آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۷۲۵
تاریخ انتشار: ۲۹ آذر ۱۳۹۶ - ۱۰:۴۹
علی باقریانی


چکیده
برگزاری مانوری عظیم در مناطق شمالی، خریدهای تسلیحاتی سنگین و اظهارنظرهای تهدیدآمیز مقامات اسراییلی همه و همه از احتمال آغاز جنگی دیگر از جانب اسراییل خبر می‌دهند. نبردی که به نظر می‌رسد با توجه به شواهد موجود، در مرزهای شمالی و علیه مقاومت حزب الله لبنان اتفاق بیفتد. نگاه افکار عمومی اسراییل نسبت به وقوع این جنگ بسیار حائز اهمیت است و اینکه افکار عمومی اسراییل چگونه به نبردی دیگر با حزب الله لبنان می‌نگرند و چقدر پذیرای چنین جنگی هستند؟ در پاسخ باید گفت عموم اسراییلی‌‌ها از وقوع این جنگ در هراسند، اما اگر تحت هر شرایطی این جنگ اتفاق بیفتد، چون برای آنها موضوع مرگ و زندگیست، (به ناچار) مشارکت خوبی با ارتش و دولت خواهند داشت. جامعه اسراییلی علی‌رغم آنکه احتمال ضعیفی برای وقوع جنگ با حزب الله می‌دهد و در حال حاضر توجیه مناسبی برای آغاز آن نمی‌بیند، در صورت آغاز این جنگ با حمایت همه جانبه از ارتش، هر گونه اقدام غیر انسانی و نا متعارف از جانب نیروهای دفاعی این رژیم را می‌پذیرد. این جامعه بعد از گذشت بیش از 11 سال باز هم حزب الله و سید حسن نصرالله را فاتح جنگ 33 روزه سال 2006 می‌داند و از این رو ترس و نگرانی خاصی از رویارویی مجدد با این جنبش در دل دارد.

مقدمه
تحولات ماه‌های اخیر در رژیم صهیونیستی به ویژه در بعد نظامی نظیر برگزاری مانوری عظیم در مناطق شمالی و همچنین خریدهای تسلیحاتی بزرگ از ایالات متحده و همچنین کشور آلمان، احتمال آنکه این رژیم در صدد راه‌اندازی جنگی دیگر است را بالا برده است. جنگی که بر خلاف نبردهای سال‌های اخیر این رژیم، وقوع آن این‌بار در مرزهای شمالی و علیه حزب الله لبنان پیش‌بینی می‌شود. این موضوع از لحاظ مختلف قابل ارزیابی است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها بررسی وقوع جنگ در نگاه افکار عمومی اسراییل است. گزارش پیش رو قصد دارد به این پرسش پاسخ دهد که افکار عمومی اسراییل چگونه به نبرد بعدی با حزب الله می‌نگرند و تا چه اندازه ‌این جنگ را خواهند پذیرفت؟ در پاسخ می‌توان گفت عموم اسراییلی‌ها از وقوع این جنگ واهمه دارند و از آن دوری می‌کنند اما اگر شرایط به شکلی پیش رود که چنین جنگی اتفاق بیفتد، چون برای آنها موضوعی حیاتی به‌شمار می‌آید مشارکت خوبی با ارتش و دولت خواهند داشت.

افکار عمومی اسراییل و جنگ آتی با حزب الله لبنان
پیش از آنکه بخواهیم به زوایای مختلف نگاه عموم مردم اسراییل به نبرد با حزب الله لبنان بپردازیم باید این نکته بیان شود که این جنگ به دلایل مختلف (که بیان آنها در این مجال نمی‌گنجد) برای آنها بسیار متفاوت و حیاتی‌تر از جنگ‌های سال‌های اخیر (2008 ، 2012 و 2014) با مقاومت فلسطینی در نوار غزه است و نمی‌توان انتظار داشت که آنها همان نگاهی که به سه جنگ اخیر داشته‌اند را به این جنگ نیز داشته باشند. البته شاهد مثال این موضوع مقالات متعدد در نشریات صهیونیستی و حتی اظهارنظرهای مقامات سیاسی و نظامی اسراییلی می‌باشد.

نکته دیگر آنکه برای بررسی بهتر افکار عمومی اسراییلی و نگاه آنها به این نبرد، بیشتر و بهتر از هر تحقیقی، تحقیق میدانی راه گشاست، اما با توجه به میسر نبودن این نوع پژوهش و گردآوری مطلب، لاجرم نویسنده به جمع‌آوری نظرسنجی‌های متعدد در راستای موضوع (البته از منابع متعدد و متنوع) پرداخته و گزارش فوق چکیده‌ای از داده‌هایی است که می‌توان از این نظرسنجی‌ها استخراج نمود.
همان طور که بیان شد می‌توان نگاه عموم اسراییلی‌ها به موضوع جنگ با حزب الله لبنان را در موارد و زوایای ذیل بررسی نمود:

1- احتمال ضعیف وقوع جنگ با حزب الله
با توجه به آخرین نظرسنجی‌های انجام شده در این خصوص (ژوئن 2017) بیش از 60 درصد از اسراییلی‌ها (عرب و یهودی) احتمال کمی برای به وقوع پیوستن چنین نبردی در جبهه شمالی اسراییل می‌دهند. جالب آنکه در این میان تنها 7 درصد از اسراییلی‌ها احتمال وقوع جنگ با حزب الله را بسیار بالا می‌دانند. گفتنی است عرب‌های اسراییلی نیز احتمال وقوع جنگ را کمتر از یهودیان دانسته‌اند.(1)

2- عدم توجیه فعلی جنگ با حزب الله
آنچه از نظرسنجی‌ها در این زمینه احصاء می‌شود آنکه رژیم صهیونیستی در حال حاضر بهانه مناسبی برای اقناع افکار عمومی خود برای جنگ علیه حزب الله ندارد و بیش از نیمی از مردم اسراییل نبرد با حزب الله لبنان را در شرایط کنونی موجه نمی‌بینند،(2) از این رو این رژیم می‌بایست در ابتدا بهانه‌ای مناسب برای جلب رضایت عمومی بتراشد. جالب آن است که، در نگاهی مقایسه‌ای، این رژیم توانسته بود اندکی پیش از آغاز جنگ 33 روزه 2006 ، 96 درصد از افکار عمومی خود را برای شروع این جنگ قانع سازد و با حمایت عمومی مناسبی جنگ را آغاز نماید.(3)
نکته‌ای دیگر آنکه در شرایط کنونی که حزب الله وارد سیستم‌های حکومتی و پارلمانی و تصمیم‌گیری لبنان شده و در جامعه لبنانی مقبولیت قابل قبولی را به ویژه پس از پیروزی‌های چشم‌گیر خود در مبارزه با داعش به دست آورده است، بیش از نیمی از مردم اسراییل آغاز جنگ با حزب الله را به هیچ وجه توصیه نمی‌کنند.(4)

3- مشارکت اسراییلی‌ها در نبرد آتی و توجیه اقدامات غیر انسانی
همان طور که در مقدمه گزارش بدان اشاره شد، عموم اسراییلی‌ها در حال حاضر وقوع چنین جنگی را نمی‌پسندند اما اگر طبق هر شرایطی چنین جنگی آغاز شود، 60 درصد از آنها خودشان، یا یکی از اقوام و دوستانشان در این جنگ مشارکت خواهند کرد. البته طبیعتاً در طرف مقابل 40 درصد هستند که تمایلی به مشارکت در این جنگ ندارند، اما باز همان 60 درصد مشارکت نیز گویای این مطلب است که موضوع جنگ با حزب الله برای آنها بسیار حیاتی و وجودی خواهد بود.(5)
نکته دیگر آنکه پیرو مطلب فوق و حیاتی بودن موضوع جنگ با حزب الله، درصد بسیار بالایی (بیش از 90 درصد) از مردم اسراییل در صورت وقوع جنگ از هر اقدام ارتش اسراییل (حتی تخریب زیرساخت‌های شهری و آسیب رساندن به غیر نظامیان لبنانی) حمایت خواهند کرد، که این خود بیانگر اهمیت این موضوع و به تعبیری مرگ و زندگی بودن جنگ با حزب الله برای آنهاست. در همین راستا بیش از 60 درصد اسراییلی‌ها معتقدند که در جنگ آینده اسرائیل باید با چشم‌پوشی از دغدغه‌های اخلاقی، از تمامی ابزارهای موجود استفاده کند.(6)

4- عدم اعتماد و عدم اطمینان به دولت برای جنگ با حزب الله
عموم مردم اسراییل (نزدیک به 80 درصد از آنها) از عملکرد دولت اسراییل طی جنگ 2006 راضی نبودند و ناکارآمدی‌های دولت را دلیل اصلی شکست در این جنگ می‌دانند و حتی تشکیل کمیته‌ای به رهبری دادگاه عالی اسراییل برای بررسی عملکرد دولت در جنگ خواسته‌ای مردمی در اسراییل بود.(7) تغییر موضع آنها و حمایتشان پس از این جنگ از حزبی دیگر (حزب لیکود) گویای همین مطلب است. حال آغاز این جنگ برای حزب لیکودی که از سال 2009 سکان‌دار حکومت در اسراییل است ریسکی بزرگ به حساب می‌آید. چرا که اگر فاتح این جنگ نباشد و قضایای سال 2006 مجددا تکرار شود، باید با رهبری اسراییل خداحافظی کند. گفتنی است اعتماد عمومی نسبت به دولت اسراییل که در سال‌های اخیر روندی نزولی با شیب تند داشته است، موضوع را برای حزب حاکم (حزب لیکود به رهبری نتانیاهو) پیچیده‌تر می‌کند. البته همین امر (بعلاوه مسایل دیگر نظیر پرونده‌های فساد مالی نتانیاهو) ممکن است به قدری برای حزب لیکود بحرانی شود که برای جلب اعتماد عمومی از دست رفته، دست به اقدامی انتحاری زده و آغازگر جنگی باشد که برای آن‌ها حکم مرگ و زندگی را دارد.
در اینجا بیان ویژگی خاص نبرد بعدی با حزب الله لبنان از نظر تحلیلگر روزنامه جروزالیم پست ضروری‌ست، کارولین گلیک CAROLINE B. GLICK در مقاله‌ای با عنوان «گامی برای جنگ بعدی با لبنان» اشاره می‌کند که «اگر شما با کسی که شعار نابودیتان را سر می‌دهد جنگی را آغاز کردید و بدون آنکه او را از بین ببرید جنگ را به پایان رساندید، در حقیقت این شما هستید که شکست خورده‌اید».(8)

5- حزب الله پیروز جنگ 33 روزه 2006
بیشتر اسراییلی‌ها (نزدیک به 70 درصد) چه پس از پایان جنگ و چه در عنفوان جنگ اسراییل را پیروز جنگ 33 روزه نمی‌دیدند و این دلیل مناسبی است که آنها نگاه مثبتی به جنگ آتی با حزب الله نداشته باشند و با ترس و اضطراب به آن بیندیشند(9) و این در حالی است که بیشتر اسراییلی‌ها به این موضوع اعتراف دارند که حزب الله به مراتب از سال 2006 قوی‌تر و با تجربه‌تر شده، به ویژه بعد از آزمون سختی که در نبرد با داعش از آن با سربلندی خارج شده است.(10)

6- ترس از جنگ و رویارویی جدی دشمن‌ها
یکی دیگر از نکات قابل تامل در نظرسنجی‌ها، ترس مشهود جامعه اسراییلی از شروع نبردی جدی با مقامت و به تعبیر آنها کشورهای دشمن یا تروریسم و روحیه نسبتاً پایین آنها در صورت وقوع چنین جنگی است.(11) بر اساس بررسی‌های انجام گرفته تحت عنوان «پایداری ملی در اسراییل» که توسط مرکز مطالعات امنیت ملی اسراییل، مستقر در دانشگاه حیفا، صورت گرفته است، علی‌رغم اعتماد بالای جامعه اسراییلی به ارتش این رژیم، بیش از 75 درصد از آنها از وقوع چنین جنگی در ترس و اضطراب هستند.(12) همچنین ترس از سید حسن نصرالله دبیر کل حزب الله لبنان به قدری است که صحبت‌های تهدیدآمیز وی انعکاسی مستقیم در جامعه اسراییلی داشته و تجربیات این جامعه از پیام‌های او به ویژه طی نبردهای سال‌های 2000 و 2006 به اندازه‌ای است که برای جامعه اسراییلی، کلام نصرالله از مقامات اسراییلی باورپذیرتر است. (شاهد مثال آن تأثیر جمله معروف وی، «اسراییل از خانه عنکبوت سست‌تر است» می‌باشد، که در گزارش کنفرانس پایداری ملی به صورت مفصل بدان پرداخته شد.)
نکته جالب دیگر اینکه، این ترس از سید مقاومت به قدری است که جامعه اسراییلی علی‌رغم آنکه به هیچ وجه نمی‌خواهد نبرد جدی دیگری را با حزب الله تجربه کند، ولی از میان برداشتن و کشتن سید حسن نصرالله مطالبه‌ای عمومی (67 درصدی) میان یهودیان اسراییل است و آنها حتی حاضرند هزینه سنگین آغاز نبردی جدی با مقاومت را به این خاطر بپذیرند.(13)

7- حزب الله حافظ منافع خود و ایران و نه مقاومت فلسطین
از دیگر نکاتی که می‌توان از نظرسنجی‌ها احصا نمود آنکه عموم مردم اسراییل (بیش از 80 درصد) بر این باورند که رابطه مستقیمی میان حزب الله لبنان و مقاومت فلسطین وجود ندارد و حزب الله بیشتر در پی منافع خود و جمهوری اسلامی ایران است تا منافع فلسطینی‌ها. از این رو دولتمردان اسراییلی نمی‌توانند برای بهانه تراشی در جهت حمله به حزب الله، به دنبال بهانه‌ای از جنس مقابله با مقاومت فلسطینی باشند و از سوی دیگر می‌دانند که وجود حزب الله لبنان نسبت به مقاومت فلسطینی (نظیر جنبش حماس و جهاد اسلامی) برای ایران بسیار حیاتی‌تر خواهد بود، لذا در صورت وقوع چنین جنگی باید خود و جامعه اسراییلی را برای مداخله مستقیم و غیر مستقیم ایران در این جنگ احتمالی آماده کنند.(14)

8- کاهش اعتماد اسرائیلی‌ها به سیستم‌‌های دولتی اسراییل
بر اساس «شاخص دموکراسی اسراییل» در سال 2016، میزان اعتماد اسرائیلی‌ها به سیستم‌های دولتی رژیم صهیونیستی نظیر کنست، کابینه، احزاب سیاسی، دیوان عالی، رئیس جمهور به طور چشمگیری نسبت به گذشته در حال کاهش است. به گفته مقامات اسراییلی: «اینکه اسرائیلی‌ها اعتماد خودشان را به سیستم دولتی اسراییل از دست داده‌اند بسیار نگران‌کننده است. دولت اسرائیل باید عملکرد خود را موارد مختلف بازنگری کند و به رفع مشکلات بپردازد تا مردم اسراییل در ادامه، اعتماد و اعتقادشان به دولت افزایش پیدا کند. چراکه اگر مردم به دولت اعتمادی نداشته باشند، به آرامی این رژیم متلاشی خواهد شد.»(15)
جالب آن است که در مقابل اعتماد پایین مردم اسراییل به سیستم‌های دولتی، جامعه اسراییل هنوز اعتماد بالایی به ارتش و ارگان‌های نظامی و امنیتی اسراییل دارند و به نظر می‌رسد این اعتماد از همان ترس و واهمه‌ای است که از تهدیدات خارجی در دل دارند و از آنجایی که دولت را حامی خوبی برای خود نمی‌بینند و در آزمون‌های گذشته (نبردهای سال‌های اخیر) او را شکست خورده می‌پندارند، مجبورند به این ارگان‌ها برای حفظ امنیتشان تکیه کنند.

نتیجه‌گیری
در مجموع اگر خواسته باشیم با جمع‌بندی نظرسنجی‌های متعدد نگاه جامعه اسراییل به جنگ احتمالی آینده با حزب الله را تجسم کنیم و بدانیم افکار عمومی این جمعه چگونه به نبرد بعدی با حزب الله می‌نگرند و تا چه اندازه ‌این جنگ را می‌پذیرد؟ باید بگوییم که این جامعه علی‌رغم آنکه احتمال ضعیفی برای وقوع جنگ با حزب الله لبنان می‌دهد و در حال حاضر توجیه مناسبی برای آغاز این نبرد نمی‌بیند، مشارکت نسبتاً خوبی در آن خواهد داشت و هر گونه اقدام غیر انسانی و نا متعارف از جانب نیروهای دفاعی این رژیم را می‌پذیرد. جامعه اسراییلی به سیستم‌های دولتی اعتماد چندانی ندارد و هنوز هم حزب الله را فاتح جنگ 2006 می‌داند و به این خاطر ترس و نگرانی مفرطی از این نبرد در دل دارد و تنها راه چاره را اعتماد و اتکا به ارتش و ارگان‌های امنیتی نظامی می‌بیند، چون در واقع راه چاره‌ای جز این ندارد و نبرد با حزب الله به نوعی برای آنها موضوعی کاملاً حیاتی خواهد بود. در آخر باید گفت ترور سید حسن نصرالله و از میان برداشتن رهبر مقاومت حزب الله بهانه‌ای بسیار خوب برای جامعه اسراییل است که در حال حاضر توجیه مناسبی برای حمله به جنوب لبنان نمی‌بیند، موضوعی که عموم اسراییلی‌ها آن را مطالبه می‌کنند و حاضرند هزینه‌های سنگین آن را بپردازند.

* کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌‌ای و کارشناس مسایل فلسطین و رژیم صهیونیستی

پی‌نوشت‌ها
1-    "The Peace Index”, 1/6/2017, at:  http://www.peaceindex.org/files/Peace_Index_Data_June_2017-Eng.pdf
2-    "Peace Index” July 2006, By: Prof. Ephraim Yaar and Prof. Tamar Hermann, at: www.peaceindex.org/files/peaceindex2006_7_3.pdf
3-    Ibid
4-    12/7/2006, by: SJackson, at: http://www.freerepublic.com/focus/f-news/1749798/posts
5-    "Israeli Public Opinion Polls on War with Hezbollah”, at: http://www.jewishvirtuallibrary.org/israeli-opinion-on-the-war-with-hezbollah
6-    "Poll: Most Israelis believe terror war trumps ethical concerns”, by: Shlomo Pyutrikovsky, 19/12/16, at: http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/221943
7-    "Israeli Public Opinion Polls on War with Hezbollah”, at: http://www.jewishvirtuallibrary.org/israeli-opinion-on-the-war-with-hezbollah
8-    "THE PATH TO THE NEXT LEBANON WAR”, BY CAROLINE B. GLICK   JULY 11, 2011, at: http://www.jpost.com/Opinion/Columnists/The-path-to-the-next-Lebanon-War
9-    "Israeli Public Opinion Polls on War with Hezbollah”, at: http://www.jewishvirtuallibrary.org/israeli-opinion-on-the-war-with-hezbollah
10-    "Peace Index: July 2006 / Support for the War and the IDF Holds Up”, by: Prof. Ephraim Yaar, Prof. Tamar Hermann 09.08.2006, at: https://www.haaretz.com/print-edition/features/peace-index-july-2006-support-for-the-war-and-the-idf-holds-up-1.194734
11-    "The Peace Index” July  2006, at: http://www.peaceindex.org/indexMonthEng.aspx?num=33
12-    https://www.cscollege.gov.sg/knowledge/ethos/ethos%20january%202005/Pages/National%20Resilience%20From%20Bouncing%20Back%20to%20Prevention.aspx
13-    "Israel Backs Off Plan to Kill Hezbollah Leader Nasrallah”, September 29, 2006, at: http://www.foxnews.com/story/2006/09/29/israel-backs-off-plan-to-kill-hezbollah-leader-nasrallah.html
14-    "The Peace Index” July  2006, at: http://www.peaceindex.org/indexMonthEng.aspx?num=33
15-    "Poll: Most Israelis believe terror war trumps ethical concerns”, by: Shlomo Pyutrikovsky, 19/12/16, at: http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/221943


نام:
ایمیل:
* نظر: