آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۸۲۰
تاریخ انتشار: ۱۴ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۵:۴۴
مهدی آشنا

چکیده
«مؤسسه بروکینگز» یکی از اندیشکده‌های بسیار اثرگذار در ایالات متحده مخصوصاً در حوزه سیاست خارجی است. سؤال این است که ساختار و فعالیت‌های این مؤسسه چگونه است؟ پاسخ اولیه این است که این مؤسسه با بهره‌گیری از کادر وسیعی از متخصصان حوزه‌های مختلف به بررسی، ارزیابی و ارائه راهبردهایی برای طیف وسیعی از موضوعات داخلی آمریکا و همچنین سیاست خارجی این کشور در نقاط مختلف جهان‌می‌پردازد. این مؤسسه دارای برنامه‌های متعدد در حوزه‌های مختلف از جمله اقتصاد و سیاست خارجی و همچنین مراکز وابسته در داخل و خارج از آمریکا است و هم اکنون پروژه‌های تحقیقاتی مختلفی از قبیل پروژه «روابط ایالات متحده با جهان اسلام»، «ژئوپلیتیک جدید» و «پروژه استراتژی و نظم بین‌المللی» را در دست اجرا دارد. مرکز سیاست خاورمیانه‌‌ای در این مؤسسه بر موضوع ایران تمرکز دارد.

مقدمه
با توجه به این که اندیشکده‌های آمریکایی نقشی بسیار موثر در هدایت سیاست خارجی آمریکا دارند بررسی ساختار و مواضع این اندیشکده‌ها به منظور درک مناسب سیاست خارجی آمریکا و متغیرهای تأثیرگذار بر آن در جهت برنامه‌ریزی صحیح برای مقابله با سیاست‌های متضاد با اهداف و منافع جمهوری اسلامی ایران ضروری است. «مؤسسه بروکینگز» یکی از اندیشکده‌های بسیار اثرگذار و حامی اسرائیل در آمریکاست. تاریخ تأسیس این مؤسسه به سال 1916 بر‌‌ می‌گردد یعنی زمانی که نخستین سازمان{مطالعاتی} خصوصی به نام «مؤسسه تحقیقات حکومتی» با هدف تحلیل سیاست عمومی در سطح ملی توسط «رابرت اس بروکینگز» (Robert S. Brookings) در آمریکا بنیاد نهاده شد. رابرت بروکینگز در سال‌های 1922 و 1924 دو مؤسسه دیگر را با نام‌های «مؤسسه اقتصاد» و «دانشکده تحصیلات تکمیلی» تأسیس کرد. در سال 1927 مؤسسات و دانشکده فوق با هم ادغام شدند و مؤسسه بروکینگز کنونی را با هدف انجام تحقیقات در زمینه‌های گسترده اقتصاد، مدیریت دولتی، و علوم اجتماعی و سیاسی شکل دادند. نخستین رئیس این مؤسسه استادی از دانشگاه شیکاگو بود که به خاطر مطالعه‌اش درباره بدهی‌های جنگ معروف بود. متخصصان بروکینگز در آماده شدن دولت آمریکا برای ورود به جنگ جهانی دوم و مدیریت آن، تصحیح طرح روزولت برای ایجاد سازمان ملل و همچنین طرح مارشال نقشی اساسی داشتند.(1) این گزارش به بررسی ساختار و مواضع کنونی این مؤسسه‌‌ می‌پردازد. آنچه روشن به نظر‌‌ می‌رسد این است که مؤسسه فوق به بررسی، ارزیابی و ارائه راهبردهایی برای طیف وسیعی از موضوعات داخلی آمریکا و همچنین سیاست خارجی این کشور در نقاط مختلف جهان‌‌ می‌پردازد.

ساختار مؤسسه بروکینگز

ساختار مؤسسه
مؤسسه بروکینگز بیش از سیصد متخصص برجسته را در حوزه‌های دانشگاهی و حکومتی از سراسر جهان گرد هم جمع کرده است که تحقیقات، توصیه‌های سیاست‌گذارانه و تحلیل‌هایی باکیفیت بسیار بالا در طیف کاملی از موضوعات سیاست عمومی ارائه‌‌ می‌کنند.(2) این مؤسسه دارای چندین برنامه تحقیقاتی از جمله برنامه مطالعات اقتصادی، سیاست خارجی، مطالعات حکومتی و برنامه سیاست شهری است. «برنامه سیاست خارجی» در مؤسسه بروکینگز مرکزی مهم در تحقیقات سیاسی است که به بررسی ژئوپلیتیک قدرت‌های بزرگ و روابط دولت‌ها و بازیگران خارجی در خاورمیانه و ارائه راهبردهایی برای چگونگی انطباق استراتژی ایالات متحده و متحدان منطقه‌‌ای آن با تهدیدات و فرصت‌های متغیّر‌‌ می‌پردازد. مؤسسه بروکینگز دارای 16 مرکز وابسته از جمله مرکز سیاست خاورمیانه‌ای، مرکز ایالات متحده و اروپا و مرکز مطالعات سیاسی شرق آسیا است. این مؤسسه سه مرکز خارجی نیز در قطر، هند و چین دارد. مؤسسه فوق هم اکنون پروژه‌های متعددی از جمله پروژه «روابط ایالات متحده با جهان اسلام»، «ابتکار امنیت آفریقا»، «ژئوپلیتیک جدید» و «پروژه استراتژی و نظم بین‌المللی» را در دست اجرا دارد.(3)

برنامه‌های تحقیقاتی
1- مطالعات اقتصادی؛ برنامه مطالعات اقتصادی بروکینگز با تمرکز بر ایده‌های رسیدن به رشد اقتصادی گسترده، بازار کار قوی، سیاست‌های مناسب مالی و پولی و فرصت اقتصادی و تحرک اجتماعی به تحلیل مسائل اقتصادی در حال ظهور پیش روی ایالات متحده و جهان‌‌ می‌پردازد. هدف این تحقیقات افزایش درک چگونگی عملکرد اقتصاد و اقداماتی است که‌‌ می‌تواند برای بهبود آن صورت گیرد.

2-سیاست خارجی؛ «برنامه سیاست خارجی» در مؤسسه بروکینگز مرکزی مهم در تحقیقات سیاسی است که به بررسی ژئوپلیتیک قدرت‌های بزرگ و روابط دولت‌ها و بازیگران خارجی در خاورمیانه و ارائه راهبردهایی برای چگونگی انطباق استراتژی ایالات متحده و متحدان منطقه‌‌ای آن با تهدیدات و فرصت‌های متغیّر‌‌ می‌پردازد.

3- اقتصاد جهانی و توسعه؛ این برنامه در سال 2006 بنیاد نهاد شد و هدف آن شکل دادن به مباحثه سیاسی درباره چگونگی ارتقاء همکاری اقتصادی در سطح جهانی و مبارزه با فقر و منابع فشار اجتماعی عنوان شده است.

4- مطالعات حکومتی؛ این برنامه در راستای ارتقای عملکرد حکومت ملی ایالات متحده آمریکا از طریق شناسایی نهادها و حوزه‌هایی که نیازمند اصلاح هستند فعالیت‌‌ می‌کند.

5- برنامه سیاست شهری؛ مأموریت این برنامه ارائه تحقیقات و راه‌حل‌هایی عنوان شده است که به مدیران شهری کمک‌‌ می‌کند اقتصاد پیشرفته‌‌ای را خلق کنند که برای همه مفید باشد.
مراکز وابسته
1- مرکز سیاست آموزشی براون
2- ابتکار پژوهشی صدساله
3- مرکز اطلاعات و امنیت قرن بیست و یکم
4- مرکز مطالعات سیاسی شرق آسیا
5- مرکز مدیریت عمومی کارامد
6- مرکز سیاست سلامت
7- مرکز سیاست خاورمیانه‌ای
8- مرکز اختراع فناوری
9- مرکز آموزش دانشگاهی
10- مرکز کودکان و خانواده‌ها
11- مرکز مقررات و بازارها
12- مرکز سیاست و محرکه‌های اجتماعی
13- مرکز ایالات متحده و اروپا
14- مرکز جان تامپتون چین
15- مرکز سیاست مالی و پولی هیوتچین
16- مرکز سیاست مالیاتی

مراکز خارج از آمریکا
· «مرکز بروکینگز دوحه» در قطر
· «بروکینگز هند»
· «مرکز بروکینگز چینهوا» در چین

تعدادی از پروژه‌های تحقیقاتی
1- ابتکار رشد آفریقا
2- ابتکار امنیت آفریقا
3- روابط ایالات متحده با جهان اسلام
4- ژئوپلیتیک جدید
5- پروژه استراتژی و نظم بین‌المللی
6- ابتکار کنترل تسلیحات و عدم اشاعه
7- ابتکار امنیت انرژی و آب و هوا
8- ابتکار آمریکای لاتین
9- محلی‌گرایی جدید
10- پروژه ترکیه
11- پروژه هند

تیم مدیریت و اجرا
رئیس: جان آلن (John Allen)، بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و فرمانده سابق «نیروی دستیار امنیت بین‌الملل» ناتو (ISAF) در افغانستان، از نوامبر 2017 رئیس این مؤسسه است. او به مدت 15 ماه مشاور ارشد وزارت دفاع آمریکا در حوزه امنیت خاورمیانه بود و طی آن دوره گفتگوی امنیتی فرایند صلح اسرائیل و فلسطین را رهبری‌‌ می‌کرد. در دوران اوباما نیز او 15 ماه به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور در «ائتلاف جهانی مقابله با داعش» فعالیت کرد.(4)

ساختار مؤسسه بروکینگز

معاون اجرایی بروکینگز مارتین ایندیک (Martin Indyk) سفیر سابق آمریکا در اسرائیل، مشاور وزیر خارجه در امور خاور نزدیک و دستیار ویژه رئیس‌جمهور در دوره کلینتون است.(5) مدیر برنامه سیاست خارجی این مرکز، بروس جونز (Bruce Jones) است. بروس جونز هم اکنون رئیس شورای مشورتی مرکز همکاری بین‌المللی در دانشگاه نیویورک است. تخصص علمی و تجربه سیاسی او امنیت بین‌الملل و تمرکز تحقیقاتی کنونی او استراتژی ایالات متحده، نظم بین‌المللی و قدرت‌های نوظهور است.(6)

ساختار مؤسسه بروکینگز


رئیس هیأت امناء بروکینگز جان تورنتون (John Thornton) و معاونین بخش‌های مختلف آن، هومی خراس (Homi Kharas)، اونا دوسونمو (Ona Dosunmu)، تد گایر (Ted Gayer)، آمی لیو (Amy Liu)، دیوید نصار (David Nassar) و دارل وست (Darrell West) هستند.(7)

همکاری با بنیاد خانواده سابان
در سال 2002 با تأمین مالی حییم سابان (Haim Saban) سرمایه‌دار اسرائیلی- آمریکایی مرکز سیاست خاورمیانه‌‌ای سابان در جهت گسترش تحقیق و تحلیل پیرامون مسائل سیاست خاورمیانه در مؤسسه بروکینگز تأسیس شد. حییم سابان بزرگترین دغدغه خود را حفاظت از اسرائیل بیان‌‌ می‌کند و سه روش تأثیرگذاری او بر سیاست آمریکا در این راستا عبارتند از: حمایت مالی از احزاب سیاسی، تأسیس اندیشکده‌ها و کنترل شبکه‌های رسانه‌ای.(8) مرکز سابان در 13‌‌ می ‌در حضور ملک عبدالله پادشاه اردن در واشنگتن به عنوان بخشی از برنامه سیاست خارجی بروکینگز رسماً فعالیت خود را آغاز کرد. حییم سابان خود به عنوان رئیس شورای مشورتی بین‌المللی این مرکز که متشکل از برخی از سیاستمداران ارشد، مقامات حکومتی سابق، مقامات اجرایی و رسانه‌‌ای و پژوهشگرانی از آمریکا و خاورمیانه بود فعالیت‌‌ می‌کرد. این مرکز تا سال 2014 در چهار موضوع اصلی تشکیل دولت آینده فلسطینی، دیپلماسی صلح آمریکا، پیامدهای تغییر رژیم در عراق و محرکه‌های اصلاحات در ایران به تحقیق‌‌ می‌پرداخت.(9)

مرکز سیاست خاورمیانه‌ای
همکاری مؤسسه بروکینگز با بنیاد خانواده سابان که در سال 2002 منجر به شکل‌گیری مرکز سابان در این مؤسسه شده بود در سال 2014 وارد مرحله جدیدی شد و مرکز سابان به مرکز سیاست خاورمیانه‌‌ای تغییر نام یافت. همکاری بنیاد خانواده سابان و بروکینگز در راستای تعهد مشترک خود به تحقیق و فعالیت در زمینه آینده اسرائیل و روابطش با آمریکا در قالب نشست سالانه سابان ادامه یافت. در این مرحله جدید مرکز سیاست خاورمیانه‌‌ای بیشتر روی موضوع ایران متمرکز شده است؛ البته با توجه به درهم تنیدگی و ارتباط موضوعات و کنشگران منطقه‌‌ای این مرکز به موضوعات اسرائیل، کشورهای حوزه خلیج فارس و دیگر عرصه‌های مرتبط نیز‌‌ می‌پردازد.(10) این مرکز با حدود 20 نفر متخصص در زمینه مسائل خاورمیانه از جمله سوزان مالونی (Suzanne Maloney) معاون رئیس بروکینگز در این مرکز و متخصصانی دیگر مانند بروس رایدل (Bruce Riedel) و دانیل بیمان (Daniel Byman) به فعالیت می‌پردازد.

ساختار مؤسسه بروکینگز
نتیجه‌گیری
«مؤسسه بروکینگز» یکی از اندیشکده‌های بسیار اثرگذار و حامی اسرائیل در آمریکاست. این مؤسسه در سال 1927 با ادغام «مؤسسه تحقیقات حکومتی»، «مؤسسه اقتصاد» و «دانشکده تحصیلات تکمیلی» که بین سال‌های 1916 تا 1924 توسط رابرت بروکینگز بنیاد نهاده شده بودند با هدف انجام تحقیقات در زمینه‌های گسترده اقتصاد، مدیریت دولتی، و علوم اجتماعی و سیاسی تأسیس شد. این مؤسسه با بهره‌گیری از کادر وسیعی از متخصصان حوزه‌های مختلف به بررسی، ارزیابی و ارائه راهبردهایی برای طیف وسیعی از موضوعات داخلی آمریکا و همچنین سیاست خارجی این کشور در نقاط مختلف جهان‌‌ می‌پردازد. در خصوص اهمیت و اثرگذاری تاریخی این مؤسسه ذکر این نکته لازم است که متخصصان بروکینگز در آماده شدن دولت آمریکا برای ورود به جنگ جهانی دوم و مدیریت آن، تصحیح طرح روزولت برای ایجاد سازمان ملل و همچنین طرح مارشال نقشی اساسی داشتند. بعد از حادثه 11 سپتامبر با توجه به حضور پررنگ‌تر آمریکا در منطقه خاورمیانه، مرکز سابان با حمایت مالی حییم سابان سرمایه‌دار اسرائیلی- آمریکایی در جهت تأثیرگذاری بر سیاست‌های منطقه‌‌ای آمریکا در حمایت از اسرائیل در مؤسسه بروکینگز تأسیس شد. این مرکز در سال 2014 به مرکز سیاست خاورمیانه‌‌ای تغییر یافت و بیش از پیش بر موضوع ایران متمرکز شده است.

*دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل و دستیار تحقیق در موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی‌نوشت‌ها
1- Brookings Institution (no date), "Brookings Institution History”, at: https://www.brookings.edu/about-us/brookings-institution-history/
2- Brookings Institution (no date), "Experts”, at: https://www.brookings.edu/experts/
3- Brookings Institution (no date), "Research Programs, Centers, and Projects”, at: https://www.brookings.edu/programs/
4- Brookings Institution (no date), "John R. Allen”, at: https://www.brookings.edu/experts/john-r-allen/
5- Brookings Institution (no date), "Martin S. Indyk”, at: https://www.brookings.edu/experts/martin-s-indyk/
6- Brookings Institution (no date), "Bruce Jones”, at:https://www.brookings.edu/experts/bruce-jones/
7- Brookings Institution (no date), "Brookings Leadership”, at: https://www.brookings.edu/about-us/brookings-leadership/
8- Connie Bruck (May 10, 2010), "The Influencer; An entertainment mogul sets his sights on foreign policy”, at: https://www.newyorker.com/magazine/2010/05/10/the-influencer
9- Brookings Institution (Thursday, May 9, 2002), "Brookings Announces New Saban Center for Middle East Policy”, at: https://www.brookings.edu/news-releases/brookings-announces-new-saban-center-for-middle-east-policy/
10- Tamara Cofman Wittes (Wednesday, July 23, 2014), "The Center for Middle East Policy”, at: https://www.brookings.edu/blog/markaz/2014/07/23/the-center-for-middle-east-policy/
نام:
ایمیل:
* نظر: