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۱:۰۰
عارف بیژن
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول
چکیده
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر وابسته به مدرسه‌کندی هاروارد که در سال 1973 تأسیس شد، در چهار موضوع امنیت بین­الملل، محیط زیست، دیپلماسی و تکنولوژی فعالیت می­کند. در این مرکز از متخصصان، اساتید دانشگاه ­ها از سراسر جهان، از جمله اسرائیلی، صهیونیستی، ایرانی، افراد دولتی و کسانی که عضو کنگره آمریکا هستند به بهترین نحو استفاده می­کنند. سوالی که مطرح است اینکه این مرکز دارای چه مأموریتی است؟ ساختار سازمانی آن به چه صورت است؟ و افراد مهمی که در این مرکز فعالیت می­کنند چه کسانی هستند؟ آنچه محتمل است این مرکز دارای ساختار منسجم و متشکل از افراد کلیدی و تأثیر­گذار در آمریکا است و افرادی مانند دیوید کوهن، ایهود باراک و... در آن فعالیت می‌کنند. نکته قابل توجه اینکه، کارشناسان متخصص مرکز بلفر در حوزه هسته ­ای با تهیه گزارش­ های دقیق، نقش بارزی در موضوع هسته­ ای ایران داشتند.

مقدمه
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر(The Belfer Center for Science and International Affairs)، که وابسته به مدرسه‌کندی هاروارد در آمریکا است، در سال 1973 توسط پل دوتی (Paul Doty) که خود پروفسور بیو شیمی بود تأسیس شد. این مرکز ابتدا به عنوان برنامه‌ای برای علوم و امور بین‌الملل(Program for Science and International Affirs) در درون دانشکده هنر و علوم هاروارد شکل گرفت که هدف اصلی آن احیای جدی خطرات هسته‌ای و کنترل تسلیحات بود و به مرور زمان گسترش پیدا کرد و در زمینه‌های دیپلماسی و امنیت بین‌المللی، مسائل زیست محیطی و منابع طبیعی، علم و سیاست تکنولوژی فعالیت خود را آغاز کرد. بر اساس اعلام اتاق فکر دانشگاه پنسیلوانیا در سال 2018، مرکز بلفِر برای پنجمین سال متوالی، رتبه اول تینک تنک (Think Tanks) دانشگاه­های جهان را به خود اختصاص داد. در واقع مرکز بلفِر برای پیشبرد اهداف خود، دو مأموریت: 1) فراهم آوردن رهبری در پیشبرد دانش مرتبط با سیاست در مورد مهم‌ترین چالش­های امنیت بین‌المللی و سایر مسائل حیاتی که شامل علم، فناوری، سیاست زیست محیطی و امور بین‌المللی است و 2) آماده کردن نسل­های آینده رهبران برای حوزه‌های ذکر شده، را برای خود ترسیم کرده­ است.

حوزه‌های تحقیقاتی
مرکز بلفِر آمریکا در راستای انجام مأموریت خود چهار حوزه تحقیقاتی را در چارچوب عنوان «برنامه» دنبال می‌کند که شامل موارد زیر است:
1- «برنامه امنیت بین‌الملل» که جدی ترین تهدید­ها برای منافع ملی آمریکا و امنیت فراگیر را مورد خطاب قرار می‌دهد.

2- «برنامه علم، تکنولوژی و سیاست عمومی» روش‌هایی را تجزیه و تحلیل می‌کند که در آن سیاست عمومی برای امنیت، بهره‌وری انرژی و رقابت اقتصادی تأثیر می‌گذارد.

3- «برنامه محیط زیست و منابع طبیعی» که کانون تحقیقات میان رشته‌ای مرکز روی مشکلات زیست محیطی و منابع و راهکارهای سیاست‌گذارانه متمرکز است.

4- «برنامه دیپلماسی و امور بین‌المللی» که شامل آینده پژوهی دیپلماسی، حمایت از تحقیقات و آموزش روابط سیاسی بین‌المللی از طریق طرح خاورمیانه، پروژه هند و جنوب آسیا است.(1)

اهمیت مرکز بلفِر
مرکز بلفِر به عنوان یکی از اتاق فکرهای بسیار مهم در آمریکا نقش اساسی را در موضوعاتی که منافع ملی ایالات متحده و دیگر کشورها را مورد تهدید قرار می‌دهد به خوبی ایفا می‌کند. به عنوان مثال تأثیر سیاست مرکز در جلوگیری از جنگ هسته‌ای و تروریسم است. بلفِر از طریق تحقیقات و تحلیل و اجرای سیاست‌ها توسط فارغ‌التحصیلان در دولت، و همین طور کارشناسان هسته‌ای نقش مهمی را در کاهش احتمال تروریسم هسته‌ای جهانی و کاهش تعداد کشورهای دارای سلاح هسته‌ای از 52 در 1991 به 25 کشور در حال حاضر داشت. اعضاء و مدیران پروژه اتمی به همراه دیگر کارشناسان کنونی و سابق مرکز نقش مهمی را در برنامه‌ریزی و اجرای چهار نشست امنیت هسته‌ای که توسط باراک اوباما در سال 2010 آغاز شده بود و در سال 2016 به پایان رسید، تلاشی که باعث کاهش میزان دسترسی به سلاح‌های هسته‌ای در سراسر جهان و کاهش تهدید تروریسم هسته‌ای در جهان شد. علاوه بر این، در سال 2015، 13 کارشناس هسته‌ای در مرکز بلفِر، در مورد برنامه هسته‌ای ایران مطالبی نوشتند که جزئیات طرح جامع اقدام مشترک برای جلوگیری از ایران برای توسعه سلاح‌های هسته‌ای را توضیح داد. این گزارش‌ها توسط اعضای کنگره و کارکنان برای اطلاع از تصمیم خود در مورد این طرح بسیار مورد ستایش قرار گرفت.(2)

ساختار سازمانی
الف) رئیس و معاونین: مرکز بلفِر با استفاده از تمامی پتانسیل‌های موجود سعی کرده دانشمندان، اساتید دانشگاه‌ها، مختصصان حوزه‌های چهار گانه، مدیران ارشد در دولت آمریکا، رژیم صهیونیستی و حتی ایران را به کار گیرد که شمار زیادی را شامل می‌شود. در زیر به برخی از مهم‌ترین آن افراد اشاره می‌شود:
1- پل دوتی (Paul Doty): مدیر بازنشسته مرکز بلفِر، موسس آن، استاد بیو شیمی دانشگاه ‌هاروارد و عضو هیأت مدیره این مرکز بود که در 5 دسامبر 2011 فوت کرد. دوتی پس از بازنشستگی به کار خود روی مسائل امنیت بین‌الملل و روابط علمی آمریکا- روسیه، به عنوان عضو هیأت مدیره بنیاد علوم بین‌المللی سوروس(متعلق به جورج سوروس یهودی) که در دهه 1990 از دانشمندان روسی در این زمینه حمایت می‌کرد، ادامه داد.(3)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

2- اشتون کارتر (Ashton Carter): سیاستمدار، مدیر فعلی مرکز بلفِر، پروفسور تکنولوژی و امور جهانی، عضو هیأت مدیره مرکز و وزیر دفاع سابق آمریکا (2015-2017) است. کارتر در دوره اول ریاست جمهوری کلینتون، دستیار وزیر دفاع بود. هنگام بروز بحران اتمی کره شمالی در سال ۱۹۹۴، کارتر هدایت برنامه‌ریزی نظامی را بر عهده داشت. او از حمله نظامی به کره شمالی حمایت کرد. در دولت کلینتون او پیشنهاد حمله نظامی به نیروگاه هسته‌ای کره شمالی (و احتمالاً تأسیسات پلوتونیوم آن) را داده بود.(4)

کارتر در خصوص ایران از همه گزینه‌ها از جمله بازدارندگی نظامی حمایت می‌کند. در سال ۲۰۰۴ او در مقاله‌ای خواهان نابودی کامل برنامه هسته‌ای ایران و کره شمالی شد. او گفته می‌توان از چند «چماق» برای متقاعد کردن حکومت ایران به پذیرش یک نتیجه دیپلماتیک بهره جست. کارتر در گزارشی در سال ۲۰۰۶ برای نوشت که یک حمله می‌تواند یک اثر تأخیری مهم در برنامه هسته‌ای ایران اجرا کند. در گزارش دیگری به همراه دنیس راس، نوشت که سیاست‌های بازدارنده در مقابله با «ایدئولوژی افراطی» ایران ناکارامد است.(5)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول
3- اریک روسنباچ ( Eric Rosenbach): معاون مدیر مرکز بلفِر، مدیر پروژه دفاع از دموکراسی دیجیتال، استاد سیاست عمومی دانشگاه‌هاروارد، عضو هیأت مدیره و رئیس سابق کارکنان وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا (2015-2017) است. او هم‌چنین مشاور امنیت ملی سناتور چاک هیگل و یکی از اعضای کادر حرفه‌ای در مجلس سنا انتخاب شد. اریک در حوزه‌های خاورمیانه، آمریکای شمالی، امنیت بین‌المللی، تروریسم، جنگ افغانستان، استراتژی نظامی و امنیتی، امنیت سایبری و سیاست خارجی آمریکا تخصص دارد.(6)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

4- پاتریسیا والش (Patricia Walsh): مدیر اجرایی مرکز بلفِر و بیش از 30 سال در دانشگاه‌هاروارد بوده است و چندین پست اجرایی داشت. او به عنوان هماهنگ کننده اجرایی پروژه تقویت موسسات دموکراتیک و به عنوان دستیار اجرایی دانشگاه‌هاروارد کندی خدمت می‌کند.(7)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

5- گری سمور (Gary Samore): مدیر اجرایی تحقیقات مرکز بلفِر برای علوم و امور بین المللی و در زمینه های برنامه هسته ای ایران، کره شمالی و چین، استراتژی نظامی، تروریسم و ضد تروریسم، سلاح های کشتار جمعی و سیاست خارجی آمریکا تخصص دارد. سمت های مهم گری شمور به شرح زیر است:
- دسامبر 2015 تا ژانویه 2017، به عنوان هیأت مشورتی وزیر انرژی (SEAB) تحت وزارت ارنست جفری مونیز (Ernest Jeffrey Moniz).(8)
- مشاور ارشد بارک اوباما در امور کنترل تسلیحات و سلاح های کشتار جمعی (Weapons of Mass Destruction) به مدت چهار سال (2009-2013).
- عضو ارشد غیر مقیم در موسسه بروکینگز (Brookings Institution)
- عضو هیأت مشورتی برای اتحاد علیه ایران هسته ای(United Against Nuclear Iran)، از سپتامبر 2013 تا اوت 2015 رئیس این سازمان بود.(9)
- عضو هیأت مشورتی پروژه ضد افراط گرایی (Counter Extremism Project) است.(10)
- نائب رئیس مطالعات در شورای روابط خارجی (CFR) در نیویورک بود که توسط موریس ریموند گرینبرگ (Maurice Raymond Greenberg) یهودی مدیریت می شد.
- از سال 2001 تا 2005 مدیر مطالعات و همکار ارشد در موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) در لندن بود. او در این موسسه سه پرونده استراتژیک در مورد ایران(2005)، کره شمالی(2004) و عراق(2002)، که ارزیابی نمونه برنامه هسته ای، بیولوژیکی، شیمیایی و موشکی در آن کشورها محسوب می‌شد، تدوین کرد.(11)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

6- جاش بورک (Josh Burek): بورک قبل از آمدن به مرکز بلفِر، مدیر اجرایی برای بازاریابی و ارتباطات در موسسه آمریکایی اینترپرایز (the American Enterprise Institute) در واشنگتن بود. او در حال حاضر، مدیر ارتباطات جهانی و استراتژی، مربی کمکی سیاست عمومی در دانشگاه‌هاروارد، یکی از اعضای تیم مدیریت ارشد مرکز، مسئول تنظیم و عملیات انتشار برنامه های دیجیتالی چند رسانه‌ای است و روابط مرکز بلفِر با دولت و رسانه ها را برعهده دارد.(12)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

ب) برخی از اعضای مرکز
- بیژن مصور رحمانی: عضو شورای بینالمللی مرکز بلفِر، رئیس هیأت مدیره DNO ASA، یک شرکت نفت و گاز که در خاورمیانه و شمال آفریقا فعال است.
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

- ایهود باراک: همکار ارشد مرکز بلفِر برای علوم و امور بین المللی
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

- پیام محسنی: مدیر پروژه ایران و مربی در دپارتمان دولتی دانشگاه ‌هاروارد که در زمینه های خاورمیانه و شمال آفریقا، دموکراسی، حکمرانی، برنامه هسته ای ایران، اسلام، مذهب و قومیت تخصص دارد.
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

- سامانتا پاور (Samantha Power): استاد امور جهانی و سیاست عمومی در دانشکده حقوق مدرسه هاروارد کندی، سفیر سابق ایالات متحده در سازمان ملل (2013-2017) است. خانم پاور در زمینه‌های دیپلماسی، دفاع و امنیت بین‌المللی، دموکراسی، مناقشه و حل مناقشه، سیاست خارجی آمریکا و همکاری بین‌المللی تخصص دارد.(13)
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

- وندی آر. شرمن (Wendy R. Sherman): همکار ارشد مرکز بلفِر، سرپرستی دفاتر آفریقا، شرق آسیا و اقیانوس آرام، اروپا و اوراسیا، خاورمیانه وزارت امور خارجه آمریکا بود. او هم‌چنین تیم مذاکره کننده آمریکا دوره اوباما در توافق هسته‌ای ایران را رهبری می‌کرد و در حوزه‌های امنیت بین‌المللی، برنامه هسته‌ای کره شمالی، موضوعات هسته‌ای، استراتژی امنیت و سلاح‌های کشتار جمعی تخصص دارد.(14)
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول
-گراهام آلیسون (Graham Allison): استاد مدرسه هارواد کندی، عضو هیأت مدیره مرکز بلفِر، مدیر سابق مرکز بلفِر (1995 تا جولای 2015) است. او هم‌چنین مشاور وزیر دفاع در دوزه ریاست جمهوری ریگان بود. دکتر آلیسون در حال حاضر به عنوان هیأت مشورتی وزیر امور خارجه، دفاع و رئیس سازمان سیا خدمت می‌کند.(15)
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول


- دیوید کوهن (David S. Cohen): عضو ارشد غیر مقیم پروژه دفاعی و اطلاعاتی مرکز بلفِر است. کوهن، وکیل آمریکایی که سابقاً به عنوان معاون رئیس آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) و وزارت خزانه داری خدمت می کرد. تخصص اصلی کوهن دعاوی حقوقی پیچیده مدنی، مقابله با پولشویی و اعمال تحریم است. او یک فرد مهم و تأثیرگذار در دولت اوباما بود و او را معمار اصلی تحریم ها علیه ایران، روسیه و کره شمالی می دانند. دیوید کوهن یک شخص یهودی طرفدار رژیم اسرائیل است و با لابی های صهیونیستی در آمریکا مانند بنیاد دفاع از دموکراسی (FDD)، مرکز امنیت نوین آمریکا (CNAS) همکاری دارد. (16)
مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

- گریگوری گاس (Gregory Gause): استاد سابق بنیاد امور بین‌المللی کویت و در حال حاضر در دانشکده هاروارد کندی به عنوان استاد علوم سیاسی است. گریگوری قبل از ورود به دکتری خود در موسسه رند (RAND) و بروکیگنز(Brookings Institution) همکاری می‌کرد.(17)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول

- دیوید گوردون(David F. Gordon): گوردون دیپلمات سابق و افسر اطلاعاتی است. او مشاور ارشد استراتژی های سرمایه بین المللی و عضو ارشد در مرکز امنیت نوین آمریکا (Center for a New American Security) است. گوردون به عنوان مدیر برنامه‌ریزی سیاست برای وزارت امور خارجه دوره کاندولیزا رایس (Condoleezza Rice)، پس از اینکه نقش اساسی را در ایجاد مدیریت اطلاعات ملی (Directorate of National Intelligence)، رئیس و نائب رئیس شورای اطلاعات ملی (National Intelligence Council ) خدمت کرد. او هم‌چنین مدیر مسائل فرا ملی در سیا بود. برای ده سال، دکتر گوردون نماینده جامعه اطلاعاتی کاخ سفید بود که کمیته سیاست اقتصاد بین‌المللی را هماهنگ می‌کرد. گوردون در هیأت مدیره مرکز توسعه جهانی خدمت می‌کند. او در سال 2009 مدال برجسته اطلاعاتی سازمان سیا را دریافت کرد. او دکتری خود را از دانشگاه میشیگان دریافت کرد.(18)

- برایان مَندِل (Brian-Mandell): برایان یک مربی سیاست عمومی و رئیس برنامه بورس اسرائیل-وِکسنر (Wexner-Israel Fellowship program) است. تخصص او در آمریکای شمالی، مذاکره، روابط بین‌الملل، مدیریت بحران، دفاع و امنیت بین المللی و حل و فصل مناقشه است. او درباره میانجیگری می‌نویسد و در شرکت Lax-Sebenius که در حوزه مدیریت و فنون مذاکرات در سطح بین المللی فعالیت می کند و توسط دیوید لَکس (David Lax) و جیمز سِبِنیس (James Sebenius) رهبری می شود، عضو است. در این شرکت هم‌چنین پروفسور امید قمامی (Omid Ghamami) که ایرانی است نیز عضویت دارد. مندل قبلاً تحلیلگر استراتژیک برای اداره دفاع ملی کانادا، متخصص صلح سازمان ملل و اجرای کنترل سلاح ها بود.(19)

مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول


مرکز علوم و امور بین‌الملل بلفِر، مدرسه‌ هاروارد کندی -بخش اول


نتیجه‌گیری
مرکز بلفِر وابسته به مدرسه هاروارد کندی که در سال 1973 تأسیس شد سعی کرده است با استفاده از افراد متخصص دانشگاهی و دولتی که تأثیر زیادی در سیاست‌های ایالات متحده دارند در راستای اهداف ترسیم شده خود گام‌های خوبی بردارد. در واقع مرکز به نحوی توانسته با گردآوری افراد ایرانی، اسرائیلی مانند ایهود باراک و صهیونیستی مثل دیوید کوهن به نوعی در چهار حوزه موضوعی خود یعنی امنیت بین‌الملل، زیست محیطی، تکنولوژی و دیپلماسی نقش مثبتی در سطح جهان داشته باشد. همان طور که در بحث برنامه هسته‌ای ایران این مرکز توانست با تهیه گزارش‌های بسیار دقیق کمک شایانی به آمریکا در برجام بکند و به دنبال آن، مورد ستایش کنگره و دولت آمریکا قرار گرفت. در نهایت اینکه می‌توان با بررسی دقیق فعالیت های این مرکز به مباحث مهمی در مورد ایران، رژیم صهیونیستی و سیاست های ایالات متحده در قبال ایران و خاورمیانه دست یافت.


*کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای و دستیار تحقیق در موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا


پی نوشت ها
1- Belfer Center (About), https://www.belfercenter.org/about
2- Belfer Center, "Policy Impact” , At: https://www.belfercenter.org/about/overview/policy-impact
3- https://www.belfercenter.org/person/paul-doty
4- (March 3, 2003), "interviews:Aahton Carter” , At: http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/kim/interviews/acarter.html
5- Rebecca Shimoni Stoil(5 December 2014) , "Obama Names Ashton Carter As Next Defense Secretary” , At: Http://Www.Timesofisrael.Com/Obama-Names-Ashton Carter-As-Next-Defense-Secretary/
6- https://www.belfercenter.org/person/eric-rosenbach
7- https://www.belfercenter.org/person/patricia-walsh
8- https://www.belfercenter.org/person/gary-samore
9- https://www.unitedagainstnucleariran.com/about/leadership/gary-samore
10- https://www.counterextremism.com/leadership
11- https://www.belfercenter.org/person/gary-samore
12- https://www.belfercenter.org/person/josh-burek
13- https://www.belfercenter.org/person/samantha-power
14- https://www.belfercenter.org/person/ambassador-wendy-r-sherman
15- https://www.belfercenter.org/person/graham-allison
16- https://www.belfercenter.org/person/david-s-cohen
17- https://www.belfercenter.org/person/f-gregory-gause
18- https://www.belfercenter.org/person/david-gordon
19- https://www.belfercenter.org/person/brian-mandell



نام:
ایمیل:
* نظر: