آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۸۱۰
تاریخ انتشار: ۱۴ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۹
طاهره زادفرج


چکیده
چند هفته‌ای است که تنش‌ها میان حماس و رژیم صهیونیستی روند صعودی داشته و علاوه بر حملات این رژیم به پایگاه‌ها و مواضع حماس در نوار غزه به بهانه حملات موشکی از سوی گروه‌های حاضر در نوار غزه - اسراییل حماس را مسئول این حملات می‌داند حتی اگر از سوی گروه دیگری باشد- جنگ سرد یا به تعبیری جنگ روانی متقابل نیز وجود داشته است. سوال این است که آیا این تنش‌ها به سمت جنگی جدید علیه نوار غزه پیش می‌رود؟ فرض بر این است که با وجود برخی چالش‌ها برای رژیم صهیونیستی از جمله احساس خطر از سوی تونل‌ها و مشغولیت در جبهه شمالی برای مقابله با نفوذ ایران، این رژیم حداقل تا پایان یافتن ساخت دیوار امنیتی برای مقابله با تونل‌ها قصد حمله به نوار غزه را ندارد، ضمن این که در حال حاضر به جایگزینی برای حاکمیت حماس در نوار غزه نیز نمی‌اندیشد.

مقدمه
مدتی است به ویژه پس از اعلام تصمیم ترامپ برای به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی و انتقال سفارت آمریکا به این شهر مقدس، تهدیدها و درگیری‌ها میان جنبش حماس و این رژیم افزایش یافته است. این درگیری‌ها هم افزایش حملات میدانی و نظامی و هم عملیات‌های روانی و جنگ سرد را در بر می‌گیرد. سوال اینجاست که آیا ممکن است این روند به جنگی قریب الوقوع علیه نوار غزه منجر شود؟ فرض بر این است که اسراییلی‌ها در حال حاضر به دلایلی آمادگی جنگ جدیدی علیه نوار غزه را ندارند و آن را حداقل تا پایان عملیات احداث دیواری که در اطراف نوار غزه و با هدف جلوگیری از خطر تونل‌ها در حال ساخت است، به تعویق خواهند انداخت.

تنش‌های اخیر میان حماس و رژیم صهیونیستی
به دنبال تحولات اخیر در عرصه سیاسی فلسطین به ویژه پس از اعلام تصمیم ترامپ، رئیس جمهور آمریکا مبنی بر به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسراییل، شلیک موشک‌ها از نوار غزه به سمت اراضی اشغالی افزایش یافت،(1) به طوری که برخی تحلیلگران اسراییلی به این نتیجه رسیدند شاید دیگر نتوان به توافق آتش بس با حماس دل خوش کرد و چه بسا این جنبش دیگر مانع موشک پراکنی‌های گروه‌های فلسطینی نشود. در نقطه مقابل برخی دیگر از تحلیل‌های اسراییلی گویای آن است که حماس و مسئول این جنبش در نوار غزه یعنی یحیی سنوار با وجود افزایش حملات اسراییل به اهداف حماس(2) به شدت مراقب آرامش مرزهاست و این موشک پراکنی‌ها بدون اطلاع حماس انجام می‌گیرد.

از سوی دیگر در جلسه کابینه کوچک رژیم صهیونیستی برخی از وزرا نسبت به اوضاع اقتصادی نوار غزه و در نتیجه آن انفجار اوضاع در آن هشدار دادند؛ آنها اوضاع کنونی نوار غزه را شبیه به اوضاع پیش از 2014 دانستند که در آستانه انفجار است.(3) وزرای کابینه کوچک راهکارهایی را نیز از جمله اجازه کار به فلسطینی‌های نوار غزه در شهرک‌های اطراف و یا واردات حجم بالای کالا به نوار غزه (از سوی نظامیان حاضر در جلسه ارائه شد) پیشنهاد دادند اما در نهایت نتانیاهو به رئیس شورای امنیت ملی اسراییل سه هفته مهلت داد تا راه حل‌هایی را در قالب یک طرح واحد ارائه دهد.(4)

جنگ سرد میان حماس و رژیم صهیونیستی
روزنامه الحیات چاپ لندن نوشت، در پی افزایش تهدیدهای اخیر اسراییل علیه نوار غزه، حماس از طریق یک واسطه بین‌المللی پیامی به اسراییل داده و در آن نسبت به تلاش برای به شکست کشاندن آشتی ملی و ادامه محاصره نوار غزه و تشدید حملات نظامی و میدانی یا هرگونه حمله جدید به غزه هشدار داده و مسئولیت کامل آن را به عهده این رژیم گذاشته است. بنا بر ادعای این روزنامه حماس در پیام خود گفته است، در صورتی که این سیاست‌ها ادامه یابد نوار غزه به روی اسراییل منفجر خواهد شد. الحیات همچنین نوشت، برخی مقامات امنیتی تل آویو نسبت به آمادگی برخی گروه‌های فلسطینی به ویژه حماس برای اسیرگیری از سربازان اسراییلی هشدار داده‌اند.(5) سایت اسراییل دیفنز نیز به نقل از دستگاه امنیت داخلی رژیم صهیونیستی، شاباک، نوشت: گروه‌های فلسطینی به ویژه حماس در تلاش هستند به عملیات سرباز ربایی و گروگان‌گیری روی آورند و به همین دلیل ارتش به سربازان خود نسبت به نحوه تردد هشدار داده و از آنها خواسته است مراقب خود باشند.(6)

نمونه‌های جنگ روانی حماس علیه اسراییل
جنبش حماس قصد دارد از طریق جنگ روانی علیه اسراییل و خانواده‌های 4 اسیر اسراییلی در دست خود این رژیم را مجبور به انجام مبادله اسرا کند. به این منظور القسام اخیراً دست به چند اقدام زده است:
- یکی از این عملیات‌ها با حمله موشکی اخیر به شهرک «ناحل عوز»(7) رقم خورد.(8) اصابت این موشک موجب به هم زدن جشن تولد «آرون شائول» یکی از دو سرباز اسیر اسراییلی در دست حماس شد. نکته جالب اینجاست که «آرون خزان» همان عضو کنست افراطی که اخیراً به خانواده‌های اسیران فلسطینی توهین کرده بود نیز در آن شرکت داشت. اصابت این موشک این پیام حماس را در بر داشت که اگر جشن تولد واقعی شائول را می‌خواهید باید بهای آزادی وی را چه زنده باشد چه مرده پرداخت کنید.

- یکی دیگر از عملیات‌های روانی پخش آهنگ غمگینی به زبان عبری با عنوان «أمی الغالیة» (خطاب به مادر شائول) همراه با تصاویر فرزند وی بود که با هدف فشار خانواده این اسیر به دولت نتانیاهو برای مشخص کردن وضعیت فرزندشان و در نتیجه انجام مبادله اسرا انجام گرفت.

- نمونه دیگر نصب تصویر بزرگی از این سرباز در یکی از خیابان‌های غزه است که او را پشت میله‌ها نشان می‌دهد و به زبان‌های عربی و عبری روی آن نوشته شده است: تا زمانی که قهرمانان ما روی آزادی را نبینند این اسیر نیز روی آزادی را نخواهد دید.
جمعه شب (29 دسامبر 2017 /8 دی 1396) همزمان با شلیک سه موشک به سمت اراضی اشغالی القسام به زبان عبری به شهرک‌نشین‌ها پیام داد اگر جلو وحشی‌گری دولت اسراییل را نگیرند آنقدر موشک شلیک خواهد شد تا صدای آژیرهای ناشی از آن تبدیل به موسیقی دائمی آنها شود.(9)

جمع‌بندی
با وجود شدت یافتن تنش‌ها میان حماس و رژیم صهیونیستی در چند هفته اخیر به نظر نمی‌رسد به این زودی‌ها جنگی علیه نوار غزه رخ دهد و حتی اسراییل در تلاش است از وقوع جنگ به طور جد ممانعت به عمل آورد.(10) همچنان که «عاموس هرئیل» تحلیلگر نظامی روزنامه هاآرتص معتقد است، نه دولت و نه ارتش به این دلایل خواهان جنگ علیه نوار غزه نیستند:
1- هر دو دقیقاً نمی‌دانند یا اطمینان ندارند که اگر جنگی رخ دهد چه تبعاتی خواهد داشت 2- هر دو پایان ساخت دیوار امنیتی علیه تونل‌ها را می‌خواهند و این دیوار هنوز پایان نیافته و بنا بر برخی منابع تا چهار ماه دیگر تکمیل خواهد شد.(11) 3- هر دو می‌دانند که چهره بین‌المللی اسراییل با وقوع یک جنگ جدید در منطقه‌ای با تراکم جمعیت بالا دچار خدشه خواهد شد.(12) 4- او همچنین مشغولیت اسراییل در جبهه شمالی و مقابله با نفوذ ایران در این جبهه را به عنوان اولویت استراتژیک کنونی اسراییل از دلایل این امر می‌داند 5- ضمن این که تأکید می‌کند رژیم اسراییل در حال حاضر به جایگزینی برای حماس در نوار غزه فکر نمی‌کند..(13)

*کارشناسی ارشد مطالعات فلسطین و کارشناس موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی‌نوشت‌ها
1. "امیر بخبوط" کارشناس نظامی سایت والا نوشت، طی چند هفته گذشته 32 موشک از نوار غزه به سمت اسراییل شلیک شده است. ر. ک: " واللا العبري يكشف كيف يتعامل جيش الاحتلال مع التصعيد بغزة و حرب الأدمغة ضد حماس"، 2018/01/05،
http://samanews.ps/ar/post/324225
2. نتانیاهو اعلام کرد، از زمان تخریب آخرین تونل [مقاومت] در مرزهای نوار غزه تا کنون اسراییل با چهل موشک اهداف حماس در نوار غزه حمله کرده است. ر ک: " خلال جلسة الحكومة.. نتنياهو يتوعد المقاومة ويحمل حماس مسؤولية التصعيد من غزة"، 2017/12/31،
http://samanews.ps/ar/post/323669/
3. جيش الاحتلال: الأوضاع في غزة تشبه ما قبل حرب 2014 وهي قابلة للانفجار"، 2017/12/26،
https://paltoday.ps/ar/post/313518/
4. " نتنياهو يمنح 3 أسابيع لوضع حلول لمنع وقوع حرب في غزة"، 2017/27،
https://paltoday.ps/ar/post/313531
5. " صحيفة حماس تبحث تشكيل "قيادة لديمومة انتفاضة القدس".. وترسل رسالة "تحذيرية" لاسرائيل"، 02/01/2018،
www.amad.ps/ar/Detals/21018
6. همان.
7. این کیبوتس در جنوب اسراییل بخش شمال غربی صحرای نقب در نزدیکی مرزهای نوار غزه واقع است.
8. ارتش اسراییل اخیراً اعلام کرد، جهاد اسلامی این موشک‌ها را که ساخت ایران است شلیک کرده و این موشک‌ها دقیقاً مانند موشک‌هایی هستند که این جنبش در تاریخ 2017/11/30 به سمت اسراییل شلیک کرد. ر ک: "جيش الاحتلال يتهم الجهاد بقصف ناحل عوز ويهدد باغتيال قياداتها"، 03/01/2018،
https://www.amad.ps/ar/?Action=Details&ID=210417
9. "القسام" للإسرائيليين: صافرات الإنذار ستكون موسيقى ساحرة مقارنة بما ستسمعونه"، 2017/12/30،
http://samanews.ps/ar/post/323542
10. در این راستا کابینه امنیتی اسراییل تصویب کرد برای جلوگیری از وخیم‌تر شدن اوضاع در نوار غزه و انفجار آن به روی این رژیم 50 مگاوات برق آن را تأمین کند.
11. "اسرائيل": اكتمال الجدار الارضي حول غزة بنسبة 90%"، 2017/24/12،
https://paltoday.ps/ar/post/313401
12. "هآرتس: لماذا لا تريد إسرائيل حرباً مع غزة الآن ؟"، 2018/01/02،
https://paltoday.ps/ar/post/313857
13. " هارتس: إسرائيل تبذل جهودا كبيرة لمنع نشوب حرب مع غزة ولا بديل عن حماس"، 2018/01/08،
http://samanews.ps/ar/post/324482
نام:
ایمیل:
* نظر: