آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۷۸۲
تاریخ انتشار: ۲۰ دی ۱۳۹۶ - ۰۹:۴۱
سلمان رضوی
موسسه امریکن اینترپرایز؛ ساختارThe American Enterprise Institute for Public Palicy Research (AEI)
چکیده
موسسه تحقیقات سیاست عمومی امریکن اینترپرایز یکی از اندیشکده‌های دست راستی و پرنفوذ آمریکایی است که در تصمیم‌سازی‌ها و سیاست‌گذاری‌های کاخ سفید دخیل است. در گزارش حاضر به این سوال پاسخ داده می‌شود که موسسه اینترپرایز از چه ساختار و سوابقی برخوردار است و کارشناسان بخش ایران این موسسه چه کسانی هستند؟ پاسخ احتمالی عبارتند از اینکه موسسه مذکور با برخورداری از بودجه‌ای چند ده میلیون دلاری در مسایل و حوزه‌های متعدد و گسترده‌ای (سیاسی، اقتصادی، امنیتی و...) به تحقیق و پژوهش پرداخته و به دلیل سابقه نسبتاً طولانی و کارشناسان زیاد، از جایگاه ممتازی در میان اندیشکده‌های آمریکایی برخوردار است. این موسسه که به پدرخوانده نهادهای فکری دست راستی معروف است از سابقه طولانی و کارشناسان برجسته‌ای برخوردار بوده و یکی از تندروترین موسسات در اتخاذ مواضع ضد ایرانی محسوب می‌شود و تاکنون نقش زیادی در ارایه طرح‌ها و اقدامات ضد ایرانی دولت آمریکا داشته است.

مقدمه
اندیشکده یا موسسه امریکن اینترپرایز که بسیاری آن را پر نفوذترین مرکز مطالعاتی نو محافظه‌کاران بر سیاست‌های کاخ سفید در زمان تصدی جمهوری‌خواهان می‌دانند، ابتدا در سال 1938 توسط شماری از تاجران نیویورک در این شهر پایه‌گذاری شده و پس از آن در سال 1943 و در اوج جنگ جهانی دوم به نام انجمن امریکن اینترپرایز و انتقال مقر آن به واشنگتن، به طور رسمی کار خود را آغاز کرد. لوئیس هرالد براون (Lewis Herold Brown) رئیس «مجمع امریکن اینترپرایز» را می‌توان پدر «مؤسسه امریکن اینترپرایز» نامید. بانیان این مرکز سعی داشتند با فراهم آوردن زمینه مناسب در افکار عمومی، نمایندگان کنگره را مجاب سازند پس از خاتمه جنگ، اقدامات کنترلی اعمال شده بر اقتصاد را حذف کنند. سپس با فروکش کردن جنگ جهانی، نهاد مذکور از قدرت بیشتری برخوردار شده و به عنوان یک مرکز فکری مهم، به مؤسسه امریکن اینترپرایز تغییر نام داد.

موسسه امریکن اینترپرایز؛ ساختارThe American Enterprise Institute for Public Palicy Research (AEI)
لوئیس هرالد براون
پیشینه
در دهه 1980، رونالد ریگان، رئیس جمهور جمهوری‌خواه آمریکا (1989-1981) شماری از صاحب‌نظران این مؤسسه را برای اتخاذ یک سیاست خارجی جسورانه‌تر در مقابل اتحاد شوروی وارد دولت و بدنه دستگاه قضایی این کشور کرد. سیاستی که از دید آمریکایی‌ها عامل فروپاشی شوروی بود.
این مؤسسه سپس در دهه 1990 با رشد چشمگیری به لحاظ بودجه، تعداد پرسنل و کارهای تحقیقاتی مواجه شد و اکنون با 175 پرسنل مستقر در مقر اصلی آن در واشنگتن و 50 صاحب‌نظر در دانشگاه‌های ایالات متحده به انجام فعالیت‌های پژوهشی و ارائه راهکارها به سیاستمداران و به خصوص دولت‌مردان جمهوری‌خواه آمریکا می‌پردازد.(1)

چهره‌های معروف
از چهره‌های معروف سابق در این نهاد می‌توان به جرالد فورد، رئیس جمهور اسبق ایالات متحده (جمهوری‌خواه، 1977-1974)، ایروینگ کریستول، پدرخوانده نومحافظه‌کاران، رابرت گلدوین، مشاور ویژه جرالد فورد و دونالد رامسفلد، وزیر دفاع فورد در آن زمان و ریچارد پرل، از نظریه‌پردازان سرشناس نو محافظه‌کار و رئیس سابق شورای سیاست‌گذاری ‌‌دفاعی وزارت دفاع آمریکا در دوره نخست ریاست جمهوری بوش پسر و نویسنده کتاب «پایان کار شیطان: پیروزی در جنگ علیه تروریسم» نام برد. در دهه 1970 اروینگ کریستول (Irving Kristol)، چهره شاخص نومحافظه‌کاری آمریکا، وارد مؤسسه شد. وی در ابتدا تحصیل کرده مکتب سوسیالیسم رادیکال بود اما بعدها از چپ روی گردانید و تبدیل به بنیانگذار ایدئولوژی نومحافظه‌کاری شد، جنبشی که بخش اعظمی از رهروان آن را یهودیان صهیونیست تشکیل می‌دادند. وی نقش بسیار مؤثری در جذب محققین یهودی بدین جنبش داشت. در حقیقت می‌توان گفت که نومحافظه‌کاران، یهودیان لیبرال قدیمی بودند که یک دیدگاه تهاجمی در مورد برتری جهانی آمریکا داشتند، دیدگاهی که شامل برقراری یک رابطه استراتژیک با اسرائیل می‌شد.(2)

موسسه امریکن اینترپرایز؛ ساختارThe American Enterprise Institute for Public Palicy Research (AEI)
انتصاب کریستوفر دیمات (Cristopher DeMuth) در سال 1986، باعث احیای مجدد سازمان گشت. دیمات که قبل از ورود به مؤسسه ریاست اداره مدیریت و بودجه را در دولت اول ریگان بر عهده داشت، 22 سال متوالی به عنوان رئیس امریکن اینترپرایز فعالیت نمود. در زمان ریاست وی درآمدهای سالیانه مؤسسه افزایش چشمگیری یافت و به 40 میلیون دلار در سال 2005 رسید.(3) شاید بتوان گفت که دیمات ریاست مؤسسه را در قوی‌ترین دوران آن یعنی دور اول ریاست جمهوری بوش بر عهده داشت. ده‌ها نفر از اعضای امریکن اینترپرایز وارد پست‌های دولتی یا نقش‌های مشورتی شدند. پس از دیمات، آرتور بروکس ریاست موسسه را از ابتدای 2009 به دست گرفته است.                                   

موسسه امریکن اینترپرایز؛ ساختارThe American Enterprise Institute for Public Palicy Research (AEI)
مأموریت و اقدامات
امریکن اینترپرایز مأموریت خود را «دفاع از اصول و ارتقای جایگاه نهادهای آزادی آمریکایی و سرمایه‌داری دموکراتیک -دولت محدود، اقتصاد خصوصی آزادی و مسئولیت شخصی- دفاع و سیاست‌های خارجی هوشیارانه و مؤثر، مسئولیت‌پذیری سیاسی و مباحث آزاد» عنوان می‌دارد.

از جمله اقدامات مهم این مرکز اجرای برنامه گسترده‌ای از اعطای بورسیه به دانشجویان و تأمین مالی پروژه‌های تحقیقاتی در زمینه‌های گوناگون می‌باشد؛ پروژه‌هایی که موضوع آنها از سوی رئیس مؤسسه و با مشورت هیئت امنا، صاحب‌نظران و مشاوران دانشگاهی تعیین می‌گردد. هیئت امنای مؤسسه امریکن اینترپرایز قدرت زیادی در این نهاد دارد و کارهای زیر توسط آن صورت می‌پذیرد: نظارت بر مدیریت و امور مالی مؤسسه؛ تعیین رئیس؛ مشخص کردن سیاست‌ها، رویه‌ها و استراتژی‌های سازمان؛ تعیین بودجه سالیانه؛ بررسی و بازبینی برنامه‌های تحقیقاتی؛ و توصیه در مورد انتصاب‌های اداری.(4)
شاید یکی از مهم‌ترین اقدامات موسسه امریکن اینترپرایز در راستای مقابله با کشورمان راه‌اندازی سایت «ایران تِرکِر»(ردیاب ایران) در 27 آوریل 2009(7 اردیبهشت 1388) و یک ماه قبل از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ایران بوده باشد. این سایت که نخستین ابتکار «پروژه تهدیدات حیاتی» به سرپرستی فردریک کیگان می‌باشد با هدف رصد کامل و به روز تحولات ایران از جمله انتخابات ریاست جمهوری و مذاکرات هسته‌ای با کشورمان راه‌اندازی گردید.
موسسه امریکن اینترپرایز؛ ساختارThe American Enterprise Institute for Public Palicy Research (AEI)

فعالیت‌های نظامی، روابط خارجی، برنامه هسته‌ای، سیاست ایالات متحده و تهدیدات مرتبط، بخش‌های مختلف این سایت هستند. با توجه به زمان راه‌اندازی سایت مذکور و اهداف اعلامی آن به نظر می‌رسد که بانیان آن از قبل، وقوع تحولات پس از برگزاری انتخابات در ایران را پیش‌بینی می‌کردند. دانیل پلتکا، علی آلفونه و مایکل روبین نیز از همکاران کیگان در این ابتکار هستند. همچنین، در درون این سایت بخشی تحت عنوان «پایگاه داده تجارت جهانی در ایران» راه‌اندازی شده است که در آن با استفاده از اخبار رسانه‌ها؛ همکاری‌ها و قراردادهای منعقده کشورها و شرکت‌های بین‌المللی با ایران به صورت دسته‌بندی آورده شده است. در این بخش همچنین می‌توان با انتخاب نام کشور با شرکت طرف قرارداد به طور مشخص اطلاعات حتی شرکت طرف قرارداد آنها در ایران را نیز مشاهده کرد.

کارشناسان                       
بیش از بیست نفر از اعضای کنونی مؤسسه در کمیسیون‌ها و یا سطوح مختلف دولتی حضور داشته‌اند. برخی از این مقامات دولت سابق که هم‌‌اکنون اعضای مؤسسه را تشکیل می‌دهند عبارتند از لین چنی (Lynne Cheney) (همسر دیک چنی)، رئیس سابق بنیاد ملی علوم انسانی؛ جان بولتون، سفیر سابق آمریکا در سازمان ملل؛ نیوت گینگریچ، سخنگوی سابق کاخ سفید و یکی از نامزهای شکست خورده جمهوری‌خواه در انتخابات سال 2012؛ پل وولفویتز معاون وزیر دفاع آمریکا (2005-2001) و از معماران جنگ عراق؛ ریچارد پرل، رییس کمیته سیاست دفاعی آمریکا (2003-2001) و از معماران جنگ عراق؛ علی آلفونه، شخصی فارسی زبان که تمرکز مطالعاتی خود در مؤسسه امریکن اینترپرایز را روی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گذاشته؛ مایکل روبین، متخصص مسائل ایران؛ دانیل پلتکا، معاون تحقیقات سیاست دفاعی و خارجی امریکن اینترپرایز و حامی حمله به ایران؛ و فردریک کیگان، از بانیان استراتژی افزایش نیرو در عراق، از کارشناسان مطرح این مرکز هستند که در رابطه با ایران به فعالیت مشغولند. برخی دیگر از افراد برجسته حاضر در مؤسسه عبارتند از کنت پولاک، کیوین هاست، لئون کاس، مایکل نوواک، نورمن اورنشتاین و کریستینا هاف سامرز.(5)
موسسه امریکن اینترپرایز؛ ساختارThe American Enterprise Institute for Public Palicy Research (AEI)

خط‌ مشی و حامیان مؤسسه
اگرچه بسیاری از محققین و اعضای مؤسسه در طیف وسیعی از مسائل سیاست‌گذاری ‌داخلی و اجتماعی تخصص دارند اما این مرکز بخش اعظمی از شهرت خود را مدیون فشار در جهت پیشبرد سیاست‌های خارجی و امنیتی نظامی است که در حقیقت منعکس‌کننده دیدگاه‌های نومحافظه‌کاران و دیگر ملی‌گراهای تندرو است. بسیاری از اعضای این مؤسسه جزو حامیان سرسخت جنگ عراق در عرصه عمومی به شمار می‌روند -حتی قبل از حملات 11 سپتامبر- و دعوت به «جنگ گسترده علیه تروریسم» می‌نمایند.
خط‌مشی رسمی مؤسسه امریکن اینترپرایز نیز کسب حمایت شرکت‌های بزرگ است: «شرکت‌های آمریکایی و چند ملیتی که از مؤسسه حمایت می‌کنند دارای روابط نزدیکی با محققین مؤسسه بوده و به طور مرتب تحقیقات و تحلیل‌های سطح بالایی در مورد اولویت‌ها و منافع ویژه حوزه سیاست‌گذاری ‌ارائه می‌دهند. علاوه بر این، شرکت‌ها در مورد طیف متنوعی از مسائل درون‌دادهای مهمی در اختیار مؤسسه می‌گذارند.»(6)

بنا بر گزارش‌های منتشره حامیان مالی امریکن اینترپرایز شامل موارد زیر هستند: بنیاد جنرال الکتریک (General Electric Foundation)، آموکو (Amoco)، کرافت (Kraft)، صندوق شرکت موتور فورد (Ford Motor Company Fund)، بنیاد جنرال موتورز (General Motors Foundation)، بنیاد ایستمن کداک (Eastman Kodak Foundation)، بنیاد مترو پولیتن لایف (Metropolitan Life Foundation)، بنیاد شرکت‌های شل (Shell Companies Foundation)، شرکت کرایسلر (Chrysler Corporation)، صندوق تضامنی مورگان (Morgan Guarantee Trust)، بنیاد ای‌تی‌اند‌تی (AT&T Foundation) و چندین شرکت و بنیاد دیگر.(7)

نتیجه‌گیری
موسسه امریکن اینترپرایز به عنوان یکی از موسسات قدیمی و با نفوذ همواره در خدمت اهداف تئوری‌های جنگ‌طلبانه و صهیونیستی بوده است و با برخورداری از بودجه مناسب، کارشناسان برجسته‌ای را به خدمت گرفته است. آنان در حقیقت اندیشه‌های صهیونیست‌های مذهبی را پیاده می‌کنند و در این راستا ضمن دفاع تمام قد از رژیم صهیونیستی طرح‌ها و برنامه‌های متعددی را برای مقابله با ایران و جنبش‌های ضد اسراییلی مطرح نمودند. موسسه مذکور با برخورداری از حامیان مالی مهم نه تنها برای مدت طولانی به حیات خود ادامه داده است بلکه توانسته با بهره‌گیری از کارشناسان و سیاست‌گذارانی که به تازگی دوره مأموریت اجرایی- حکومتی خود را به پایان رسانده‌اند گزارش‌های دقیق و راهبردی منتشر کند.

*دانشجوی دکتری مطالعات آمریکا و مسئول گروه صهیونیسم در موسسه ندا

پی‌نوشت‌ها
1- American Enterprise Institute
http://powerbase.info/index.php/American_Enterprise_Institute
2- http://us.altermedia.info/zionism/the-neocon-zionist-aei_449.html
3- http://www.aei.org/docLib/20061220_2006ARweb.pdf
4-http://www.aei.org/about/
5-http://www.aei.org/scholars/
6- http://www.aei.org/support/filter.,contentID.20038142216000136/default.asp
7- http://www.pfaw.org/pfaw/general/default.aspx?oid=4456.
نام:
ایمیل:
* نظر: