آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۸۶۵
تاریخ انتشار: ۰۸ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۶:۰۷
سلمان رضوی
شخصیت‌های صهیونیستی: مارتین ایندیک
مارتین ایندیک
چکیده
صهیونیست‌ها در آمریکا به شیوه‌های گوناگون بر سیاستگذاری هیأت حاکمه اثرگذارند. لابی‌ها از معروف‌ترین و اندیشکده‌ها از موثرترین ابزارها و شیوه‌های اثرگذاری به شمار می‌روند. شخصیت‌های صهیونیستی که در این فضاها مشغول فعالیت هستند اولویت اصلی خود را حمایت از منافع رژیم اسراییل و تضعیف مخالفین این رژیم همچون ایران قرار داده‌اند. یکی از این شخصیت‌های اثرگزار صهیونیست مارتین ایندیک است. گزارش حاضر در پی پاسخ به این سوال است که مارتین ایندیک کیست و قدرت و نفوذش از چه منبعی سرچشمه می‌گیرد؟ فرضیه قابل طرح عبارت از این است که یهودی بودن وی و وابستگی او به آیپک و حضور او در اندیشکده‌های آمریکایی رمز نفوذ و تأثیرگذاری‌اش در ساختار حکومتی آمریکا محسوب می‌شود.

مقدمه
اندیشکده‌ها در آمریکا به دو طریق در سیاست خارجی آمریکا تأثیرگذار هستند. راه اول تولیدات اندیشکده‌هاست. نگارش مقالات راهبردی، برگزاری سمینارها و همایش‌ها و حضور کارشناسان اندیشکده‌ها در جلسات استماع کنگره در این چارچوب قابل طرح است. راه دوم حضور کارشناسان و مدیران اندیشکده‌ها در مناصب اجرایی است. مارتین ایندیک شخصیتی است که از هر دو روش فوق‌الذکر برای تأمین اهداف خود بهره گرفته است. وی از یک سو موسسه مطالعاتی واشنگتن را تأسیس نمود و در حال حاضر نیز معاون اجرایی موسسه بروکینگز است و از سوی دیگر در دوره ریاست جمهوری بیل کلینتون به عنوان یکی از اعضای شورای امنیت ملی آمریکا و هم‌چنین سفیر آمریکا در فلسطین اشغالی خدمت نمود. ایندیک از جمله صهیونیست‌هایی است که نقش موثری در تشدید فشارها علیه ایران داشته و با ایده‌های خود از جمله سیاست مهار دوگانه خدمات ارزنده‌ای به اسراییلی‌ها نموده است. سوال این است که مارتین ایندیک چه کسی است و قدرت و نفوذش از کجا سرچشمه می‌گیرد؟ پاسخ احتمالی عبارت از این است که یهودی بودن وی و وابستگی او به آیپک رمز نفوذ و تأثیرگذاری‌اش در ساختار حکومتی آمریکا محسوب می‌شود.

الف- سوابق
مارتین ایندیک در سال 1951 در لندن متولد شد و خانواده‌اش به استرالیا مهاجرت کرد. ایندیک در استرالیا به دانشگاه رفت و لیسانس خود را در رشته اقتصاد از دانشگاه سیدنی گرفت و در سال 1977 موفق به دریافت مدرک دکترای روابط بین‌الملل از دانشگاه ملی استرالیا شد. وی از سال 1987 فعالیت‌های سیاسی خود را ابتدا از دفتر نخست وزیر استرالیا آغاز کرد و سپس همکاری خود را با آیپک شروع نمود و در سال 1985 موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن را تأسیس کرد. ایندیک همچنین مدتی به عنوان استادیار در دانشگاه جان هاپکینز به تدریس در زمینه سیاست اسراییل به ویژه سیاست خارجی این رژیم و موضوعاتی چون اختلافات اعراب و اسراییل، عراق، ایران، خلیج فارس، لیبی، الجزایر و آفریقای شمالی پرداخت.(1)

ب- مواضع
1- سیاست مهار دوگانه: سیاست مهار دوگانه ایران و عراق به مارتین ایندیک نسبت داده می‌شود و براین اساس آمریکا به جای سیاست ایجاد تعادل و توازن میان ایران و عراق به مهار و تضعیف هر دو می‌پردازد. این موضوع آغازی بود بر چرخش در سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران که از سال 1993 تا آن زمان به همان منوال ادامه داشت. در حقیقت دولت آمریکا با اعمال سیاست یاد شده شدیدترین تضییقات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی را درباره ایران اعمال کرد.(2)

2- راهبرد مقابله همه جانبه با ایران: مارتین ایندیک معتقد است: ایران چالش‌جامع و گسترده‌ای را در برابر منافع ایالات‌متحده و متحدانش در خاورمیانه به ‌وجود می‌آورد. طی چهار دهه گذشته، این کشور موفق شده است یک «هلال نفوذ» ایجاد کند که از لبنان و سوریه در شام، تا عراق و بحرین در خلیج‌ فارس و تا یمن و دریای سرخ را در بر می‌گیرد. آنچه اکنون ایالات‌متحده به آن نیازمند است یک استراتژی «عقب‌راندن» جامع، یکپارچه و بادوام است. هرگونه استراتژی آمریکایی باید این مسأله را در نظر بگیرد که در خاورمیانه، همه چیز به هم مرتبط است. عقب‌راندن ایران در یمن، می‌تواند جمعیت شیعه در بحرین را تحریک کند. عقب‌راندن ایران در سوریه، موجب می‌شود شیعیان در عراق تلاش‌های آمریکا برای حذف داعش در این کشور را تضعیف کنند یا حماس را ترغیب می‌کند از غزه به رژیم صهیونیستی حملات موشکی انجام دهد.(3)

به زعم ایندیک یک استراتژی جامع دست‌کم باید دارای شش رکن باشد:
اول: «اجرای دقیق توافق هسته‌ای ایران.» کمبودهای برجام هرچه که باشند، این توافق‌نامه در باز کردن یک دریچه ۱۰ ساله موفق بوده است. مادامی که ایران به این توافق‌نامه پایبند است، ایالات ‌متحده و متحدان منطقه‌ای آن زمان حیاتی به‌دست آورده‌اند تا دیگر ارکان استراتژی «عقب‌راندن» را توسعه دهند و اجرا کنند.

دوم: «حمایت از دولت حیدر العبادی در عراق و حمایت از نیرو‌های مسلح عراقی که برای شکست داعش و به دست گرفتن کنترل مجدد موصل و مناطق سنی‌نشین عراق مبارزه می‌کنند.» با توجه به روابط تاریخی و مذهبی بین شیعیان ایران و عراق، از میان بردن نفوذ ایران در عراق یک هدف قابل دستیابی یا ضروری نیست. اما ایجاد یک وزنه تعادل کارآمد در برابر نفوذ ایران در بغداد کاملاً قابل دستیابی است، زیرا دولت فعلی عراق از آن استقبال می‌کند. ولی دولت قبلی عراق به ریاست مالکی از این مسأله استقبال نمی‌کرد.

سوم: «ارائه راه‌حل سیاسی برای جنگ داخلی یمن.»

چهارم: «کاهش نفوذ ایران در سوریه.» این اقدام دشوار و پیچیده است و بحث‌های غیرمحتاطانه درباره هدف واهی«بیرون کردن ایران از سوریه» کمکی به اجرای آن نمی‌کند. ما باید درک کنیم که در شرایط فعلی نه آمریکا و نه روسیه تمایل و توانایی دستیابی به این هدف را ندارند. ایران حضوری نیرومند در سوریه دارد. آمریکا باید هرآنچه می‌تواند انجام دهد تا برای جنگ داخلی سوریه به یک راه‌حل سیاسی برسد. راه‌حلی که سرانجام به کناره‌گیری اسد منجر شود. یکی از الزامات راه‌حل سیاسی، خروج همه نیروهای خارجی است.

پنجم: «هماهنگ کردن توانمندی‌های متحدان منطقه‌ای آمریکا به صورت یک چارچوب امنیتی منطقه‌ای که می‌تواند به تلاش‌های بلندمدت تداوم بخشد.»

ششم: «پی‌ریزی شالوده مذاکرات با ایران درباره اهداف و رفتارهایش در منطقه طرح جدید تحریم‌های آمریکا به همراه اجرای موثر پنج رکن استراتژی عقب‌راندن ایران، زمینه برای وارد کردن ایران به مذاکرات را فراهم می‌کند. این مذاکرات باید بر این مسایل تمرکز کند:
• تلاش ایران برای صدور انقلاب خود و مداخله در امور داخلی کشورهای عربی منطقه
• فعالیت‌های منطقه‌ای بی‌ثبات‌کننده ایران
• برنامه موشکی ایران و فعالیت‌های هسته‌ای پس از انقضای برجام(4)

3- حذف اسد از سوریه: مارتین ایندیک معاون اجرایی این مؤسسه نیز معتقد است اگر ایران جای پای خود در سوریه را از دست دهد مزیت کنترل حزب الله بر لبنان را نیز از دست خواهد داد. او پیشنهاد می‌کند که آمریکا باید از راه حلی سیاسی در سوریه حمایت کند که در نهایت منجر به رفتن اسد شود و در این راستا باید اصرار کند که یکی از ملزومات راه‌حل سیاسی، بیرون رفتن همه نیروهای خارجی است. از نظر او چنین کاری مشروعیت درخواست خارج شدن نهایی ایران از سوریه را فراهم می‌کند.(5)

4- انتقاد از اعلام انتقال سفارت توسط ترامپ: مارتین ایندیک معاون اجرایی موسسه بروکینگز هم معتقد است این تصمیم ترامپ در حالیکه اشتهای ضمیمه‌سازی را در جناح راست اسرائیل نیز سیر نکرد فلسطینیان و دیگر حامیان عرب و مسلمان آنها را عمیقاً ناراضی کرده است. او معتقد است ترامپ می‌توانست انتقال فوری سفارت به مکان‌های موجود در قدس غربی را اعلام کند و اضافه کند که اگر در مذاکرات وضعیت نهایی یک دولت فلسطینی تشکیل شد که پایتخت آن قدس شرقی باشد آمریکا در آنجا سفارتی برای فلسطین می‌سازد.(6)

ج- اقدامات و ارتباطات
1- همکاری با آیپک(AIPAC): آیپک یا کمیته روابط عمومی آمریکا و اسراییل مهم‌ترین لابی صهیونیستی در آمریکا محسوب می‌شود که در بسیاری از مصوبات کنگره آمریکا در حمایت از رژیم اسراییل و مخالفت با ایران نقش اساسی داشته است.

2- بنیانگذار موسسه مطالعات خاور نزدیک واشنگتن (WINEP): اندیشکده یا موسسه امریکن اینترپرایز که بسیاری آن را پر نفوذترین مرکز مطالعاتی نو محافظه‌کاران بر سیاست‌های کاخ سفید در زمان تصدی جمهوری‌خواهان می‌دانند، در سال 1938 توسط شماری از تاجران نیویورک در این شهر پایه‌گذاری شد. ایندیک به مدت 8 سال مدیریت اجرایی این موسسه را برعهده داشت. این مؤسسه در زمینۀ سیاست خاورمیانه و آسیای جنوب غربی فعالیت می‌کند. اعضای تشکیل دهندۀ آن (استیو روزن، مارتین ایندیک) عضو آیپک بودند.(7)

3- نایب رئیس و معاون اجرایی موسسه بروکینگز(BROOKINGS): «مؤسسه بروکینگز» یکی از اندیشکده‌های بسیار اثرگذار و حامی اسرائیل در آمریکاست. این مؤسسه در قطر (دوحه)، پکن و دهلی‌نو هم دفتر دارد. بروکینگز در تدوین بسیاری از سیاست‌های مهم داخلی و خارجی دولت آمریکا در طول صد سال گذشته نقش داشته است. ایندیک یکی از کارشناسان ارشد این موسسه و معاون اجرایی آن می‌باشد.(8)

4- همکار موسسه مطالعات امنیت ملی (INSS) در اسراییل(9): این موسسه تحقیقاتی وابسته به دانشگاه تل آویو بوده و ریاست آن با عاموس یادلین می‌باشد و بر امنیت ملی اسراییل متمرکز است.

5- عضو هیأت مدیره صندوق اسراییل جدید(NIF): این صندوق مدعی است که از اسراییلی‌ها در قبال حقوق مدنی و حقوق بشر، ارتقاء آزادی‌های مذهبی و شکاف‌های اقتصادی و اجتماعی در اسراییل حمایت می‌کند. این صندوق که در سال 1979 تأسیس شد اعلام می‌کند بیش از 300 میلیون دلار به بیشتر از 900 سازمان اختصاص داد. این صندوق هدفش را پیشبرد برابری برای همه اسراییلی‌ها تعریف می‌کند.(10) 

6- عضو هیأت مدیره موسسه لاوی(lowy institution): این موسسه اعلام می‌کند که یک نهاد پژوهشی مستقل و غیردولتی در سیدنی استرالیاست که تحقیقاتی در مورد روندهای بین‌المللی و غرب آسیا انجام می‌دهد و در سال 2003 توسط فرانک لاوی (Fronk Lowy)  تأسیس شد.(11)

7- مدیر مرکز سابان(SABAN center): در سال 2002 (1381) با همکاری و تأمین مالی حیم سابان (Haim Saban) سرمایه‌دار اسرائیلی- آمریکایی و مالک بنیاد خانواده سابان مرکز سیاست خاورمیانه‌‌ای سابان در جهت گسترش تحقیق و تحلیل پیرامون مسائل سیاست خاورمیانه در مؤسسه بروکینگز تأسیس شد. حییم سابان بزرگترین دغدغه خود را حفاظت از اسرائیل بیان‌‌ می‌کند و سه روش تأثیرگذاری او بر سیاست آمریکا در این راستا عبارتند از: حمایت مالی از احزاب سیاسی، تأسیس اندیشکده‌ها و کنترل شبکه‌های رسانه‌ای.(12)

8- سمت‌های وی در حکومت آمریکا:
- سفیر آمریکا در اسراییل طی سال‌های 1995 تا 1997
- سفیر آمریکا در اسراییل طی سال‌های2000 تا 2001
- معاون ویژه رییس جمهور و مدیر بخش خاور نزدیک و آسیای جنوبی شورای امنیت ملی
- فرستاده ویژه رییس جمهور در مذاکرات اسراییلی- فلسطینی در سال‌های 2013 و 2014
- مشاور وزیر خارجه در امور خاور نزدیک و دستیار ویژه رئیس‌جمهور در دوره کلینتون(13)

نتیجه‌گیری
مارتین ایندیک یکی از ذخایر استراتژیک رژیم صهیونیستی در آمریکا به حساب می‌آید و با اینکه وی از لحاظ نظری و مواضع به دموکرات‌ها نزدیکتر است اما خدمات وی به این رژیم فراموش ناشدنی محسوب می‌شود. گزارش حاضر در پی پاسخ به این سوال بود که مارتین ایندیک چه شخصیتی است و قدرت و نفوذش از چه منابعی سرچشمه می‌گیرد؟ و در پاسخ به این سوال این فرضیه مطرح شد که یهودی بودن وی و وابستگی او به آیپک و حضور او در اندیشکده‌های آمریکایی رمز نفوذ و تأثیرگذاری‌اش در ساختار حکومتی آمریکا محسوب می‌شود. یافته‌ها و نتایج حاکی از این است که جریانات صهیونیستی در آمریکا از ایندیک از طریق موسسه واشنگتن، چهره‌ای علمی و کارشناس به تصویر کشیده و موفق شدند در دوره کلینتون از ایشان در شورای امنیت ملی و سفارت آمریکا در اسراییل استفاده کنند. ایندیک به عنوان طراح سیاست مهار دوگانه (علیه ایران و عراق) یکی از بزرگترین خدمات را به اسراییلی‌ها نموده است. وی هم اکنون نیز به عنوان یکی از کارشناسان ارشد موسسه بروکینگز مشغول ارایه طرح‌های ضد ایرانی و لابی‌گری برای اجرای آن در کنگره و دولت آمریکا می‌باشد.

پی‌نوشت‌ها
1- اسدالله خلیلی(1382)، روابط ایران و آمریکا بررسی دیدگاه نخبگان آمریکایی، تهران: موسسه ابرار معاصر تهران، صفحه459.
2- همان، صفحه 461
3-Martin S. Indyk )March 29, 2017" ( 6 elements of a strategy to push back on Iran’s hegemonic ambitions "at:https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/03/29/6-elements-of-a-strategy-to-push-back-on-irans-hegemonic-ambitions/
4- Ibid
5- Martin S. Indyk (March 28, 2017),"U.S. strategy toward Iran", at: https://www.brookings.edu/testimonies/u-s-strategy-toward-iran/
6- Martin S. Indyk (December 8, 2017),” Donald Trump’s Jerusalem move may prove too clever by half”, at: https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/08/donald-trumps-jerusalem-move-may-prove-too-clever-by-half/
7- سلمان رضوی(1396)، «موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن»، دوهفته نامه فلسطین، شماره 564، تهران: موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا.
8- مهدی آشنا(1396)، «ساختار مؤسسه بروکینگز»، دوهفته نامه فلسطین، شماره 564، تهران: موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا.
9-Martin S. Indyk (no date) at:https://www.brookings.edu/experts/martin-s-indyk/
10- Advancing Equality for All Israelis (no date) at: https://www.nif.org/about/
11- LOWY INSTITUTE (no date) at: http://lowyinstitute.org/
12- Connie Bruck (May 10, 2010), "The Influencer; An entertainment mogul sets his sights on foreign policy”, at: https://www.newyorker.com/magazine/2010/05/10/the-influencer
13- Brookings Institution (no date), "Martin S. Indyk”, at: https://www.brookings.edu/experts/martin-s-indyk/
نام:
ایمیل:
* نظر: