آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۷۳۷
تاریخ انتشار: ۲۹ آذر ۱۳۹۶ - ۱۵:۵۹
علی باقریانی


چکیده
افزایش روز به روز کاربران اینترنت در سراسر جهان و نفوذ رسانه‌های مختلف تصویری و نوشتاری به زندگی روزمره مردم به نحوی است که حتی یهودیان مذهبی موسوم به حریدی‌ها نیز از آن مستثنی نیستند. در خصوص اینکه استقبال حریدی‌ها از فضای مجازی و به ویژه رسانه‌های نوشتاری به چه شکل است و چگونه ارزیابی می‌شود؟ و محبوب‌ترین نشریات حریدی کدامند؟ باید گفت حریدی‌ها ضمن هنجار شکنی، (نسبت به عقاید و رفتار دهه‌های گذشته خود) در حال ارتباط برقرار کردن با فضای مجازی و رسانه‌ای پیرامون خود هستند و آن طور که بررسی‌ها نشان می‌دهد، در جامعه اسراییل، این تغییر نگاه و استقبال از فضای مجازی و رسانه‌ای در حریدی‌ها بیشتر از سایر یهودیان (عمدتاً سکولار) به چشم می‌خورد. در این میان از نشریات محبوب حریدی‌ها می‌توان از روزنامه‌های «هامودیا» و «یاتدنئمان» و همچنین مجله پرتیراژ «میشپاخا» نام برد که توانسته‌اند نسبتاً نظر مخاطبین خوبی را از جامعه حریدی به خود جلب کنند.

مقدمه
حریدی‌ها طیفی از جامعه اسراییل هستند که ویژگی‌های خاص رفتاری و اعتقادی آنها سبب شده است از سایر یهودیان (عمدتاً سکولار) در جامعه اسراییل مستثنی شده و حتی در مرزبندی جغرافیایی مجزایی (عمدتاً شهرک‌های یهودی کرانه باختری) زندگی کنند. پیشرفت‌های صورت گرفته در فناوری‌های رسانه‌ای جهان به شکلی است که حتی این طیف سنتی مذهبی افراطی یهودی نیز از آن بی تأثیر نبوده است. گزارش پیش رو قصد دارد به این پرسش بپردازد که استقبال حریدی‌ها از فضای مجازی و به ویژه رسانه‌های نوشتاری به چه شکل است و چگونه ارزیابی می‌شود؟ و نشریات محبوب آنها کدامند؟ در پاسخ باید گفت که حریدی‌ها رفته‌رفته با کنار گذاشتن برخی عقاید سنتی و سخت خود در حال ارتباط برقرار کردن با فضای مجازی و رسانه‌ای هستند.

1- حریدی‌ها و استفاده از کامپیوتر و اینترنت
با توجه به گزارش موسسه دموکراسی اسرائیل و مرکز مطالعات اورشلیم در زمینه استفاده از کامپیوتر و اینترنت (برای افراد بالای 20 سال) تفاوت‌های قابل توجهی میان حریدی‌ها و یهودیان غیر حریدی‌ها وجود دارد:(1)

· استفاده از کامپیوتر: 54 درصد از حریدی‌ها و 79 درصد از غیر حریدی‌ها
· استفاده از اینترنت: 41 درصد از حریدی‌ها و 80 درصد از غیر حریدی‌ها
البته باید اشاره داشت که در فاصله زمانی سال‌های 2008 الی 2014، افزایش استفاده از کامپیوتر و اینترنت میان حریدی‌ها و غیر حریدی‌ها تقریباً یکسان بوده است.(2)

حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری
·   
 
. درصد افزایش استفاده از کامپیوتر: 10 درصد در میان حریدیها و 9 درصد میان غیر حریدیها
· درصد افزایش استفاده از اینترنت: 13 درصد در میان حریدیها و 10 درصد میان غیر حریدیها
حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری

این نکته بدان معنی است که علیرغم آنکه حریدیها به نسبت غیر حریدیها استقبال مناسبی از اینترنت و کامپیوتر ندارند (و شاید دلیل این امر اعتقادات افراطی آنها باشد)، اما افزایش چشمگیر استفاده از فضای مجازی میان حریدیها در سالهای اخیر به نحوی است که آنها حتی در این زمینه از غیر حریدیها پیشی گرفتهاند و آن طور که آمارها نشان میدهد سال به سال اختلاف درصد آنها با یکدیگر کمتر میشود.

2- حریدی‌ها و رسانه‌های نوشتاری
در حالی که حریدی‌ها از مطبوعات گسترده و متنوعی در اسرائیل برخوردار هستند، تنها حدود نیمی از آنها روزنامه می‌خوانند. با توجه به بررسی‌های صورت گرفته در این خصوص در سال 2007، حدود 10% از آنها روزنامه‌های سکولار مطالعه می‌کنند و نزدیک به 40% هیچ روزنامه‌ای نمی‌خوانند. همچنین از میان حریدی‌هایی که علاقمند روزنامه خواندن هستند، 27% روزنامه «هامودیا»  HaModia و 26% روزنامه «یاتدنئمان»Yated Ne'eman را مطالعه می‌کنند. گفتنی است پرخواننده‌ترین مجله حریدی نیز هفته‌نامه «میشپاخا»Mishpacha  است.(3) در ادامه به معرفی اجمالی این سه نشریه محبوب حریدی‌ها می‌پردازیم:

حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری
. همودیا
روزنامه همودیا با نام عبری ‏המודיע‎‎ به معنی مخبر (یا خبرچین)، یک روزنامهي مذهبی متعلّق به یهودیان حریدي است که فعالیت خود را از سال 1950 آغاز کرده است. این روزنامه قدیمیترین روزنامه مذهبی در اسراییل به شمار میرود. همودیا توسط خاخام اسحاق مئیر لوین رئیس حزب اگودت اسراییل راهاندازي شد.(4)

حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری


 
این روزنامه در روزهاي شنبه و یکشنبه توزیع نمیشود. همودیا نسخه های انگلیسی و فرانسوي هم دارد که در ایالات متحده آمریکا و فرانسه منتشر میگردد. لازم به ذکر است که این روزنامه اولین روزنامه حریدی ها است که در این کشورها منتشر میشود. گفتنی است روزنامه هاآرتص، (روزنامه شناخته شده جناح چپ سکولار اسراییل) همودیا را به عنوان یکی از روزنامه های قدرتمند جامعه حریدی میداند.(5)
با توجه به فرهنگ حریدی ها که تمایل چندانی به تماشای تلویزیون و استفاده از اینترنت و خواندن روزنامه های سکولار ندارند، همودیا یکی از منابع خبری مهم در دسترس خوانندگان حریدی است. گفتنی است این روزنامه در کنار انتشار اخبار مهم به انتشار مضامین تورات و موضوعات اجتماعی مربوط به حریدی ها نیز میپردازد. لازم به ذکر است که نسخه اینترنتی این روزنامه نیز موجود است.(6)

· یاتدنئمان
روزنامه یاتدنئمان با نام عبری ‏יָתֵד ‏נֶאֱמָן به معنی لنگر مومنان (نگه دارنده محکم مومنان یهودی)، از روزنامه هاي مذهبی در اسراییل است که به یهودیان حریدي (لیتوانیایی) تعلّق دارد. با بالا گرفتن اختلافات در حزب اگودت اسراییل در اوایل دهه 1980، میان لتوانیایی ها و سایرین که اکثریت هم بودند، یهودیان لیتوانیایی از این حزب منشعب شدند و در مقابل روزنامه همودیا، براي خود روزنامه اي تأسیس کردند. روزنامه جدید که یاتدنئمان نام داشت، در سال 1985 شروع به کار کرد. این روزنامه به زبان های عبری و انگلیسی منتشر میشود و سردبیر آن اسحاق روت است. این روزنامه همچنین در کشورهای آمریکا (نیویورک)، انگلیس و آفریقای جنوبی منتشر میگردد. گفتنی است در سال 2012 بخشی از حریدي هاي لیتوانیایی مسیر خود را جدا کردند و روزنامه جدیدي با عنوان «هِپلِس» چاپ کردند. همان گونه که گفته شد، یاتدنئمان به انعکاس عقاید و نظرات حریدي هاي لیتوانیایی (که سرکردگی آنها را ربی اشتاینمن عهده دار است) میپردازد.(7)


این روزنامه مسایل گوناگون سیاسی و اجتماعی را از منظر دین یهود و تورات بررسی میکند. روزنامه یاتدنئمان نیز مانند دیگر روزنامه هاي مذهبی، به رعایت قوانین دین یهود اهتمام دارد. این روزنامه از چاپ تصاویر زنان به ویژه زنانی که موي سر آنها پوشیده نیست خودداري میکند. برای مثال روزنامه یاتد نیمان در تاریخ ۳ آوریل ۲۰۰۹، تصویر دستکاری شدهای از اعضای کابینه را منتشر کرد که در آن تصویر دو مرد، جانشین تصاویر سوفا لندفر و لیمور لیفنات، دو وزیر زن اسرائیلی شده بود.(8)
حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری

لازم به ذکر است در این روزنامه به صورت محدود مقالاتی با مضامین ضد صهیونیسم مذهبی و ضد صهیونیسم سکولار منتشر میشود اما عملاً بسیاری از مطالب آن را گزارش ها و اخبار مربوط به جامعه مذهبی و مقالاتی در حمایت از ایدئولوژی حاکم بر تورات و همچنین رعایت احکام کتاب مقدس و حفظ هویت اصلی یهود در شرایط سیاسی کنونی تشکیل میدهد.(9)


حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری

· میشپاخا
این مجله با نام عبری ‏משפחה‎‎ به معنای خانواده، در سال 1984 و با هدف تسهيل تبادل افکار، نظرات، ایده‌ها و ارزش‌ها بین جریان‌های مختلف یهودی ارتدکس جهان تأسیس شد. صاحب امتیاز این نشریه «الی پیلی» و سردبیر آن «خاخام موشه گریلاک» است. این مجله بلافاصله پس از انتشار از محبوبیت خوبی در میان حریدی‌ها برخوردار گردید. در سال 2004 اولین نسخه انگلیسی این مجله منتشر شد و از همان زمان در جوامع یهودی شمال آمریکا، اروپا، آفریقای جنوبی و استرالیا در اختیار یهودیان قرار گرفت و در میان آنها به محبوبیت خوبی رسید. یکی از رموز موفقیت میشپاخا این است که برخلاف دیگر نشریات حریدی سبک و سیاق انتشار و طراحی صفحات را به روز تغییر داده است. امروز این مجله با بیش از 250 هزار خواننده در کشورهای مختلف محبوب‌ترین مجله حریدی در سراسر دنیا به شمار می‌آید.(10)
میشپاخا در چهار نسخه متفاوت و گوناگون برای مخاطبین مختلف منتشر می‌شود و از این طریق جوابگوی سلایق آنهاست:

مجله Mishpacha: تجزیه و تحلیل رویدادهای مهم جهانی، گردآوری تجربیات یهودیان سراسر جهان در موضوعات مختلف و سرگرم کننده و گفتگوهای جذاب با یهودیان کشورهای گوناگون، از جمله مطالب این نشریه تمام رنگی است.(11)
حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری

مجله Family First: مخاطبین این مجله در واقع زنان یهودی هستند. ستون تورات، داستان‌ها و سریال‌های جذاب، بیان تمامی جنبه‌های زندگی زنان یهودی به عنوان همسر و مادر و حتی افراد حرفه‌ای و مهم جامعه، از مهم‌ترین بخش‌های این مجله است.(12)

حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری
مجله Family Table: مجله‌ای تمام مصور مختص آشپزی و سرگرمی. توصیف دستور پخت و سفره آرایی غذاهای گوناگون و متنوع یهودیان سراسر جهان است.(13)

حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری

مجله Jr: این مجله که اکثراً مخاطبین آن جوانان هستند، با بیان داستان‌ها و شخصیت‌های جذاب مخاطبین خود را هفته به هفته به دنبال خود فرا می‌خواند. ستون‌های ویژه تاریخی و علمی آنها را به کشف و شناخت بیشتر جهان ترغیب می‌کند. گفتنی است در کنار همه این موضوعات سرگرم کننده پیام‌های توراتی ستون ثابت این مجله است.(14)

حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری

مجلهKolmus : مجله‌ای است کاملاً علمی در جهت تجمیع متفکران برتر یهودی جهان امروز.(15)

حریدی‌ها و فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری

نتیجه‌گیری
اگر خواسته باشیم به این پرسش پاسخ دهیم که استقبال از فضای مجازی و رسانه‌های نوشتاری در میان حریدی‌ها به چه شکل است؟ باید بیان کنیم که در این زمینه تفاوت‌های قابل توجهی میان حریدی‌ها و غیر حریدی‌ها به چشم می‌خورد. به شکلی که حریدی‌ها تقریباً نصف غیر حریدی‌ها از فضای مجازی و نوشتاری استفاده می‌کنند. البته شایان ذکر است که در سال‌های اخیر افزایش استفاده از این گونه فضاها میان حریدی‌ها و غیر حریدی‌ها تقریباً یکسان بوده است و از این دست آنها رشد بسیار خوبی داشته‌اند. در خصوص نشریات محبوب میان حریدی‌ها، با اینکه تقریباً نصف آنها با روزنامه و مجله غریبه‌اند، می‌توان به دو روزنامه ‌هامودیا و یاتدنئمان و همچنین مجله پر تیراژ میشپاخا اشاره کرد. در مجموع در زمینه نگاه حریدی‌ها به فضای مجازی و مطبوعاتی باید گفت که آنها در حال رشد هستند و در آینده شاهد استقبال بهتری نسبت به گذشته خواهیم بود و به نحوی می‌توان گفت حریدی‌ها در حال اصلاح نگاه سنتی و سرسختانه خود به فضای مجازی هستند.

* کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌‌ای و کارشناس مسایل فلسطین و رژیم صهیونیستی

پی‌نوشت‌ها:
1- "Statistical report on Ultra-Orthodox society in Israel”, 2016 ,the Israel Democracy Institute
2- Ibid
3- ”God, Jews and the Media: Religion and Israel’s Media”  by: Yoel Cohen, 2012
4- Marks, Yehudah. "Mrs. Leah Knopf, a"h". Hamodia, April 19, 2012, p. A24. Retrieved April 28, 2012.
5- "Inside the World of ultra-Orthodox Media: Haredi Journalists Tell It Like It Is”, Aug 11, 2015, at: https://www.haaretz.com/jewish/features/.premium-1.669916
6- Ibid
7- Ibid
8- حذف فتوشاپی وزیران زن اسرائیل از عکس دسته‌ جمعی، 15 فروردین 1388، در:
www.bbc.com/persian/world/2009/04/090404_an_israel_cabinet_women.shtml
9- "Inside the World of ultra-Orthodox Media: Haredi Journalists Tell It Like It Is”, Aug 11, 2015, at: https://www.haaretz.com/jewish/features/.premium-1.669916
10- Ibid
11- At: http://www.mishpacha.com/Browse/Article/71/Mission-Statement
12- Ibid
13- Ibid
14- Ibid
15- Ibid

نام:
ایمیل:
* نظر: