آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۷۸۳
تاریخ انتشار: ۲۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۰:۱۶
سلمان رضوی

چکیده
موسسه تحقیقات سیاست عمومی امریکن اینترپرایز یکی از اندیشکده‌های ذی‌نفوذ آمریکایی است که در تصمیم‌سازی‌ها و سیاست‌گذاری‌های دولت آمریکا دخیل است. گزارش حاضر در پی پاسخگویی به این سوال است که موسسه امریکن اینترپرایز در قبال ایران و تحولات غرب آسیا چه مواضعی داشته است؟ این موسسه که در دسته‌بندی‌های موسسات آمریکایی در جرگه اندیشکده‌های دست راستی قرار می‌گیرد از سابقه طولانی و کارشناسان برجسته‌ای برخوردار بوده و یکی از تندروترین موسسات در اتخاذ مواضع ضد ایرانی و حمایت از رژیم صهیونیستی محسوب می‌شود.

مقدمه
هرچند این موسسه خود را یک نهاد بدون گرایش‌های حزبی می‌داند ولیکن در متون سیاسی آمریکا این نهاد با  گرایش راست معرفی می‌گردد و در مقابل از موسسه بروکینگز با گرایش چپ یاد می‌شود. این موسسه بارزترین مثال در حمایت از نومحافظه‌ کاری آمریکایی است. ایروینگ کریستول که از وی به عنوان پدر نو محافظه‌کاری یاد می‌شود از کارشناسان این موسسه است. از موضع‌گیری‌های این موسسه در امور داخلی ایالات متحده می‌توان به مواضعش علیه یارانه در بخش کشاورزی ذکر کرد. از نمونه‌های موضع‌گیری‌ها و تأثیرات این موسسه در حوزه سیاست خارجی نیز می‌توان به خروج از عراق و دخیل کردن همسایه‌ها در امور عراق و قبل از آن افزایش تعداد نیروها در عراق برای فراهم کردن زیرساخت‌ها اشاره کرد.

ایران
این اندیشکده مواضع تندی علیه ایران دارد و محققین آن به طور مرتب مطالبی را در ایالت‌ها و روزنامه‌های آمریکا علیه ایران چاپ می‌کنند. ویل فولتون، مایکل روبین، دنیل پلتکا از جمله کارشناسان این موسسه هستند که در مورد ایران مطلب می‌نویسند. در بخش مطالب مربوط به سیاست‌های دفاعی و سیاست خارجی این سایت موضوعی با عنوان تروریسم گنجانده شده است که این موضوع دارای سه بخش القاعده، حزب الله و حماس است که این نشان از نوع نگاه مغرضانه این اندیشکده به جبهه مقاومت است که این موضع درباره مطالب منتشر شده راجع به سوریه نیز صادق است.(1)

مقاله زندگی‌نامه سردار قاسم سلیمانی در موسسه اینترپرایز به قلم «علی الفونه»، یکی از اعضای مقیم این موسسه منتشر شده است. این مقاله نخستین مقاله از سری دیدگاه‌های خاورمیانه درباره سردار قاسم سلیمانی است که با وجود اطلاعات کمی که درباره این سردار در منابع انگلیسی بود، اما نویسنده با کنار هم گذاشتن منابع فارسی زبان سعی کرده است که زندگی این سردار را درک کند. این گزارش سعی کرده که خوانندگان را از اوان زندگی این سردار با وی آشنا کند و درباره این که در چه شهری به دنیا آمده است و ارتباط زادگاه سردار با انتخاب وی به عنوان فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در چه بوده است سخن گفته است. همچنین نحوه زندگی وی قبل از وارد شدن به سپاه پاسداران و نحوه عضویتش در سپاه و فعالیت‌های وی را قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی را مورد بررسی قرار داده است و در آخر نیز به وظایف سردار سلیمانی در جنگ ایران با عراق و سمتش بعد از پایان جنگ اشاره کرده است.(2)

جان بولتن یکی از شخصیت‌های نو محافظه‌کار و شدیداً طرفدار رژیم اسراییل در این موسسه قلم می‌زند. وی طی مقاله‌ای با اشاره به تحولات اخیر لبنان و مفروض دانستن این مطلب که سقوط حریری موجب سیطره کامل حزب الله بر لبنان می‌شود اعلان کرد این تحولات تهدیدی فوری و جدی برای اسراییل به شمار می‌رود. به زعم وی طی سال‌های اخیر ایران، حزب الله و رژیم اسد را علیه اسراییل با تسلیحات خطرناک تجهیز کرده است. در نتیجه احتمال حمله اسراییل به خاطر دفاع از خود محتمل است چرا که تهدیدات متعارف ایران در مرزهای اسراییل افزایش یافته است. وی اضافه می‌کند ایران با حمایت از سوریه و گسترش توانمندی‌های تسلیحات هسته‌ای، در آینده‌ای نزدیک قادر خواهد بود احتمالاً آمریکا را هدف قرار دهد و ترامپ نمی‌تواند فقط به تماشای پیشرفت‌های ایران بنشیند. پس واشنگتن و متحدانش برای مقابله با ایران به یک استراتژی جامع نیازمند هستند نه یکسری پاسخ‌های مقطعی به توسعه و پیشروی‌های ایران.(3)

در همین راستا بر طبق گزارش تهیه شده توسط مایکل روبین، عنوان می‌گردد که اگر اوضاع به همین صورت پیش برود و مداخله‌ای خارجی علیه ایران صورت نگیرد، ایران درسال2025 به یک قدرت ایدئولوژیک و هسته‌ای نظامی تبدیل خواهد شد و به دلیل مشکلات بزرگ اقتصادی در آن زمان، برای جامعه جهانی بسیار خطرناک خواهد بود. با ذکر این مطلب مشخص می‌شود که مؤسسه امریکن اینترپرایز سعی دارد دیدگاهی منفی را نسبت به ایران ایجاد کرده و با ایجاد ترس از ایران در آینده، دولت‌مردان غربی را مجاب به قبول شکست سیاست تعامل و مذاکره کرده و آنها را وادار به اتخاذ سیاست‌های نظامی علیه کشورمان سازد. از دید مؤسسه امریکن اینترپرایز، تنها راه حل اساسی برای مشکل هسته‌ای ایران، تغییر نظام کشورمان بوده و این کار را نیز عملی می‌دانند. به باور آنها، در این رابطه نباید برحمله نظامی صرف اتکا کرد و واشنگتن باید بازی با کارت اقوام در ایران را آغاز کند، هرچند بر مشکلات  چنین کاری نیز اذغان داشته و عنوان می‌کنند که مردم ایران نسبت به چنین مسائلی حساس هستند. از دید کارشناسان این مرکز، سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا باید به ایرانیان در خارج نیز توجه نشان داده و در صورت لزوم از توانایی آنها برای بازگشت به کشور و اداره آن بهره گیرند. تقویت اتحادیه‌های کارگری و رسانه‌های فارسی زبان از طریق حمایت‌های مالی نیز از دیگر راهکارهای عنوان شده در این زمینه هستند.

مایکل روبین در مقاله‌ای دیگر می‌نویسد جمهوری اسلامی ایران به دلیل استفاده از قدرت نرم، بازیگری جدی و پیچیده در جهان است و در قالب وظیفه دینی و بازی حاصل جمع جبری صفر، ایفای نقش می‌کند. پس برای مقابله با ایران صرفاً قدرت سخت کافی نیست بلکه باید به صورت پیچیده‌ای از قدرت نرم استفاده کرد. وی توصیه می‌کند برای درک قدرت نرم ایران، باید مولفه‌هایی چون دین، زبان فارسی، فرهنگ و تاریخ ایران و همچنین گذشته امپریالیستی ایران را باید شناخت.(4)
کنت پولاک با اعلام اینکه استراتژی ترامپ در قبال ایران نیاز به بهبود دارد تأکید می‌کند که از زمان استعفای سعد حریری به عنوان نخست وزیر لبنان و حمله موشکی حوثی‌ها به عربستان، خاورمیانه در وضعیت اضطراری به سر می‌برد و این امر نیاز به محدود کردن نفوذ ایران در قالب یک برنامه به رهبری آمریکا دارد زیرا در غیر این صورت شاهد افزایش بحران‌های منطقه‌ای خواهیم بود.(5)
به طورکلی، امریکن اینترپرایز از جمله نهادهای نو محافظه کاری است که مذاکره با کشورمان را به منزله مشروعیت بخشیدن به ماهیت ضد آمریکایی و ضد اسرائیلی جمهوری اسلامی ایران قلمداد کرده و غالب کارشناسان آن بر این عقیده هستند که تنها باید از طریق حمله نظامی و تغییر نظام اسلامی در ایران، مشکلات میان ایران و غرب را حل و فصل کرد. آنها حتی استراتژی مهار را محکوم به شکست دانسته و این گونه استدلال می‌کنند که به هر حال امکان انتقال تسلیحات و تکنولوژی هسته‌ای از سوی ایران به دیگر کشورها و گروه‌های تروریستی وجود دارد. در عین حال، اعتقاد امریکن اینترپرایز بر این نظر است که برخلاف ادعای اوباما مبنی بر موفقیت اولیه دیپلماسی در برابر ایران، شواهد حکایت از شکست این روند داشته است.

از دید کارشناسان این مرکز، جامعه بین‌المللی دیگر نمی‌تواند ایران را از راه‌های صلح‌آمیز مجاب به صرف‌نظر کردن از دستیابی به تسلیحات هسته‌ای سازد و راه دیگری جز حمله نظامی باقی نمانده است. به باور آنها، بدترین سناریو در رابطه با ایران، مواجه بودن با یک ایران مسلح به سلاح هسته‌ای می‌باشد. بنابراین، توصیه می‌کنند که در صورت ضرورت باید به اقدام نظامی روی آورد. با این حال، به وجود مسائلی در مورد حمله نظامی نیز اشاره داشته و می‌گویند که زمان اجرا باید تهمیداتی برای آنها داشت: نخست اینکه ادعا می‌کنند دولت‌مردان ایران برای تحکیم قدرت خود ازحمله استقبال می‌کنند؛ دوم اینکه می‌گویند حمله به ایران حس ملی‌گرایی در کشور را تقویت کرده و می‌تواند مشکلات متعددی را برای غرب فراهم سازد؛ و سوم، براین باورند که حمله نظامی صرفاً می‌تواند چند سالی در پیشرفت هسته‌ای تأثیر ایجاد کند، ولی نمی‌تواند آن را برای همیشه متوقف سازد؛ از اینرو اتخاذ راهکارهای تکمیلی پس از حمله را توصیه می‌کنند.

اسراییل- حزب الله
جنگ آینده بین اسراییل و حزب الله لبنان که دارای تجربه و زرادخانه‌ای قوی است، گام بزرگی برای ایران و در آرایش جدید توازن قوای خاورمیانه خواهد بود. به زعم وی، حزب الله از تسلیحات شیمیایی سوریه بهره‌مند شده و دقت موشک‌های خود را نیز افزایش داده است و اسراییل با وجود سیستم‌های دفاعی مانند گنبد آهنین و فلاخن داود نمی‌تواند به طور کامل از مناطق مسکونی، تأسیسات و پایگاه‌های نظامی خود حفاظت کند. وی تخمین می‌زند حزب الله با کمک شبه نظامیان شیعه از ایران، عراق، افغانستان، پاکستان و یمن حدود 40 هزار نیرو تجهیز کند. در صورت جنگ بین اسراییل و حزب الله، آمریکا باید به اسراییل کمک کند و اگر اسراییل در چنین جنگی پیروز شود هم مانع پیشروی‌های ایران خواهد شد و هم به کشورهای عربی و حاشیه خلیج فارس که به خاطر کم توجهی آمریکا عصبانی هستند اطمینان خاطر ایجاد می‌کند. ضمن اینکه به جهانیان یادآوری می‌کند با وجود مداخله پوتین در منطقه، آمریکا همچنان نیرومندترین قدرت خارجی است.(6) 

دانیل پلتکا یکی از نویسندگان ارشد و رییس بخش مطالعات سیاست خارجی و دفاعی موسسه اینترپرایز، طی مقاله‌ای با اعلام اینکه «جروزالم (بیت‌المقدس) پایتخت اسراییل است» اشاره می‌کند تعیین محل سفارت آمریکا در اسراییل سرنوشت منطقه را شکل نمی‌دهد بلکه مشارکت و اراده دو طرف اسراییلی- فلسطینی موجب صلح خواهد شد. وی با این استدلال که طی 70 سال گذشته سفارت آمریکا در اورشلیم نبود و این امر موجب حل اختلاف میان عرب‌ها و یهودیان نشده است پس انتقال سفارت هیچ تأثیری بر روند حل منازعه ندارد.(7)

نتیجه‌گیری
موسسه امریکن اینترپرایز را باید بنگاه نفرت پراکنی نسبت به ایران و جنبش‌های مقاومت ضد اسراییلی دانست. حضور نومحافظه‌کاران حامی رژیم اسراییل در این موسسه و اجتماع تندروهایی همانند جان بولتن در آن موجب شده است تا همواره صدای تحریم و جنگ علیه ایران بلند بوده و دولت‌مردان آمریکایی را به این مسیر رهنمون سازند.

*دانشجوی دکتری مطالعات آمریکا و مسئول گروه صهیونیسم در موسسه ندا

پی‌نوشت‌ها
1- http://www.aei.org/article/foreign-and-defense-policy/regional/middle-east-and-north-africa/iranian-strategy-in-syria/
2- http://www.aei.org/outlook/foreign-and-defense-policy/regional/middle-east-and-north-africa%20/brigadier-general-qassem-suleimani-a-biography/
3- John R. Bolton November 11, 2017 Lebanon’s fall would be Iran’s gain at:https://www.aei.org/publication/lebanons-fall-would-be-irans-gain/
4- Michael Rubin March 7, 2017 | Strategies Underlying Iranian Soft Power at:http://www.aei.org/publication/strategies-underlying-iranian-soft-power/
5- Kenneth Pollack November 20, 2017 | Trump’s Iran strategy needs much improvement at:http://www.aei.org/publication/trumps-iran-strategy-needs-much-improvement/
6- Thomas Donnelly November 3, 2017 | Israel’s coming war with Hezbollah at:https://www.aei.org/publication/israels-coming-war-with-hezbollah/
7- Danielle Pletka @dpletka December 21, 2017 Jerusalem is Israel’s capital at: https://www.aei.org/publication/jeruzalem-is-israel-capital/
نام:
ایمیل:
* نظر: