آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۸۰۵
تاریخ انتشار: ۱۴ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۷
عارف بیژن


چکیده

ترامپ بر خلاف سه رئیس جمهور قبلی آمریکا(بیل کلینتون، بوش و اوباما) که به دلایل امنیتی از به رسمیت شناختن بیت­المقدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی اجتناب می­کردند، توانست به وعده­ای که در زمان تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری داد جامه عمل بپوشاند و باعث خوشحالی رژیم اسرائیل شود. سوالی که مطرح است اینکه، سهم لابی­های صهیونیستی در آمریکا در این اقدام ترامپ چقدر است و چه دیدگاه­هایی در قبال این مهم دارند؟ آنچه محتمل است و نتایج نشان می­دهد اینکه لابی آیپک، کمیته یهودیان آمریکا و سازمان صهیونیستی آمریکا این عمل را تحسین کردند و برنامه تسریع در جابجایی سفارت آمریکا را ارائه داده­اند و در مقابل، لابی جی استریت معتقد است که این اقدام، خشونت را افزایش خواهد داد و صلح پایدار را از بین می­برد و این طرح را ارائه می­دهد که بحث بیت­المقدس بایستی از طریق توافقنامه صلح بین‌المللی حل شود و قدس شرقی پایتخت کشور فلسطین باشد.

مقدمه
رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا روز چهارشنبه 6 دسامبر 2017(15 آذر 1396) رسماً بیت‌المقدس را به عنوان پایتخت رژیم اسرائیل به رسمیت شناخت. اگرچه بسیاری از مشاوران و وزراء مخالف چنین حرکتی بودند اما به زعم بسیاری از محافل صهیونیستی در آمریکا و دیگر نقاط جهان، زمان مناسبی برای چنین کاری بود. در این راستا، باید نقش لابی­های صهیونیستی در آمریکا را مورد نظر قرار داد، که برخی از لابی­ ها این اقدام را موجب بی ثباتی بیشتر خاورمیانه و برخی آن را برای امنیت آمریکا و اسرائیل لازم می­دانند. بنابراین این متن درصدد پاسخ به این سوالات است که لابی‌های صهیونیستی در آمریکا چه دلایلی را برای این اقدام ذکر می­کنند؟ آیا این امر مانع از ایجاد صلح پایدار در منطقه خواهد شد یا خیر؟ آنچه محتمل است اینکه برخی از لابی­ها معتقدند بایستی این اتفاق می‌افتاد و برخی دیگر آن را مخل امنیت منطقه و به‌خصوص اسرائیل می‌دانند. در این گزارش سعی شده است به اختصار دیدگاه‌های برخی از لابی­های صهیونیستی و طرح آنها درباره آینده بیت‌المقدس بررسی شود.

دیدگاه ­ها
1- بیت‌المقدس؛ پایتخت رژیم اسرائیل: به اعتقاد بسیاری از محافل صهیونیستی به خصوص لابی آیپک اقدام ترامپ به هیچ وجه مانع مذاکرات آینده در مورد وضعیت نهایی شهر، مرزها، یا طرح دو دولتی نشد. آیپک معتقد است که دولت آمریکا باید به سرعت برنامه­ریزی لازم را برای انتقال سفارت آمریکا از تل­آویو به بیت‌المقدس (اورشلیم) تکمیل کند. زیرا:
- کنگره مدت­ها بیت‌المقدس را به عنوان پایتخت اسرائیل شناخته است. آیپک معتقد است در سال 1990، مجلس نمایندگان و سنا با اکثریت آراء بیت­المقدس (اورشلیم) را به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی تصویب کردند. در سال 1995 نیز کنگره به طور قاطع قانون دو حزبی را تصویب کرد تا جابجایی سفارت آمریکا صورت بگیرد، در حالی که در همان قانون، به رئیس جمهور اجازه داد تا در صورت لزوم به مدت شش ماه از آن چشم پوشی کند. اخیراً هم، مجلس سنا در ژوئن 2017 با اکثریت آراء «قانون سفارت بیت‌المقدس 1995» را تأیید کرد و از رئیس جمهور و همه مقامات ایالات متحده خواست تا از مفاد آن تبعیت کنند.
- ارتباط یهودیان به بیت‌المقدس(اورشلیم) عمیق است. به اعتقاد آیپک بیش از سه هزاره، شهر اورشلیم نقش محوری در زندگی یهودیان در سراسر جهان ایفا کرده و بیش از 800 بار از بیت‌المقدس(اورشلیم) در انجیل عبری نام برده، در حالی در قرآن به آن اشاره­ای نشده است. از سوی دیگر، یکی از تپه­های بیت‌المقدس(اورشلیم) یادآور داستان مشهور انجیلی بود که در آن حضرت ابراهیم برای قربانی کردن پسرش اسحاق آماده شد.
- اسرائیل اورشلیم را به نفع همه ادیان حفظ می‌کند. به زعم آیپک، در سال 1967 اسرائیل بیت­المقدس (اورشلیم) را در طول جنگ شش روزه بازپس گرفت و از سال 1967، اسرائیل بر خلاف پیشینیان همه موانع را برداشت و اجازه حرکت آزادانه برای یهودیان، مسلمانان و مسیحیان را داد. در نهایت اینکه بیت­المقدس به عنوان پایتخت فرهنگی اسرائیل است و مسیحیان، مسلمانان و یهودیان سراسر جهان می­توانند از مکان­های مقدس خود دیدن کنند.(1)

2- طرح تسریع در انتقال سفارت آمریکا از تل­آویو به بیت‌المقدس: در این راستا، کنت بادلر(Kenneth Bandler)، مدیر رسانه­ای کمیته یهودیان آمریکا (AJC) بیان داشت که از یک سوی، بیانیه ترامپ اذعان به واقعیت تاریخی و واقعیت کنونی دارد و این اقدام بایستی به طور طبیعی رخ دهد. ترامپ عاقلانه عمل کرده و آن را در راستای وعده انتخاباتی خود انجام داده است. در واقع این کار بایستی زودتر صورت می­گرفت، زمانی که 40 سال پیش انور سادات به اسرائیل سفر کرد.
کنت بادلر معتقد است بعد از اینکه ترامپ این بیانیه را اعلام کرد، اقدام بعدی این خواهد بود که سفارت جدید در نزدیکی قدس غربی قرار خواهد گرفت، ناحیه­ای که از زمان 1948 تحت حاکمیت اسرائیل بوده است. وضعیت قدس شرقی مورد مناقشه هم از طریق روند صلح در مذاکرات مستقیم بین اسرائیل و تشکیلات خودگردان حل خواهد شد. اقدام دیگر این است که این عمل نباید به دلیل هرگونه واکنش خشونت‌آمیز نسبت به ترامپ پایان یابد و بایستی تا انتقال سفارت آمریکا و حتی کشورهای عرب منطقه ادامه یابد. به همین دلیل قرار است برای تکمیل این اقدام، در جشن هفتادمین سالگرد تأسیس رژیم اسرائیل، مجمع جهانی AJC در ماه ژوئن 2018، در بیت‌المقدس برگزار شود.(2)

3- حرکت سفارت آمریکا به بیت‌المقدس امنیت آمریکا را تقویت می­کند. به گفته سازمان صهیونیستی آمریکا (ZOA)، در ماه گذشته(نوامبر 2017)، در جلسه­ دادرسی کنگره در خصوص تغییر مکان سفارت آمریکا به بیت­المقدس که توسط رون دی سانتز (Ron Desantis) نماینده فلوریدا پیشنهاد و به همراهی کمیته نظارت و اصلاحات دولت و کمیته امنیت ملی برگزار شد، با حضور مورتن کلین رئیس سازمان صهیونیستی آمریکا، جان بولتون (John Bolton)، سفیر دور گلد (Dore Gold)، پروفسور یوجین کنترویج (Eugene Kontorovich) و دکتر کاپلا (Dr. Koplow) این جابجایی را تصدیق کردند. آقای کلین معتقد است که حرکت سفارت باعث افزایش امنیت آمریکا خواهد شد و احترام جهانی را برای آمریکا به ارمغان می­آورد. بنابراین با این کار آمریکا طرح مبارزه با ریشه کنی تروریسم رادیکال اسلامی را تقویت می‌کند.(3)

4- تغییر سیاست ترامپ خشونت را افزایش می­دهد. بر خلاف نظر لابی­های دیگر، لابی صهیونیستی جی استریت بیان می­کند که اقدام ترامپ مبنی بر به رسمیت شناختن بیت‌المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل که آن را تلاشی برای صلح می­داند، می­تواند منجر به خشونت شود. در واقع این کار، اقدامی بی فایده با هیچ منافع ملموسی و فقط با ریسک­های جدی است. لابی صهیونیستی جی استریت معتقد است که اقدام به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل در بیت‌المقدس قبل از توافق صلح انجام شده و این تأثیر مخربی را برای حرکت واقعی انتقال سفارت خواهد داشت. پایتخت رژیم اسرائیل در بیت‌المقدس است و باید در سطح بین‌المللی به عنوان یک راه­حل دودولتی که یک پایتخت فلسطینی را در قدس شرقی ایجاد می­کند، شناخته شود. در غیاب این توافق نهایی، به رسمیت شناختن بیت­المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل، تفرقه‌ انگیز است و به همین دلیل است که از سال 1967، بسیاری بر این اعتقاد هستند که وضعیت نهایی بیت‌المقدس باید توسط مذاکرات تصمیم­گیری شود و از هرگونه اقدامی که بتوان تفسیر سوئی از آن کرد، باید اجتناب کرد. از سوی دیگر، این لابی معتقد است که این تصمیم ترامپ کاملاً روشن می­کند که طرحی برای یک وعده انتخاباتی در نظر گرفته شده است. در واقع این لابی امیدوار است که این امر منجر به رنج و خشونت بیشتر برای اسرائیلی­ها و فلسطینی­ها نشود، اما احتمال این اتفاق وجود دارد. برنامه جی استریت این است که رهبران جامعه یهود که نگران امنیت و آینده اسرائیل هستند، نباید از این تصمیم گمراه کننده و آسیب رسان حمایت کنند.(4)

5- اقدام ترامپ صلح منطقه­ای به خصوص اسرائیل- فلسطین را از بین می­برد: سوالی که مطرح است اینکه چرا این تصمیم بسیار مهم است؟ و بسیاری از کارشناسان و رهبران خارجی نگران این مساله هستند که چه معنایی برای صلح و ثبات در بیت‌المقدس(اورشلیم) و سراسر منطقه دارد؟ در پاسخ به این سوال، طرح لابی صهیونیستی جی استریت این است که وضعیت نهایی بیت‌المقدس باید توسط توافقنامه صلح مشخص شود و از هرگونه پیش داوری در نتیجه- مانند به رسمیت شناختن بیت‌المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل یا انتقال سفارت آمریکا از تل آویو به آنجا خودداری شود و تنها راه برای تضمین اعتبار بین‌المللی این پایتخت و صلح پایدار برای این شهر و اسرائیل به عنوان کل، از طریق یک راه­حل دو­دولتی است که باعث می­شود قدس شرقی پایتخت کشور مستقل فلسطینی باشد. اعلامیه ترامپ ما را از هدف اصلی که همان صلح پایدار است، دور می­کند. به عنوان نتیجه این عمل، مقامات امنیتی و دیپلمات­ها از ایالات متحده و اسرائیل هشدار داده­اند که می­تواند منجر به خشونت، نه تنها در بیت­المقدس (اورشلیم) بلکه در کشورهای عربی و مسلمان منطقه شود.
 در واقع، این لابی صهیونیستی بیان می­دارد زمانی که دولت ادعا می­کند به دنبال راه­اندازی یک ابتکار صلح جدید است، به نظر می­رسد این کار صرفاً برای خدمت به مسیحیان و اقلیت کوچکی از یهودیان آمریکایی طراحی شده است. در حالی که برخی از مدافعان ترامپ این حرکت را به عنوان گامی «طرفداری از اسرائیل» به تصویر می­کشند، اکثریت قریب به اتفاق یهودیان آمریکایی از آن حمایت نمی­کنند. جنبش اصلاحات (Reform Movement)، بزرگترین جنبش یهودی در آمریکای شمالی علیه این اقدام صحبت کرد. نظرسنجی کمیته یهودیان آمریکا(AJC) در سپتامبر 2017 نشان داد که 80 درصد یهودیان آمریکا بر این باورند که این سفارتخانه یا نباید انتقال یابد، یا باید در ارتباط با پیشرفت صلح اسرائیل و فلسطین حرکت کند. رأی‌گیری منتشر شده توسط بنیاد بروکینگز هم نشان داد که 31 درصد آمریکایی­ها به این موضوع باور دارند.(5)

نتیجه­ گیری
با توجه به آنچه درباره اقدام ترامپ برای به رسمیت شناختن بیت‌المقدس و به زعم آنها اورشلیم به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی بیان شد، نشان از تفرقه بسیار شدید بین محافل آمریکایی دارد. در پاسخ به این سوال که دیدگاه لابی­های صهیونیستی آمریکا نسبت به اقدام ترامپ چه بوده است؟ بایستی گفت در مقابل لابی آیپک، کمیته یهودیان آمریکا و سازمان صهیونیستی آمریکا که به نحوی اقدام ترامپ را عاقلانه توصیف کردند و برای آینده این عمل هم، طرح انتقال سریع سفارتخانه و به رسمیت شناختن آن در سطح بین‌الملل را مطرح کردند، لابی صهیونیستی جی استریت معتقد است این اقدام، خشونت را در منطقه افزایش داده و مانع صلح پایدار می­شود و در همین راستا بیان می­دارد که بحث بیت­المقدس باید از طریق توافقنامه صلح بین­المللی حل شود و رهبران جامعه یهودی نباید از این عمل ترامپ حمایت کنند و بایستی قدس شرقی را به عنوان پایتخت کشور فلسطین در نظر بگیرند.

*کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای و دستیار تحقیق در موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی­نوشت­ ها
1- Aipac ,(2017) " Jerusalem: The Capital of Israel” https://www.aipac.org/learn/resources/aipac publications/publication?pubpath=PolicyPolitics/AIPAC%20Analyses/Issue%20Memos/2017/12/Jerusalem%20The%20Capital%20of%20Israel
2- Kenneth Bandler , (December 6, 2017) , " Trump Is Right – Israel’s Capital Is Jerusalem”, https://www.ajc.org/news/trump-is-right-israels-capital-is-jerusalem
3- ZOA (December 6, 2017), "ZOA Strongly Praises President Trump for Recognizing Jerusalem as Israel’s Capital – Moving Embassy There”, https://zoa.org/2017/12/10377237-zoa-strongly-praises-president-trump-for-recognizing-jerusalem-as-israels-capital-moving-embassy-there/
4- Jstreet, (December 6, 2017), "Trump’s Change of Us Policy On Jerusalem Undermines Peace Efforts, Could Lead to Violence ", http://jstreet.org/press-releases/trumps-change-us-policy-jerusalem-undermines-peace-efforts-lead-violence/
5- Jeremy Ben-Ami, ( December 6, 2017), "Trump’s Reckless Move On Jerusalem”, http://jstreet.org/trumps-reckless-move-jerusalem/
نام:
ایمیل:
* نظر: