آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۸۶۶
تاریخ انتشار: ۰۸ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۶:۱۵
طاهره زادفرج


چکیده
وزارت خارجه آمریکا در سال 2005 دفتر هماهنگ کننده امنیتی در قدس ایجاد کرد و به دنبال آن هماهنگ کننده‌های امنیتی خود را به اراضی اشغالی اعزام نمود و هدف از این اقدام را ساماندهی و انسجام بخشیدن به نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان و ایجاد زمینه مناسب برای حل نهایی درگیری فلسطین- اسراییل با ایجاد کشور فلسطین اعلام کرد، اما سوال اینجاست که هدف واقعی آمریکا از این اقدام چه بوده است؟ شواهد و قراین از جمله سخنان برخی از مأموران آمریکایی و تعهدات و عملکرد دستگاه‌های امنیتی تشکیلات خودگردان طی سال‌های گذشته نشان می‌دهد که هدف اصلی، کنترل فلسطینی‌ها به ویژه نیروهای مقاومت و سرکوب آنها و کمک به حفظ امنیت اسراییل بوده است.

مقدمه
پایه شکل‌گیری دستگاه امنیتی جدید تشکیلات خودگردان را باید هماهنگی امنیتی میان این تشکیلات و رژیم صهیونیستی دانست که خود از پیامدهای توافق اسلو در سال 1993 به شمار می‌رود. در این میان نقش اصلی را آمریکا داشته و هماهنگ کننده‌های امنیتی آمریکا به ویژه «کیت دایتون» در ایجاد و تجهیز دستگاه امنیتی و آموزش نیروهای آن نقش بسیار مهمی ایفا کرده‌اند. سوال اینجاست که اهداف واقعی آمریکا از ایجاد دفتر هماهنگ کننده امنیتی در اراضی اشغالی چه بوده است؟ فرض بر این است که هدف از این اقدام در واقع تربیت و آموزش نیروهای تشکیلات خودگردان فلسطین برای کمک به امنیت اسراییل و خلع سلاح گروه‌های مقاومت بوده است.

اهداف اعلامی آمریکا از ایجاد دفتر هماهنگ کننده امنیتی در اراضی اشغالی
وزارت خارجه آمریکا ابتدا دفتر هماهنگ کننده امنیتی USSC(1) خود در اراضی اشغالی را در سال 2005 در شهر قدس ایجاد و هدف از آن را انجام تعهدات آمریکا به موجب نقشه راه روند سازش اعلام(2) و سپس نمایندگان خود را با عنوان هماهنگ کننده امنیتی یکی پس از دیگری به اراضی اشغالی اعزام کرد. ژنرال «کیت دایتون» نیز که در این سال‌ها مهمترین و تأثیرگذارترین فرد در این منصب بوده هدف از مأموریت خود را به عنوان هماهنگ کننده امنیتی در سخنرانی(3) که در موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن در ماه مه 2009 داشت این گونه اعلام کرد:
1- کمک به فلسطینی‌ها برای اصلاح دستگاه امنیتی؛ چرا که دستگاه‌های امنیتی در زمان یاسر عرفات به دلیل نبود مأموریت امنیتی مشخص و فعال نتوانسته بود انسجام درونی بیابد و این ساماندهی به این دلیل و همچنین ایجاد زمینه مناسب برای پایان دادن به درگیری فلسطینی- اسراییلی از طریق تشکیل کشور فلسطین انجام می‌گیرد.

2- ایجاد دستگاهی برای هماهنگی میان کمک کننده‌های مختلف بین‌المللی در چارچوب طرح اقدام یکپارچه و پایان دادن به ناهماهنگی در اقدامات.

3- جذب درآمدهای بیشتر و ساماندهی آن و کاستن از نگرانی اسراییلی‌ها در خصوص طبیعت توانمندی‌های نیروهای امنیتی اسراییل.

4- کمک به تعیین حدود و تعداد نیروهای امنیتی و ارائه سفارش‌هایی در خصوص بازسازی، آموزش و بهبود توانمندی‌های آن به منظور حاکمیت قانون.

5- ساختن مسئولانی در دستگاه‌های امنیتی برای خدمت به رهبران فلسطین.

اهداف واقعی آمریکا
اما واقعیت آن است که تجهیز و تسلیح نیروهای گارد ریاست تشکیلات خودگردان [و همچنین نیروهای امنیت ملی NSF] توسط کیت دایتون ابتدا با هدف آماده کردن آنها برای مقابله احتمالی با حماس در نوار غزه انجام گرفت.(4) گفته می‌شود در این راستا در ابتدای راه 15 هزار نفر از اعضای کادر امنیتی تشکیلات خودگردان تجهیز شدند تا بتوانند با حماس مقابله کنند.(5) اقدامات دایتون حفظ امنیت صهیونیست‌ها در کرانه غربی و کنترل امنیتی این منطقه را نیز در بر گرفت؛ به گونه‌ای که دایتون در نهایت توانست 49 هزار نیروی امنیتی را با هدف از بین بردن مقاومت فلسطین در کرانه غربی و بازگرداندن سلطه بر نوار غزه آموزش دهد. به تعبیری او در واقع «با این آموزش‌ها فلسطینی‌هایی را بی هویت کرد و با شست و شوی مغزی آنها کاری کرد تا به روی برادران فلسطینی خود اسلحه بکشند.»(6)

بنابراین عنصر مقاومت فلسطین، هدف نخست مأموریت دایتون که آن را «تروریسم» می‌نامید بود؛ از نظر او مقاومت باید از بین می‌رفت تا زمینه ساز تحقق امنیت و صلح در منطقه شود و این چیزی بود که دایتون در همان سخنرانی در موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن از آن با افتخار یاد کرد.(7) کاستن از نگرانی‌های اسراییل در خصوص توانمندی‌های نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان نیز از اهداف دایتون بود که در سخنرانیش به آن اذعان کرد. وی بعدها نیز بارها تأکید کرد که کاری نخواهد کرد منافع امنیتی اسراییل به خطر بیفتد.(8) مضمون این سخن دایتون زمانی از زبان یک افسر بلندپایه فلسطینی نیز که در جمع فارغ التحصیلان مرکز آموزش بین‌المللی پلیس در اردن سخن می‌گفت، تکرار شد: «شما ای مردان فلسطین در اینجا آموختید که چگونه امنیت و سلامت مردم فلسطین را محقق کنید.. شما اینجا نیامده‌اید که یاد بگیرید چگونه با اسراییل بجنگید بلکه آمده‌اید تا یاد بگیرید چگونه از نظم و قانون حمایت کنید و حقوق همه شهروندان را محترم بشمارید.. تا بتوانیم زندگی توأم با امنیت و صلح با اسراییل داشته باشیم.»(9)

دایتون و جانشینان وی کاری کردند که دستگاه‌های امنیتی تشکیلات خودگردان در خدمت اهداف اسراییل قرار گیرد؛ در تحقیقی که در مرکز پژوهش‌های کنگره آمریکا Congressioal Research Service انجام شده تعهدات امنیتی تشکیلات خودگردان به این صورت آمده است:(10)
1- جلوگیری از هر گونه اشکال و اعمال تروریستی و تلاش محسوس برای بازداشت و توقیف همه افراد و گروه‌هایی که در اجرا یا طرح‌‌ریزی عملیات‌های خشونت‌آمیز علیه اسراییلی‌ها -در هر جایی- دست دارند.

2- ایجاد دستگاه امنیتی فلسطینی که اساس و پایه آن عملیات‌های مستمر با هدف مقابله با همه کسانی که در اقدامات تروریستی دست دارند و همچنین از کار انداختن توانمندی‌ها و زیر ساخت‌های تروریسم (یعنی مقاومت) باشد.

3- یکپارچه کردن همه تشکیلات امنیتی فلسطینی در سه ستادی که گزارش‌های آنها به وزارت امور داخلی [تشکیلات خودگردان] ارسال می‌گردد.

جمع‌بندی
هدف آمریکا از ایجاد دفتر هماهنگ‌کننده امنیتی آمریکا در قدس و اعزام هماهنگ‌کننده‌ها به اراضی اشغالی، ساماندهی و انسجام بخشیدن به نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان و ایجاد زمینه مناسب برای حل نهایی درگیری فلسطین- اسراییل با ایجاد کشور فلسطین اعلام شد اما شواهد و قراین از جمله سخنان برخی از مأموران آمریکایی و تعهدات و عملکرد دستگاه‌های امنیتی تشکیلات خودگردان طی سال‌های گذشته نشان می‌دهد که هدف اصلی، کنترل فلسطینی‌ها به ویژه نیروهای مقاومت و سرکوب آنها و کمک به حفظ امنیت اسراییل بوده است.

*کارشناسی ارشد مطالعات فلسطین و کارشناس موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی‌نوشت‌ها
1- USSC اختصار عبارت U. S . Security Cordinator به معنای هماهنگ کننده امنیتی آمریکا است.
2- Gershon Baskin, 06/04/2016, "A moment of opportunity"،
http://gershonbaskin.org/insights/a-moment-of-opportunity/
3- Gen. Keith Dayton - The Washington Institute for Near East Policy, 07.05.2009,
https://www.washingtoninstitute.org/html/pdf/DaytonKeynote.pdf
4- در این سال نیروهای اسراییلی به دستور آریل شارون، نخست وزیر وقت این رژیم به طور یکجانبه از نوار غزه عقب‌نشینی کردند.
5- محمد صالح، محسن. القضیة الفلسطینیة؛ خلفیاتها التاریخیة و تطوراتها المعاصرة، مرکز الزیتونة للدراسات و الاستشارات، بیروت: 2012، ص 144.
6- الزعفرانی، ابراهیم (از رهبران اخوان المسلمین). 2016/05/05، "قوات الجنرال الأمريكى كيث دايتون تجتاح المنطقة العربية بممارستها وعقيدتها القتالية "،
https://www.facebook.com/zafarany/posts/1067428856644001
7- کتاب «الملف الأمني بین السلطة الفلسطینیة و اسرائیل»، مرکز الزیتونة للدراسات، بیروت: 2009، ص 37. دایتون در سخنان خود گفت: «من ریاست یک گروه کوچک از افسران آمریکایی، کانادایی، انگلیسی و ترک را بر عهده دارم که می‌خواهد به نیروهای امنیتی فلسطینی سامان دهد. با این که اسم این گروه به اختصار ussc است اما در واقع یک گروه مشترک بین‌المللی است. فکر تشکیل این گروه از ایجاد یک دستگاه برای هماهنگی میان کمک‌کننده‌های بین‌المللی در چارچوب طرح اقدام یکپارچه، فراهم کردن منابع بیشتر و از بین بردن نگرانی اسراییلی‌ها در خصوص نیروهای امنیتی فلسطینی نشأت گرفته است... گروه هماهنگ‌کننده می‌بایست به تشکیلات خودگردان فلسطین برای تعیین حجم صحیح نیروها، راهنمایی آنها برای ساماندهی، آموزش و بهبود امکانات کمک کند.» ر ک: «محاضرة الجنرال الأمريكي كيث دايتون به عنوان «صناعة الفلسطيني الجديد»، 2009/06/ 10،
https://paltoday.ps/ar/post/48630
8- "دايتون: لا أفعل شيئا يعرض مصالح إسرائيل الأمنية للخطر"، 13-12-2008،
https://www.addustour.com/articles/335237
9- کتاب "الملف الأمني .."، همان.
10- Jam Zanotti ،" U.S.Foreign Aid to the Palestinian"، 2014/07/03 ، www.CRS.gov/RS22967

نام:
ایمیل:
* نظر: