آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۸۶۹
تاریخ انتشار: ۰۸ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۱:۵۹
عارف بیژن


چکیده
روز ۱۲ دسامبر 2017 (۲۱ آذر 1396) هیئتی به سرپرستی «مئیر بن شبات» مشاور امنیت ملی نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و با حضور نمایندگان ارشد تمام شاخه‌های نظامی، اطلاعاتی و دیپلماتیک کابینه نتانیاهو در کاخ سفید با تیمی به سرپرستی «هربرت مک‌مستر» مشاور امنیت ملی دولت آمریکا و با حضور نمایندگان ارشد کاخ سفید، آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا، وزارت دفاع و وزارت خارجه آمریکا، به صورت محرمانه دیدار کردند. در این نشست مشترک «طرحی راهبردی» علیه ایران تدوین شد که بر اساس آن کارگروه‌هایی برای اقدام علیه فعالیت‌های منطقه‌ای ایران تشکیل دادند. در واقع، هدف این طرح تبدیل سخنرانی «دونالد ترامپ» رئیس ‌جمهور آمریکا علیه ایران، به مجموعه‌ای از اهداف راهبردی و عملیاتی است. سوالی که مطرح است اینکه آمریکا و اسرائیل از برگزاری این نشست چه اهداف پشت پرده ای را درباره ایران دنبال می کنند؟ آنچه محتمل است، طرفین به دنبال تقویت هماهنگی و همکاری علیه ایران، ایجاد بی ثباتی در داخل، احیای عملیات ترور و کنترل ایران از طریق سوریه و لبنان و در نهایت براندازی نظام سیاسی هستند.

مقدمه
اقدامات تحریک‌آمیز ایالات متحده آمریکا به همراه رژیم اسرائیل برای تضعیف ایران در خاورمیانه طی دوره دونالد ترامپ تشدید شده است. در راستای همین موضوع، در نشست دو روزه محرمانه بین مقامات ارشد آمریکا و اسرائیل که در کاخ سفید برگزار شد، دو طرف طرح مشترکی را امضاء کردند که شامل درک متقابل و مشترک برای مقابله با اقدامات ایران در منطقه خاورمیانه بود. این گزارش درصدد پاسخ به این سوال است که اولاً، خروجی این نشست دارای چه مفاد و بندهایی بود و دوماً، اقدام های پشت پرده این طرح مشترک در راستای مقابله با ایران در منطقه خاورمیانه شامل چه مواردی است؟ فرضیه این است که آمریکا و رژیم صهیونیستی به طور مشخص به دنبال بی ثباتی داخلی ایران، تغییر نظام، عملیات ترور مقامات و کنترل ایران از طریق سوریه و لبنان هستند. بنابراین با توجه به اهمیت موضوع، در این متن سعی شده است به طور اختصار خروجی این نشست و سیاست های پیش رو آمریکا و اسرائیل در قبال ایران مورد بررسی قرار گیرد.

بررسی طرح مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی در قبال ایران

 1- تشکیل گروه های کاری
به عنوان بخشی از تفاهم دوجانبه در این جلسه محرمانه، طرفین چند گروه کاری را بر اساس اهداف مشترک علیه اقدامات ایران تشکیل دادند که به قرار زیر است:
الف) کارگروه‌ اول وظیفه فعالیت‌های مخفیانه و دیپلماتیک برای مقابله با برنامه هسته‌ای ایران را بر عهده خواهد داشت. این کارگروه فعالیت‌های مخفیانه‌ای را هم که می‌توان علیه برنامه هسته‌ای ایران انجام داد، بررسی می‌کند.

ب) کارگروه دوم وظیفه محدود کردن فعالیت‌های ایران در منطقه، به خصوص در سوریه و لبنان را بر عهده خواهد داشت. این کارگروه راه‌های ممانعت از حضور ایران در سوریه را بررسی کرده و خط‌مشی مشترک آمریکا- اسرائیل را برای دوره پس از جنگ سوریه، تدوین می‌کند. مقابله با حمایت ایران از گروه‌هایی مانند حزب‌الله، حماس و جهاد اسلامی از دیگر وظایف این کارگروه است.

ج) کارگروه سوم، مقابله با توسعه برنامه موشک های بالستیک ایران و مسئله انتقال موشک‌های دقیق در سوریه و حزب‌الله برای استفاده علیه رژیم اسرائیل در جنگ آینده را در دستور کار خواهد داشت.

د) کارگروه چهارم آمادگی مشترک آمریکا- اسرائیل برای سناریوهای احتمالی درگیری در مناطقی که احتمال مشارکت ایران در آنجا می‌رود (سوریه، عراق و...) را بررسی می‌کند. تأکید اصلی این کارگروه، بر سناریوهای رویارویی با حزب‌الله در لبنان و حماس در غزه خواهد بود.
به گفته یکی از مقامات «اسرائیل و ایالات متحده درباره روند و رخدادهای منطقه، به خصوص ایران، کاملاً هم‌نظر هستند و درباره راهبرد و سیاست لازم در این رابطه، به توافقاتی دست یافته‌اند».(1)

2- اقدامات آمریکا برای اسرائیل
در راستای این طرح مشترک بین ایالات متحده و رژیم اسرائیل، بایستی برخی از اقداماتی را که آمریکا در سال 2017 برای حمایت از رژیم صهیونیستی در سطح منطقه و بین‌الملل انجام داده را به اختصار اشاره کرد که این نشان دهنده یک پشتیبانی برنامه ریزی شده از اسرائیل برای مقابله با ایران است، این حمایت ها شامل موارد زیر است:
- تصویب بودجه سالانه بالغ بر 705 میلیون دلاری برای حمایت از برنامه های دفاع موشکی رژیم اسرائیل
- پرداخت سالانه 3.8 میلیارد دلار کمک خارجی به رژیم صهیونیستی
- پشتیبانی از اسرائیل در حمله به سوریه
- همراهی با اسرائیل در مخالفت با برنامه هسته ای ایران
- عقب‌نشینی از یونسکو در برابر تعصب ضد اسرائیلی
- کاهش بودجه سازمان ملل در تلافی رأی گیری برای بیت‌المقدس(اورشلیم)
- محکوم کردن مجلس به رأی سازمان ملل برای شهرک‌سازی های رژیم اسرائیل
- به رسمیت شناختن بیت المقدس (اورشلیم) به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی توسط ترامپ.(2)

3- ایجاد بی‌ثباتی در داخل
بررسی طرح مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی در قبال ایران
 
در راستای اهداف پشت پرده طرح مشترک آمریکا و اسرائیل، عبدالباری عطوان در یادداشتی در رای‌الیوم نوشت: دولت کنونی آمریکا نگران این است که نفوذش در خاورمیانه پایان یابد و این به نفع روسیه، چین، ایران و ترکیه خواهد بود اما رژیم اسرائیل نگران گسترش قدرت نظامی حزب‌الله لبنان است زیرا حزب‌الله از جنگ سوریه پیروز خارج شد و جبهه‌هایی در جنوب لبنان و جنوب غرب سوریه علیه اسرائیل ایجاد کرد. در واقع، یکی از مهم‌ترین سناریوهای آنان ایجاد بی‌ثباتی در داخل ایران، شعله‌ور کردن آتش اعتراضات و تحریک برخی جنبش‌های جدایی‌طلب است و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان که نزدیک‌ترین مقام خاورمیانه به دولت ترامپ به شمار می‌رود شش ماه پیش به صراحت در مورد این برنامه صحبت کرد و گفت قبل از اینکه ایران جنگ را وارد عربستان کند ما جنگ را به داخل ایران منتقل می‌کنیم، بعید نیست که اعتراضات محدود به وجود آمده در برخی شهرهای ایران جزئی از این طرح باشد.(3)

بررسی طرح مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی در قبال ایران

از سوی دیگر، ولید فارِس (Walid Phares)، استاد علوم سیاسی و مشاور سیاست خارجی نامزدهای ریاست جمهوری میت رومنی و ترامپ در مطلبی که در واشنگتن تایمز منتشر شد، بیان داشت اعتراض های ایران یک لحظه تاریخی است که می تواند به تغییرات سیاسی صلحآمیز در ایران کمک کند. در واقع امروز، مردم ایران خواستار سقوط نظام حاکم هستند. بنابراین به زعم فارِس، آمریکا و جامعه بینالمللی بایستی به این تغییرات سیاسی توجه داشته باشند و برای این تغییر بایدهایی را تعیین کرده که به شرح زیر است:
- توئیت های رئیس جمهور بسیار مهم است، زیرا آن می تواند توسط جوانان ایرانی، زنان و کارگران خوانده شود و باعث تقویت روحیه جامعه مدنی ایرانی و اقلیت های قومی باشد.
- دیپلماسی آمریکا برای فشار بر ایران و متحدان آن از طریق شورای امنیت سازمان ملل و تشکیل ائتلاف بزرگی از کشورها (بسیاری از کشورهای عربی، آمریکای لاتین، آسیایی، آفریقایی و برخی از کشورهای اروپای شرقی) که آماده همکاری هستند.
- تمرکز بر مخالفان ایران به خصوص آنهایی که در خارج هستند.
- در مورد اعتراض های ایران، کاخ سفید باید به شدت با کنگره در یک استراتژی جامع هماهنگ باشد و همبستگی بین تمامی نهادهای دولتی آمریکا، بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای و همچنین مخالفین ایران حفظ شود.
- آمریکا باید حمایت استراتژیک غیر نظامی از ایرانیان، از جمله دسترسی به فضای مجازی که از سوی آمریکا تأمین مالی می شود، را فراهم کند.
- افزایش کمک به جوامع مدنی در منطقه، به ویژه در عراق، سوریه، لبنان و یمن که توسط شبه نظامیان ایران مورد حمایت قرار گرفته اند، برای فشار بر تهران تا دخالت های خود را در منطقه متوقف کنند.(4)

4- تغییر نظام سیاسی
یکی دیگر از برنامه های آمریکا و اسرائیل از طرح مشترک، استفاده از اعتراض های اخیر به عنوان پوشش، برای طرح بزرگتر یعنی تغییر نظام سیاسی است. در واقع، مذاکرات محرمانه انجام شده بین دو کشور درست قبل از اعتراض های گسترده اما نسبتاً کوچک در ایران، این همکاری را به صورت گام هایی روی زمین (Steps on the ground) نشان می دهد که اقدام های تهاجمی به زودی ایران را هدف قرار خواهد داد؛ از جمله عملیات های نظامی بالقوه. از سوی دیگر، موسسه بروکینز یک گزارشی در سال 2009 با عنوان «کدام مسیر برای ایران» گزینه هایی برای یک استراتژی جدید آمریکا نسبت به ایران انتشار کرد که به 4 بخش تقسیم شد: شامل یک بخش اختصاص داده شده به تغییر نظام سیاسی ایران است. این بخش خود شامل 3 فصل است. دو بخش اول متمرکز بر «حمایت از قیام مردمی» و «الهام بخشیدن به ستیزه جویی» از طریق «حمایت از اقلیت ایرانی» و «گروه های مخالف» بود. هنگامی که اعتراض ها علیه سیاست های اقتصادی دولت روحانی آغاز شد، نهادهای سیاسی آمریکا و اسرائیل و حامیان آنها به سرعت از این وضعیت استفاده کردند. اگرچه این اعتراض ها کوچک بوده است، اما رسانه های اجتماعی به دنبال ترکیب این اعتراض ها با آرمان تغییر نظام بودند.(5)

5- احیای طرح ترور
از آنجایی که این توافق در مطبوعات اعلام شد به نظر می رسد شواهد به توسعه عملیات پوششی که قرار است با ترور یک نظامی ارشد ایرانی آغاز شود، اشاره می کند. روزنامه اسرائیلی هاآرتص گزارش داد که یک توافقنامه آمریکایی- اسرائیلی منجر به این شد که دولت آمریکا به رژیم اسرائیل (موساد) چراغ سبز نشان داد تا قاسم سلیمانی را ترور کند. طرحی که اسرائیل تلاش کرده بود سه سال زودتر انجام دهد، اما دولت اوباما این عملیات را زمانی که اسرائیل «در آستانه» ترور سلیمانی در نزدیکی دمشق بود، با هشدار به دولت ایران، خنثی کرد. با این حال، ناکامی آمریکا در اجرای تغییر رژیم در سوریه -متحد نزدیک ایران- و رابطه نزدیک ترامپ با اسرائیل ظاهراً دولت آمریکا را به آشکار کردن حمایت خود از رژیم صهیونیستی برای ترور قاسم سلیمانی از سپاه قدس ترغیب کرد. حرکتی که احتمالاً ایران و اسرائیل -یا بقیه خاورمیانه- را وارد جنگ سخت می کند.(6)

6- کنترل ایران و حزب الله از طریق سوریه و لبنان
یکی دیگر از برنامه های این طرح حضور ایران در سوریه و لبنان بود که برای آن نیز یک گروه کاری تشکیل دادند. به گفته عبد الباری عطوان، نمی توان تصور کرد که برنامههای آمریکا و اسرائیل برای پایان دادن به نفوذ ایران در سوریه و لبنان موفقیتآمیز باشد مگر اینکه عنوان آن اعلام جنگ علیه دو کشور باشد که این توطئه نیز نتایج فاجعهباری به خصوص برای اسرائیل به دنبال خواهد داشت و سامانه ضد موشکی پاتریوت آمریکا در مقابله با موشکهای شبه ابتدایی حوثیها شکست خورد و نتوانستند از رسیدن آنها به ریاض، جده، طائف و حمیس مشیط ممانعت کنند. بنابراین گنبد آهنین اسرائیل برای مقابله با موشکهای پیشرفته حزبالله کار سختی را خواهند داشت به خصوص زمانی که صدها یا هزاران موشک به سمت شهرهای اسرائیل پرتاب شوند.
از سوی دیگر، اسرائیل امروز با دو تهدید مواجه است؛ اولی منبع آن در داخل فلسطین که اکنون در انتفاضه است و ممکن است به مقاومت مسلحانه و شلیک موشکها از غزه به شهرکهای اسرائیل تبدیل شود و دیگری ائتلاف جنبشهای مقاومت فلسطین همانند حماس و جهاد که سردار قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس ایران با فرماندهان آنها تماس تلفنی داشته است.(7)
در واقع، آمریکا با این طرح روشن کرده است که هیچ برنامه ای برای ترک سوریه به این زودی ها ندارد. جیمز متیس (James Mattis)، وزیر دفاع آمریکا، اصرار داشت که جنگ در سوریه و عراق به پایان نرسیده است، زیرا کارهای زیادی برای جلوگیری از تجدید حیات بالقوه داعش باقی مانده است. جملات متیس فقط پس از چند روز از انتشار گزارش ها مبنی بر اینکه نیروهای آمریکایی در شمال غربی سوریه در حال آموزش مجدد مبارزان داعش از مناطق آزاد شده توسط نیروهای نمایندگی آمریکا بودند، بیان شد. در پایان این عملیات، آمریکا احتمالاً صادرات شورشیان از شمال غرب سوریه از طریق کردستان عراق، که نیروهای آمریکایی هنوز در آنجا حضور دارند، و به سمت شرق ایران که در آن تحریک یک شورش مسلحانه برای بی ثبات کردن در حال رخ دادن است، افزایش خواهد داد. بنابراین طرح آمریکا- رژیم اسرائیل، برنامه تغییر نظام سیاسی به طور خاص ایران را هدف قرار داده است.(8)

نتیجه گیری
با توجه به آنچه بیان شد می توان به این پرسش که اهداف پشت پرده طرح مشترک آمریکا و اسرائیل علیه فعالیت های ایران چیست و چرا در این زمان اتفاق افتاد پاسخ داد که، شرایط منطقه به خصوص داخل ایران از یک سو و ارتباط نزدیک ترامپ با نتانیاهو، این برهه زمانی برای این دو کشور یک لحظه تاریخی محسوب می شود که بتوانند از افزایش حضور و نفوذ ایران در منطقه خاورمیانه بکاهد. در واقع، آمریکا و اسرائیل از این طرح مشترک به دنبال ایجاد بی ثباتی داخلی، تغییر نظام سیاسی در ایران، برنامه ترور مقامات عالی رتبه نظامی، حمایت از معترضین داخلی، کنترل ایران و حزب الله از طریق حضور دائمی در سوریه و عراق هستند. نکته ای که وجود دارد اینکه دو کشور از فضای داخلی ایران به عنوان پوشش استفاده کردند تا به اهداف پشت پرده خود برسند و نتایج این اقدام ها را بایستی با گذر زمان مشاهده کرد که محتمل ترین آن می تواند تشدید مداخله در داخل ایران برای براندازی نظام و ترور مقامات نظامی تأثیرگذار دانست.

*کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای و دستیار تحقیق در موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی نوشت ها
1- Barak Ravid ( December 28, 2017), " Scoop: U.S. and Israel reach joint plan to counter Iran” , https://www.axios.com/scoop-us-and-israel-reach-joint-plan-to-counter-iran-1515110887-51be0529-3ff5-4d8f-89f1-6c89423d4dff.html
2- Hunter Wallace ( December 29, 2017 ), "Trump Administration and Israel Reach Joint Plan To Counter Iran” , http://www.occidentaldissent.com/2017/12/29/trump-administration-and-israel-reach-joint-plan-to-counter-iran
3- Abdel Bari Atwan (december 30, 2017), "The US and Israel’s secret new anti-Iran plans are unlikely to get them far”, http://www.raialyoum.com/?p=804230
4- Walid Phares (Thursday, January 11, 2018), "Why U.S. policy toward Iran must focus on strategy”, https://www.washingtontimes.com/news/2018/jan/11/US-Iran-policy-needs-focused-strategy-political-ch/
5- Whitney Webb(Global Research, January 06, 2018, MintPress News 3 January 2018), "Birth of an Insurgency: The US-Israeli "Secret Deal” to Manipulate Protests in Iran”, https://counterinformation.wordpress.com/2018/01/06/birth-of-an-insurgency-the-us-israeli-secret-deal-to-manipulate-protests-in-iran/
6- Ibid
7- Abdel Bari Atwan (december 30, 2017), " The US and Israel’s secret new anti-Iran plans are unlikely to get them far”, http://www.raialyoum.com/?p=804230
8- Whitney Webb(Global Research, January 06, 2018, MintPress News 3 January 2018), "Birth of an Insurgency: The US-Israeli "Secret Deal” to Manipulate Protests in Iran”, https://counterinformation.wordpress.com/2018/01/06/birth-of-an-insurgency-the-us-israeli-secret-deal-to-manipulate-protests-in-iran/
نام:
ایمیل:
* نظر: