آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۷۸۷
تاریخ انتشار: ۲۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۸
عارف بیژن
چکیده
مرکز صلح خاورمیانه دنیل آبراهام به عنوان یک لابی صهیونیستی در سال 1989 توسط دنیل آبراهام و وین اونز در آمریکا تأسیس شد و هدف خود را پیگیری صلح در منطقه خاورمیانه بعد از جنگ جهانی دوم و به خصوص راه حل صلح‌آمیز مناقشه اعراب و اسرائیل می داند. سوال این است که مرکز دنیل در قبال سازش خاورمیانه (مناقشه اسرائیل- فلسطین) و جمهوری اسلامی ایران چه دیدگاه هایی دارد و چه سیاست هایی را دنبال می کند؟ پاسخ احتمالی اینکه علی‌رغم تلاش های صلح‌جویانه ی این مرکز در راستای برداشتن گام هایی در حل و فصل منازعات میان اعراب و اسرائیل و پایان بخشیدن به این اختلافات دیرینه؛ انتشار اخبار و اظهاراتی در رابطه با ایران و تأکیدی قابل توجه بر بحث انرژی هسته ای ایران برای اسرائیل، نشان دهنده ی رفتاری خصمانه و دیدگاهی مقابله‌جویانه نسبت به ایران و نقش آن در منطقه است.

مقدمه
خاورمیانه همواره شاهد منازعات و درگیری‌هایی بین اعراب و اسرائیل بوده و علی‌رغم تلاش های منطقه ای و بین المللی در ارائه ی راه حلی عادلانه جهت به ارمغان آوردن صلح، شک و تردیدها در این رابطه نه تنها پابرجا بوده، بلکه با اقدام اخیر دونالد ترامپ مبنی بر به رسمیت شناختن بیت‌المقدس به مثابه پایتخت اسرائیل نیز به نظر می‌رسد این منازعات و به دنبال آن تنش های منطقه ای شعله‌ور خواهد شد و می تواند مسئله ی صلح اسرائیل و فلسطینیان را به خطر اندازد. سوالی که مطرح است، مرکز صلح دنیل آبراهام دارای چه دیدگاه ها و سیاست هایی در قبال ایران، اعراب و اسرائیل و کارکردهایی در زمینه صلح خاورمیانه دارد؟ لیکن در این جا به دنبال بررسی مسئله ی صلح اعراب و اسرائیل به بررسی اجمالی ارتباطات مرکز با نهادهای دیگر، دیدگاه آن در قبال ایران، سیاست ها و طرح اصلی از «مرکز صلح خاورمیانه دنیل آبراهام» در همین رابطه خواهیم پرداخت.

1- ارتباط مرکز دنیل آبراهام با موسسات و نهادهای دیگر
طراحی و توسعه ی مرکز دنیل آبراهام با همکاری مرکز  آتلانتیک (Atlantic) و سایا (SAYA/Design for Change)، جایگاهی برای مذاکره در رابطه با موانع واقعی در برابر صلح و کشف راه‌حل های بالقوه در این زمینه را ارائه می دهند. همچنین پروژه هایی با الهام از مرکز دنیل آبراهام و با همکاری برخی دانشگاه ها در جهت یافتن راه حلی جامع و دائمی برای درگیری های اسرائیل و اعراب طرح‌ریزی شده است. در همین زمینه می توان به هفتمین کارگاه آموزشیِ اسرائیلی- فلسطینی دنیل آبراهام که در 24-26 آوریل 2006 در مرکز سیاست خارجی سابان در بروکینگز برگزار شد؛ اشاره کرد. در این کارگاه گروهی از کارشناسان و مقامات آمریکایی ارشد اسرائیلی، فلسطینی، عرب و اتحادیه اروپا بحث هایی از مخاطرات و بن بست های فعلی و انتخاب هایی که این بازیگران در آینده با آن مواجه خواهند شد را بررسی کردند.(1) همچنین در ادامه ی همکاری های مرکز دنیل آبراهام با موسسات دیگر می توان گفت، از طریق تشویق و حمایت از بنیاد فریدریش نومان برای آزادی، مرکز دنیل آبراهام برای گفتگوهای راهبردی، تصمیم به بررسی مفهوم کنفدراسیون اسرائیل و فلسطین(Israel-Palestine Confederation) به عنوان یک جایگزین ممکن برای راه حل دو دولتی نمود. در این پروسه، اران اتزیون(Eran Etzion)، که به عنوانِ مدیر بخش برنامه‌ریزی استراتژیک وزارت امور خارجه اسرائیل خدمت کرد، یائیر هرشفلد (Yair Hirschfeld) مدیر مرکز دنیل آبراهام برای گفتگوهای راهبردی و کارمند پژوهشی این مرکز، یک سری مصاحبه های شخصی با اعراب و یهودیان اسرائیل و همچنین با فلسطینی ها و اردنی ها را صورت دادند. این پروژه شامل دو مقاله پژوهشی، دو میزگرد از بحث و بررسی، و یک سری از جلسات و مصاحبه های انجام شده میان اران اتزیون و یائیر هرشفلد است.(2)


2- دیدگاه ها و اظهارات پژوهشگران مرکز دنیل آبراهام نسبت به ایران
وکسلر (Wexler) در اکتبر 2013 پیرامونِ مبحثِ «آیا صلح امکان‌پذیر است؟»، سخنرانی کرده و اظهار داشت: «با وجود تنش های اخیر، رابطه استراتژیک آمریکا با اسرائیل همچنان غیرشکننده باقی مانده است.»، «در مورد موضوع فلسطین و مسئله هسته ای ایران، ایالات متحده و اسرائیل اهداف اساسی یکسانی را دارند: یک راه حل قابل مذاکره مبنی بر دو دولت، که مشتمل بر توافقی از «پایان دعاوی؛ و پیشگیری از سلاح هسته ای ایران است.»(3)

در متنی منتشر شده توسط مرکز دنیل آبراهام در تاریخِ 28 آوریل 2014، این گونه نوشته شد که نتانیاهو روز یادبود سالانه ی اسرائیل برای شش میلیون یهودی که در هولوکاست کشته شدند را، با صدور یک هشدار صریح به جهان برای یادگیری از درس های گذشته و جلوگیری از هولوکاستی دیگری، آغاز کرد. چنانچه وی در مراسمِ هولوکاستِ "یاد واشم"(Yad Vashem) وی نسل کشی نازی ها را به تلاش مشکوک ایران برای به دست آوردن بمب هسته ای و ارجاعات مکرر رهبران ایران به نابودی اسرائیل و انکار هولوکاست پیوند داد. نتانیاهو در این زمینه گفت که درست مثل قبل از جنگ جهانی دوم، امروزه نیز کسانی وجود دارند که حاضر به روبه رو شدن با حقایق ناخوشایند نیستند. «آیا جهان از اشتباهات گذشته درس گرفته است؟ امروزه ما دوباره با واقعیت های روشن و یک خطر واقعی مواجه هستیم. چرا که ایران خواستار نابودی ما بوده، و سلاح های هسته  ای خود را گسترش می‌دهد.»(4)
در گزارشی، با عنوانِ «مناقشه اسرائیل و ایران در سوریه رسیدن به نقطه ای بدون بازگشت» (9 اکتبر 2017)، به قلمِ الکس فیشمن (Alex Fishman)، این گونه مطرح می کند که رژیم ایران به طور جدی هشدارهای عمومی صادر شده توسط سران دفاعی اسرائیل را نپذیرفت و به شدت مذاکرات را با رژیم سوریه دنبال می‌کند و با توجه به سیاست اسرائیل در بحران کنونی، هیچ راهی دیپلماتیک برای تغییر قابل توجه در رفتار منطقه ای ایران وجود ندارد. بدین ترتیب تنها راه مقابله با آن، تقویت تحریم ها -به عبارت دیگر اقدامات تنبیهی- و یا از طریق «یک بحران متمایز» در قالب یک تهدید نظامی علیه ایران، سوریه یا هر عرصه ی دیگر در منطقه است. همچنین در این میان فضای ایجاد شده توسط دولت ترامپ در برابر توافق هسته ای، موجب وارد شدن به این طوفان و چوب ریختن به آتش مشکلات میان این دو کشور می گردد.(5)

3- ارتباط طرح های صلحِ آمریکا برای اسرائیل- فلسطین، با مرکز دنیل آبراهام
موسسه ی صلح ایالات متحده(U.S. Institute of Peace) و مرکز دنیل آبراهام برای صلح خاورمیانه، در 8 آوریل 2014، یک میزگردی در رابطه با این موضوع برگزار کردند. این میزگرد به بررسی فعالیت سایا در زمینه مسایل صلح اسرائیل و فلسطین پرداخت. پس از این رویداد، یکی از بنیان‌گذاران سایا، یهودا گرین فیلد گیلات(Yehuda Greenfield-Gilat)، یک تورِ تحقیقاتی در بررسیِ پیش نمایشی از فعالیتِ سایا را مدیریت کرد. در توضیح مدل اورشلیم، وی توضیح داد که چگونه این رویکرد به ساکنان یهودی چشم‌اندازی مثبت یک بیت‌المقدسِ تقسیم شده را ارائه می دهد، در حالی که از دیگر سو، ساکنان فلسطینی نیز دسته ای از گزینه های برنامه ریزی شهری را به منظور افزایش حس مالکیت خود در این مدل ارائه می دهند.(6)

4- بررسی اجمالی از نظرسنجی ها
در آغاز سال 2003، این مرکز یک سری نظرسنجی های دوره ای را جهت درک مواضع عمومی(مردم) اسرائیل، با توجه به مسائل برجسته مرتبط با درگیری های اعراب و اسرائیل، و به طور خاص سنجش حمایت یهودیان اسرائیل برای یک توافق صلح از راه حل دو دولت، راه‌اندازی و مدیریت کرد. این نظرسنجی ها که توسط موسسات تحقیقاتی اسرائیلی صورت گرفت، در اندازه گیری این حمایت به دو شیوه تلاش کردند: گاهی از پاسخ‌دهندگان در مورد حمایت آنها از یک معاهده صلح که در یک جمله ارائه شده است، می‌پرسیدند؛ و گاهی نیز با جزئیات، اجزای مختلفی که تشکیل دهنده توافق صلح می‌باشند، را ترسیم می‌کردند. یافته های کلیدی و داده های به دست آمده در این نظرسنجی به این ترتیب نشان می داد که اکثریت از 50٪ تا70٪ افراد، همواره از یک توافق جامع دو جانبه(مبنی بر دو دولت) حمایت می کنند. این اطلاعات همچنین نشان می دهد که حمایت از یک توافق صلح، زمانی که الزامات دیگر اسرائیل -مانند یک حصار امنیتی قوی یا یک معاهده دفاعی متقابل با آمریکا- نیز گنجانده شود، تا 80 درصد نیز به سمت بالا می رسد. این اطلاعات همچنین نشان می دهد که پشتیبانی در میان اسرائیلی های یهودی در برابر راه حل دو دولت؛ حتی در طول بحران هم ثابت می ماند(مانند جنگ لبنان در سال 2006 و جنگ غزه در سال 2008).(7)

مرکز صلح خاورمیانه دنیل آبراهام؛ بررسی مواضع و دیدگاه‌ها- بخش دومThe S. Daniel Abraham Center for Middle East Peace

نتیجه‌گیری
مرکز صلح خاورمیانه به مانند دیگر لابی های صهیونیستی در آمریکا با پوشش حمایت از صلح منطقه ای و برقراری آرامش بین طرف‌های درگیر، سعی کرده به نحوی بی طرفی خود را از منافع اسرائیل و آمریکا نشان دهد، اما بایستی دانست که این مرکز با توجه به وابستگی های خود به جناح‌های مختلف در آمریکا و رژیم اسرائیل، طرفداری از آنها را پی می گیرد. پاسخ به این سوال که مرکز دنیل آبراهام چه دیدگاه ها و سیاست هایی را در قبال صلح خاورمیانه و جمهوری اسلامی ایران دارد، بدین ترتیب است که به نظر می رسد علی‌رغم تلاش های صلح جویانه‌ی این مرکز در راستای برداشتن گام هایی در حل و فصل منازعات میان اعراب و اسرائیل و پایان بخشیدن به این اختلافات دیرینه؛ انتشار اخبار و اظهاراتی در رابطه با ایران و تأکیدی قابل توجه بر بحث انرژی هسته ای ایران برای اسرائیل، نشان دهنده ی رفتاری خصمانه و دیدگاهی مقابله جویانه نسبت به ایران و نقش آن در منطقه است.

*کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای و کارشناس موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی نوشت ها:
1- https://www.brookings.edu/research/dual-dilemmas-u-s-policy-options-for-the-israeli-palestinian-predicament/
2- Daniel Abraham Center for Strategic Dialogue, An Israeli-Palestinian Confederation: viable alternative for the "two states solution”? (2017), S. Daniel Abraham Center for Strategic Dialogue -Netanya Academic College
3- http://www.centerpeace.org/press_release/wexler-returns-former-district-discuss-israeli-palestinian-negotiations/
4- http://www.centerpeace.org/daily-news-update/april-28/
5- Israel and the Middle East News Update,, (2017 b), Wednesday, August 8 , Access at www.centerpeace.org/wp-content/uploads/2017/10/October-9.pdf
6- https://www.usip.org/events/mapping-israeli-palestinian-peace
7- http://www.centerpeace.org/explore/polls/
نام:
ایمیل:
* نظر: