آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۸۱۱
تاریخ انتشار: ۱۴ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۰:۱۲
طاهره زادفرج


چکیده
بیش از 16 تشکل دانشجویی وابسته به گروه‌های مهم فلسطینی در دانشگاه‌های کرانه غربی فعالیت می‌کنند. از آنجا که فعالیت این اتحادیه‌ها ادامه فعالیت‌های جنبش‌ها، احزاب و گروه‌های فلسطینی است، دارای اهمیت خاصی است. در سال‌های گذشته نتایج انتخابات این تشکل‌ها بیانگر نتایج انتخابات در شوراهای شهر و دیگر سطوح بوده و از این روی رقابت میان تشکل‌های دانشجویی به ویژه تشکل دانشجویی جوانان جنبش فتح و تشکل‌های دانشجویی جنبش حماس مورد توجه سران این دو جنبش مهم فلسطینی بوده و اظهارنظرهای آنها را در پی داشته است، با این پیش فرض این گزارش را ضمن اشاره به دانشگاه‌های فلسطینی، به معرفی تشکل‌های دانشجویی مهم و تأثیرگذار اختصاص می‌دهیم.

مقدمه
اتحادیه‌های دانشجویی در فلسطین (نوار غزه و کرانه غربی) از اهمیت خاصی برخوردار هستند. انتخابات دانشجویی که این اتحادیه‌ها عهده‌دار آن هستند از این جهت مهم است که فعالیت‌های آنها در واقع ادامه فعالیت‌های جنبش‌ها و احزاب سیاسی فلسطینی است و نتایج آن می‌تواند پیش درآمد نتایج انتخابات در سطوح بالاتر یعنی انتخابات شوراهای شهر و... باشد. رقابت شاخه‌های دانشجویی جنبش‌های فتح و حماس در سال‌های گذشته شاهد خوبی بر این مدعاست. این گزارش ضمن معرفی دانشگاه‌های فلسطینی به این سوال پاسخ می‌دهد که مهمترین شاخه‌های دانشجویی دانشگاه‌ها کدامند و چه نقشی در عرصه سیاسی فلسطین دارند؟ فرض بر این است که پیروزی اتحادیه‌های دانشجویی وابسته به هر یک از گروه‌های مهم فلسطینی می‌تواند مقدمه پیروزی آنها در سطوح بالاتر باشد.

الف) دانشگاه‌های فلسطین
1- دانشگاه آزاد قدس: (1) این دانشگاه بزرگترین دانشگاه فلسطینی است که در تمامی شهرهای مهم فلسطینی و حتی در خارج از فلسطین شعبه دارد و 66 هزار دانشجوی دختر و پسر در مقطع کارشناسی در آن مشغول به تحصیل هستند.
2- دانشگاه‌های فلسطینی در کرانه غربی: در کرانه غربی مجموعاً 9 دانشگاه وجود دارد که در شهرهای بزرگ و مهم آن قرار دارند.
تشکل‌ها و اتحادیه‌های فعال دانشجویی در کرانه غربی

3- دانشگاه‌های فلسطین در نوار غزه: نوار غزه 6 دانشگاه دارد که همه آنها در غزه قرار دارند.

تشکل‌ها و اتحادیه‌های فعال دانشجویی در کرانه غربی

این دانشگاه‌ها در زمینه‌ها، عرصه‌ها و تخصص‌های مختلف علمی، انسانی، اقتصادی و اجتماعی در سطوح دیپلم دانشگاهی متوسط، کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشجو پرورش می‌دهند.

ب) اتحادیه‌های دانشجویی کرانه غربی(2)
اتحادیه‌های دانشجویی در دانشگاه‌های فلسطینی از جمله در کرانه غربی در واقع شاخه‌های دانشجویی احزاب و گروه‌های فعال فلسطینی هستند. فهرست فعال‌ترین این اتحادیه‌ها که در همه دانشگاه‌ها شعبه دارند به قرار زیر است:
تشکل‌ها و اتحادیه‌های فعال دانشجویی در کرانه غربی

اهمیت تشکل‌های دانشجویی فلسطینی
تشکل‌های دانشجویی به ارائه خدمات دانشجویی، نشر فرهنگ ملی، دفاع از منافع جنبش دانشجویی و... مشغولند. اما نقش حقیقی اتحادیه‌ها و تشکل‌های دانشجویی را باید در طرح‌ها و برنامه‌های سیاسی جنبش‌ها، گروه‌ها، جبهه‌ها و احزاب ملی و اسلامی دانست؛ چیزی که باعث شده تا این تشکل‌ها بخشی از پروژه ملی فلسطینی به شمار آیند. تشکل‌های دانشجویی تا کنون ده‌ها شهید، صدها مجروح و هزاران اسیر فدای انقلاب مردم فلسطین کرده‌اند.(5)

جمع‌بندی
در دانشگاه‌های فلسطین حدوداً 16 تشکل دانشجویی فعال وجود دارد. برخی از گروه‌ها مانند جنبش فتح و حماس دارای چند تشکل دانشجویی هستند. شاخه‌های دانشجویی فتح، حماس، جهاد اسلامی و جبهه خلق به ویژه فتح و حماس فعال‌ترین شاخه‌های تشکل‌های دانشجویی فلسطینی هستند که در تمامی دانشگاه‌ها شعبه دارند و رقابت آنها همواره در نتایج انتخابات اتحادیه‌های دانشجویی تأثیرگذار بوده است. انتخابات دانشجویی از این جهت مورد توجه است که اولاً فعالیت‌های اتحادیه‌های دانشجویی ادامه فعالیت‌های گروه‌های فلسطینی به شمار می‌آید و دوم این که نتیجه انتخابات می‌تواند بیانگر نتایج انتخابات شوراهای محلی و دیگر انتخابات در سطوح بالاتر باشد. اظهارات مقامات احزاب و گروه‌ها در خصوص نتایج انتخابات اتحادیه‌های دانشجویی مبین اهمیت نتایج انتخابات این اتحادیه‌هاست.(6)


*کارشناسی ارشد مطالعات فلسطین و کارشناس موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا


پی‌نوشت‌ها

1- جامعة القدس المفتوحة
2- منبع مورد استفاده: د. كمال إبراهيم علاونه، " الكتل الطلابية في الجامعات المحلية الفلسطينية .. وإنتخابات مجالس الطلبة"، 2013-04-27،
https://pulpit.alwatanvoice.com/content/print/292344.html
3- این واژه به معنای تشکل است.
4- این واژه به معنی انجمن است.
5- د. كمال إبراهيم علاونه،...، همان.
6- هنگامی که در انتخابات دانشجویی سال 2015 تشکل‌های دانشجویی جنبش حماس پیروز شد، تنها یک روز پس از اعلام نتایج، خالد مشعل (رئیس وقت دفتر سیاسی حماس) از آمادگی جنبش برای شرکت در هر انتخاباتی در آینده خبر داد. در مقابل رهبران جنبش فتح شکست مهمترین تشکل دانشجویی این جنبش (الشبیبة الطلابیة) را به کوتاهی در فعالیت‌های تشکیلاتی و نه مواضع سیاسی جنبش فتح نسبت دادند. ر ک:
عبيد، حسن وباجس، دلال. (2015). مجالس الطلبة والنظام السياسي الفلسطيني: جامعات الضفة الغربية نموذجا. مركز نماء للبحوث والدراسات. ص9. نسخة إلكترونية:
http://www.nama-center.com/ImagesGallary/photoGallary/pdf/14R%20P56.pdf

نام:
ایمیل:
* نظر: