آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۷۹۱
تاریخ انتشار: ۲۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۳
عارف بیژن
مرکز داده‌های اطلاعاتی و تروریسم مئیر عمیت؛ بررسی مواضع و دیدگاه -بخش دوم

چکیده
 
مرکز تحقیقاتی مئیر عمیت که در سال 2002 در اسرائیل تاسیس شد تیمی از کارشناسان خبره امور ضد تروریسم و اطلاعاتی را برای پیگیری و گردآوری بی وقفه اطلاعات در زمینه رخدادهای مرتبط با حوزه علاقمندی این مرکز که کشورهای خاورمیانه (به خصوص ایران و محور مقاومت) و تجزیه و تحلیل مسایل و سپس ارائه گزارش در زمینه آن هاست، به کار می گیرد. سوال این است که مرکز نسبت به ایران و محور مقاومت چه دیدگاه و مواضعی را اتخاذ کرده است؟ پاسخ اولیه عبارت است از اینکه مرکز مئیر عمیت با پیگیری تحولات منطقه خاورمیانه و گردآوری اطلاعات در حوزه تروریسم سعی دارد تمامی اقدامات تروریستی در سراسر جهان را به ایران و محور مقاومت نسبت دهد و با تهیه گزارش در این زمینه به جامعه اطلاعاتی اسرائیل کمک می کند.

مقدمه
«مرکز داده‌های اطلاعاتی و تروریسم»(ITIC)، وابسته به مرکز میراث و یادبود اطلاعاتی اسرائیل (IHCC) به پژوهش در زمینه امور تروریستی، تشکل‌ها و سازمان‌های به اصطلاح خرابکار می‌پردازد و گزارش هایی را که در این عرصه‌ها تهیه می‌کند، منتشر می‌نماید. بیشترین حوزه علاقمندی این مرکز، فعالیت سازمان‌های فلسطینی و لبنانی و همچنین اقدامات سایر شبکه ها و سازمان ها در سطح جهان (از جمله القاعده و جهاد جهانی) است. محققان این مرکز مطالعاتی نگاه خود را بر عرصه‌های مختلف مرتبط با فعالیت سازمان‌های تروریستی در سطح منطقه و فراتر از آن متمرکز کرده‌اند و به تعبیر خود اقداماتی مانند فتنه‌انگیزی و تحریکات علیه اسرائیل و کمپین مشروعیت‌زدایی از اسرائیل که در سطح خاورمیانه و جهان جریان دارد، مورد کنکاش این مرکز مطالعاتی قرار می گیرد. در این راستا، مرکز با تأکید بر مساله فلسطین و تحولات در کشورهای حامی آن به خصوص ایران و سوریه درباره امور خاورمیانه تحقیق و تحلیل انجام می دهد. بنابراین با توجه به اهمیت این مرکز تحقیقاتی، سعی شده است به طور اختصار دیدگاه و مواضع مرکز مئیر عمیت را در قبال ایران و محور مقاومت مورد بررسی قرار دهیم.

1- محدودکردن نفوذ ایران: در گزارشی با عنوان «ایران در عصر بعد از اسلام: اهداف، فرصت ها و چالش ها» نوشته دکتر «راز زیمیت» (Raz Zimmt) به این نکته اشاره شده است که در سوریه و عراق، فروپاشی تدریجی داعش به پایان رسیده است و به دنبال فرایند فروپاشی، داعش به «حالت طبیعی» (natural state) یک سازمان تروریستی جهادی برگشته است، که نیازی به مدیریت یا محافظت از یک دولت با مرزهای سرزمینی ندارد. سقوط داعش یک خلأ امنیتی و سیاسی ایجاد می‌کند و فرصت های جدیدی برای ایران به وجود می آورد تا نفوذ خود را در سوریه، عراق و کل خاورمیانه افزایش دهد. به اعتقاد دکتر زیمیت، اولین اولویت، لبنان، سوریه، عراق و یمن است که در حال حاضر ایران تسلط زیادی بر آنها دارد. با این وجود، توانایی ایران در تحکیم نفوذ خود، با ترکیب جمعیتی منطقه و تأثیر رقابتی سایر بازیگران منطقه ای (عربستان سعودی، که یک ائتلاف سنی عربی حول آن شکل گرفته) محدود شده است. توانایی ایران در افزایش نفوذ خود در منطقه نه تنها به تمایلات و خواسته های آن، بلکه به سیاست های سایر فعالان دولتی، غیر دولتی، محلی و بین‌المللی، فعالیت ها و عملیات ها در منطقه، و تصمیمات آن مبنی بر تسهیل ایجاد یک حوزه نفوذ تحت سلطه ایران است، بستگی دارد.(1)

2- حمایت نظامی ایران از حماس و جهاد اسلامی: در گزارشی با عنوان "عملیات نظامی «ستون ابر یا ستون دفاعی» (Operation Pillar of Defense)" (حمله 2012 اسرائیل به غزه یا جنگ 8 روزه) که توسط مرکز مئیر عمیت تهیه شد، به این موضوع پرداخته شد که فعالان جهاد اسلامی فلسطین و حزب الله می کوشند تا نقش مرکزی حکومت اسلامی ایران را در دادن کمک نظامی و از جمله موشک های «فجر- 5» به مخالفان صلح در نوار غزه، بر خلاف رویه تمامی سال‌های گذشته، به صورتی برجسته منعکس نمایند. در واقع نکاتی که این مرکز در قبال نقش ایران بیان می دارد به قرار زیر است:

الف) ایران نقش مرکزی را در بازسازی و بهینه‌سازی توان نظامی حماس و نیز جهاد اسلامی فلسطین (که نزدیک‌ترین گروه به حکومت اسلامی ایران محسوب می‌شود) داشته است. نقش محوری ایران در تأمین جنگ افزارهای پیشرفته‌ای که حماس و جهاد اسلامی از آنها در عملیات «ستون ابر» بهره گرفتند، آشکار است.

ب) ایران همه تأکید خود را بر گسترش و بهینه سازی موشک های حماس و جهاد اسلامی فلسطین نهاده است و از جمله موشک هایی از نوع دوربرد «فجر- 5» که می‌تواند به تل آویو برسد در اختیار شاخه های نظامی این تشکل ها گذاشته بود و توانستند آنها را به سوی «گوش دان»، مرکز اسرائیل شلیک کنند.
ج) افشای کمک نظامی ایران و از جمله تأمین موشک ها از نوع «فجر- 5»، نشان می‌دهد که ایران از نقش بارز مصر و هم‌پیمانان آن (ترکیه و قطر) در مورد میانجیگری جهت آتش بس بین اسرائیل و حماس، دچار دلسردی عمیق شد به ویژه که قاهره به کانون تماس‌ها برای برقراری آتش‌بس مبدل شده بود.(2)

3- «مقابله با نفوذ عقیدتی و مذهبی ایران در یمن»: مرکز مئیر عمیت در گزارشی با عنوان «رخنه تخريبی جمهوری اسلامی ايران در يمن» نوشت که در وب سایت های ایران نشانه های بیشتری از تأثیرات عقیدتی و مذهبی ایران بر شورشی های حوثی شیعه در شمال یمن و اهمیت زیادی که ایران برای خیزش مسلحانه شیعیان یمن قائل است، بازتاب می یابد.
در همین راستا، مرکز مئیر عمیت می افزاید، سایت «دیپلماسی ایرانی»(IRdiplomacy)، گزارشی را با عنوان «حمایت از شورشیان یمن در صدا و سیما» منتشر کرد که در آن می نویسد «درحالی که سفارت ایران در منامه به برخی ادعاها درباره دخالت ایران در امور داخلی یمن و کمک به شورشیان حوثی پاسخ داده و آن را تکذیب کرده است، صدا و سیمای جمهوری اسلامی در اقدامی عجیب در یک برنامه زنده سیاسی به دفاع از گروه الحوثی پرداخت و یمن را جزو خطوط مقدم امروز ایران توصیف کرد!».(3)

4- انتقاد مرکز مئیر عمیت از موضع اروپا نسبت به حزب الله: نمونه دیگری از مواضع مرکز مئیر عمیت گزارشی با عنوان «قرار دادن حزب الله در فهرست سازمان‌های ترور از سوی اروپا» است که در آن بیان داشت علی‌رغم تعرضات تروریستی زیادی که حزب الله در خاک اروپا انجام داده است، اتحادیه اروپا تا کنون از قرار دادن نام آن سازمان در فهرست سازمان های تروریستی خودداری کرده است، گرچه بریتانیا و هلند در کشورهای خود حزب الله را غیرقانونی دانسته‌اند. مرکز مئیر عمیت به دلایل زیر معتقد است اروپا در قبال این امر کوتاهی می کند و به عملکرد آن انتقاد دارد:
الف) اروپا از آن بیم دارد که اگر از حزب الله به عنوان سازمان تروریستی نام برده شود، نفوذ آنها و روابطشان با لبنان آسیب ببیند.

ب) دلیل دیگر که آشکارا از آن ذکری نشده است، به باور مرکز، بیم اروپا از وارد آمدن آسیب به نیروهای «یونیفیل» (نیروی صلح سازمان ملل مستقر در لبنان) و اهداف دیگر غربی (هدف‌های اروپایی) در لبنان است.

ج) دلیل دیگر که نمی‌توان حزب الله را یک سازمان تروریستی دانست این است که در کنار شاخه نظامی آن، شاخه سیاسی قرار دارد که در دولت لبنان سهیم است (و همچنین بخشی از پارلمان لبنان است).

مرکز برای این مدعا از یک سو، نتایج اعلام شده از سوی کشور بلغارستان در مورد دخالت صریح حزب الله در رویداد تروریستی ژوئیه 2012 در شهر ییلاقی بورگاس و کشتن شهروندان اسرائیلی، اشاره کرد. از سوی دیگر، به سخنان وزیر خارجه قبرس که رییس نوبتی اتحادیه اروپا است، یادآور شد که بلافاصله در پی ترور انفجاری در بورگاس گفت: «در صورتی که شواهد متقنی در مورد دخالت حزب الله در اعمال تروریستی ارائه شود، این احتمال هست که اتحادیه اروپا تغییر رویه بدهد و حزب الله را در فهرست تروریستی بگذارد.»(4)

5- «اتحاد موقت اسرائیل و داعش علیه ایران»: مرکز مئیر عمیت معتقد است که در عرصه مقابله با حضور ایران در سوریه، منافع داعش و رژیم صهیونیستی همخوانی دارد که همین مساله نیز آنها را به صورت موقت متحد ساخته است.
گزارش مرکز «مئیر عمیت» تأکید می‌کند: «ما ارزیابی می‌کنیم که ایران و نیروهای این کشور تلاش خواهند کرد تا پاسخی مقتضی به این چالش‌تروریستی نشان دهند.» از سوی دیگر، این گزارش به بیانیه‌های اطلاعاتی اخیر اسرائیل اشاره می‌کند که در آن هدف ایران به این صورت تعریف شده است: «تقویت مکانیسم‌های فشار و افزایش تهدید علیه اسرائیل و در عین حال ایجاد یک وضعیت بازدارندگی.»(5)

6- محکومیت ایران برای حمایت از تروریسم و نامیدن حزب الله به عنوان یک سازمان تروریستی: در 19 نوامبر 2017، وزرای خارجه اتحادیه عرب جلسه ای اضطراری در قاهره برگزار کردند. این نشست بر مداخله ایران در امور داخلی کشورهای عربی متمرکز شد. عربستان سعودی از پرتاب موشک بالستیک ساخت ایران از یمن به خاک عربستان سعودی شکایت کرد. بحرین نیز از فعالیت‌های تروریستی که توسط گروه های تروریستی تحت حمایت ایران انجام شده است، از جمله یک گروه در حال برنامه ریزی برای منفجر کردن تأسیسات نفتی بحرین شکایت کرد. مرکز مئیر عمیت معتقد است، این رویارویی با ضرب و شتم در رسانه ها و با مبارزه در تعدادی از میادین خاورمیانه از جمله یمن و بحرین (که کانون اعلامیه اتحادیه عرب بود) مشخص شد. محکومیت شدید ایران و حزب الله در این اعلامیه عمدتاً اهمیت سیاسی و تبلیغاتی دارد، اما ظاهراً منجر به اقدام عملی علیه ایران و حزب الله نخواهد شد.(6)

نتیجه‌گیری 
با توجه به اینکه مرکز داده های اطلاعاتی و تروریسم مئیر عمیت تازه تأسیس شده است اما توانسته با بکارگیری کارشناسان خبره در زمینه تروریسم و اطلاعات شناسایی خوبی در این حوزه به انجام برساند و به جامعه اطلاعاتی اسرائیل کمک شایانی کند. در واقع این مرکز تمرکز خود را بیشتر روی ایران و محور مقاومت قرار داده است به دلیل اینکه به زعم آنها، کشورهای نامبرده در ترویج و پرورش تروریسم در منطقه و جهان نقش بسزایی دارند بنابراین تمام تلاش خود را برای مقابله با آنها به کار می گیرند. این مرکز با تهیه گزارش‌های متنوع و بررسی اخبار منطقه خاورمیانه به نحوی جامعه اطلاعاتی اسرائیل را از اقدامات جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت مطلع می سازد.

*کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای و کارشناس موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی نوشت ها:
1- Zimmt, Raz ( 26/11/2017) , "Iran In The Post-Islamic State Era: Aims, Opportunities And Challenges ” , http://www.terrorism-info.org.il/en/iran-post-isis-era-aims-opportunities-challenges-updated-review/
2- Operation Pillar of Defense – Update No. 6 (21/11/2012), "PIJ and Hezbollah emphasize Iran’s major role in providing military support to terrorist organizations in the Gaza Strip, which includes supplying them with Fajr-5 rockets. The Iranian media as well had praise for Iran’s military assistance to the Palestinian terrorists”, http://www.terrorism-info.org.il//Data/articles/Art_20430/E_235_12_1372640969.pdf
3- http://www.terrorism-info.org.il/fa/19445/
4- Intelligence and Terrorism Information Center (February 8, 2013), "The report issued by Bulgaria about the terrorist attack in Burgas clearly indicates that Hezbollah was involved in its planning and execution. That may hasten the European deliberation, encouraged by the United States, to include Hezbollah in its list of terrorist organizations”, http://www.terrorisminfo.org.il//Data/articles/Art_20474/E_029_13_753532921.pdf
5- Intelligence and Terrorism Information Center (November 18, 2017),” The Collapse of the Islamic State: What Comes Next?”, http://www.terrorism-info.org.il/en/collapse-islamic-state-comes-next/
6- Intelligence and Terrorism Information Center (November 27, 2017), "Strong condemnation of Iran for its support of terrorism and calling Hezbollah a terrorist organization at an emergency meeting of the Arab League in Cairo”, http://www.terrorisminfo.org.il/app/uploads/2017/11/E_229_17.pdf
نام:
ایمیل:
* نظر: