آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۷۰۰
تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۰
(American Israel Public Affairs Committee (AIPAC))
عارف بیژن

 
چکیده
آیپک یا کمیته امور عمومی آمریکا- اسرائیل، مهمترین لابی در آمریکا است که بیشتر تمرکز خود را روی کنگره گذاشته است و سعی می کند با نفوذ در اعضای قوه تقنینی بیشترین سهم را در سیاست خارجی آمریکا ایفا کند. سوالی که مطرح است اینکه، آیپک چه تأثیری بر سیاست خارجی آمریکا در منطقه خاورمیانه در قبال رژیم اسرائیل، ایران و محور مقاومت داشته است؟ یافتهها دلالت بر این دارد که آیپک با داشتن نفوذ زیاد هم در میان دموکرات ها و هم محافظهکاران تلاش کرده است آمریکا را به سمت یک سیاست خارجی به نفع اسرائیل و علیه ایران هدایت کند که در مورد اسرائیل می تواند شامل کمک های نظامی و اقتصادی، حمایت در سازمان ملل، پشتیبانی در جنگ ها و صلح منطقه ای و در مورد ایران هم می توان از تحریم های اقتصادی و نظامی، تروریست خطاب کردن ایران و حزب الله، ایجاد تنش بین ایران و کشورهای منطقه اشاره کرد.
کمیته امور عمومی آمریکا- اسرائیل
مقدمه
ایالات متحده به عنوان یک قدرت جهانی دارای توانایی زیادی در تأثیرگذاری بر منافع بقیه بازیگران عرصه جهانی است. به همین جهت سیاست خارجی این کشور همواره در نظر مسئولان سیاست خارجی دیگر کشورها اهمیت خاصی دارد. از یک سو، منطقه خاورمیانه به لحاظ سیاسی و اقتصادی حوزه مهمی از سیاست خارجی آمریکا محسوب می شود و به همین دلیل رویارویی آمریکا با ایران به عنوان یکی از کشورهای مهم در این منطقه حائز اهمیت است. از سوی دیگر، حضور اسرائیل نیز در این منطقه بر اهمیت حضور آمریکا و مقابله با ایران و محور مقاومت بیش از پیش میافزاید و در راستای حمایت از اسرائیل و خواسته های آن گام برمی دارد. با این حال، یکی از مهمترین عواملی که به سیاست های آمریکا در منطقه خاورمیانه شکل می دهد تا به نفع منافع اسرائیل عمل  کند لابی آیپک است. حال سوالی که مطرح است اینکه لابی آیپک با چه مکانیزمی توانسته است آمریکا و به خصوص کنگره را در جهت تأمین خواسته های خود و مقابله آمریکا با ایران و محور مقاومت هدایت کند؟ آنچه محتمل است اینکه، آیپک از طریق افراد پر نفوذ و پر قدرت خود در کنگره و دستگاه های اجرایی، بر آمریکا در جهت حمایت از اسرائیل و مقابله با ایران و محور مقاومت تأثیر بگذارد. در این متن سعی شده است اقدامات و مواضع آیپک در قبال اسرائیل، ایران و محور مقاومت به طور خلاصه مورد بررسی قرار گیرد.

بخش اول: ساختار سازمانی
1- تاریخچه آیپک
کمیته امور عمومی آمریکا- اسرائیل مشهور به آیپک، یکی از بزرگترین و قدرتمندترین لابیها در ایالات متحده آمریکا است. این لابی با بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ عضو، هر ساله میلیونها دلار خرج سرمایهگذاری در نفوذ بر سیاستهای دولتی و قانونگذاری آمریکا میکند. اگرچه تا سال 1959 نامی از کمیته امور عمومی برده نمی شد، ولی این لابی عملاً از سال 1951 تشکیل گردیده بود.

هدف اولیه این لابی افزایش کمک اقتصادی آمریکا به اسرائیل بود. کنن در کتابش به نام «خطوط دفاعی اسرائیل، دشمنان و دوستان او در واشنگتن»، در مورد وضع اسرائیل در سال 1951 چنین می نویسد: «اسرائیل به کمک اقتصادی آمریکا نیاز داشت تا بتواند انبوه مهاجرین را جذب کند و در ضمن به اقتصاد خود نیز رونقی بخشد.» کنن نام کمیته صهیونیستی آمریکا برای امور عمومی بر آن نهاد. در سال 1959 تحت فشار گروه ها و سازمانهای غیر صهیونیستی، این لابی نام خود را به کمیته امور عمومی آمریکا و اسرائیل تغییر داد.

2- ساخت سازمانی
وقتی که در سال 1959 نام کمیته امور عمومی آمریکا و اسرائیل انتخاب گردید، یک شورای ملی مرکب از نمایندگان محلی و رهبران سازمانهای یهودی برای آن تشکیل داده شد. این شورا از افرادی تشکیل گردید که شدیداً علاقه مند به انجام اقدامات حمایتی از اسرائیل بودند و می توانستند برای کمیته اعانه جمعآوری کنند و یا از روابط دوستانه خود با افراد کنگره به نفع اسرائیل استفاده نمایند.

مراکز منطقه ای کمیته مسئول هماهنگی اعضاء محلی و کارکنان کمیته در واشنگتن می باشد. نقش کلیدی را در کمیته، مدیر اجرایی بدست دارد، این پستی است که از سال 1954 تا 1974 توسط کنن اداره می گردید و بعد از آن به موریس آمیتای (Moris Amitay) رسید. در سال 1981 توماس داین جانشین او گردید. داین مدتی اداره امور مسائل امنیتی را برای کمیته بودجه سنا را به عهده داشت. پست ریاست آیپک معمولا به اشخاص ثروتمند، با نفوذ و مورد احترام سازمانهای یهودی سپرده می شود. اولین رئیس کمیته خاخام فیلیپ برن استاین یکی از فعالین بنام کنگره یهودیان آمریکا و کنگره یهودیان جهان بود. در حال حاضر هم رئیس آیپک، لیلییان پینکاس(Lillian Pinkus)  است.

اکثر حامیان آیپک از طبقه نخبگان، سناتورها و نمایندگان مجلساند که اغلب آنها از حزب دمکرات و تعدادی نیز جمهوری خواه میباشند، به هر حال هر دو گروه جزء حامیان و طرفداران اسرائیل محسوب می شوند در این میان آیپک، همواره سعی نموده که بی طرف بماند و یا به عبارت دیگر طرفدار هر دو حزب خط مشی آن بوده است.(1)

کمیته امور عمومی آمریکا- اسرائیل

3- ماموریت
ماموریت آیپک، تقویت، حمایت و ارتقای روابط آمریکا- اسرائیل به روش‌هایی است که امنیت ایالات متحده و اسرائیل را افزایش دهد.
4- اقدامات آیپک
با حمایت اعضای آیپک در سراسر کشور، آنها با دموکرات ها و جمهوری خواهان در کنگره و رهبران در شعبه اجرایی برای حفاظت و تقویت روابط آمریکا- اسرائیل کار می کنند. مهم‌ترین این اقدامات شامل موارد زیر است:
- حفظ امنیت اسرائیل و آمریکا
آیپک با نفوذ در کنگره به دنبال این است تا اطمینان حاصل کند که اسرائیل قادر به دفاع از خود در برابر تهدیدات افزایش یافته توسط گروه های تروریستی(ایران و حزب الله) و کسانی که به نابودی اسرائیل سوگند خورده اند، است.
-آموزش ملت درباره ایران
- همکاری برای دستیابی به صلح
- دفاع از شهروندان اسرائیلی از موشک‌های تروریست‌ها
تلاش‌های آیپک، همکاری دفاعی آمریکا- اسرائیل را با تأمین صدها میلیون دلار هر سال برای برنامه های دفاعی آمریکا- اسرائیل از جمله گنبد آهنین، فلاخن داود، سیستم‌های دفاع موشکی آرو (Arrow) افزایش داده‌اند.
- تضمین حق اسرائیل برای دفاع از خود
تلاش های آیپک به حفظ امنیت اسرائیل و ارسال یک پیام قوی در مورد تعهد آمریکا به اسرائیل کمک کرده است.(2)
5- نحوه عمل آیپک
آیپک دو استراتژی کلی را برای افزایش حمایت های ایالات متحده از رژیم اسرائیل تعقیب می‌کند. استراتژی اول اعمال نفوذ در دستگاه حکومتی آمریکا است. دومین استراتژی این گروه همکاری با افکار عمومی به منظور جلوگیری از شکل گرفتن جو ضد اسرائیلی در آمریکا است.
بخش دوم: اقدامات آیپک
در این بخش به بررسی تلاش های آیپک در حمایت گسترده از رژیم اسرائیل و سیاست های آن در قبال ایران و محور مقاومت می پردازیم.

1- حمایت گسترده آمریکا از اسرائیل
از زمان جنگ اکتبر در سال 1973، حمایت آمریکا از اسرائیل در سطحی بود که با هیچ کشور دیگری قابل مقایسه نیست. این حمایت شامل بیشترین میزان کمک سالانه مستقیم اقتصادی و نظامی از سال 1976 به بعد است. اسرائیل همچنین دریافت کننده بیشترین مجموع کمک از ایالات متحده بعد از جنگ جهانی دوم بوده است. مجموع کمک مستقیم آمریکا به اسرائیل تا سال 2003 بالغ بر یکصد و چهل میلیارد دلار آمریکا بوده است. اسرائیل در هر سال بیش از سه میلیارد کمک مستقیم دریافت می کند که معادل یک پنجم کل بودجه کمک های خارجی آمریکا است. سرانه کمک آمریکا به هر اسرائیلی در سال به طور متوسط معادل 500 دلار است.(3)
این حجم انبوه کمک وقتی جالب‌تر می شود که بدانیم اسرائیل اکنون یک دولت ثروتمند و صنعتی است و درآمد سرانه ‌ای معادل کره جنوبی و اسپانیا دارد.(4)
اسرائیل همچنین تنها دریافت کننده کمک از آمریکاست که لازم نیست در قبال این که کمک ها را چگونه صرف کرده حساب پس دهد. این امر در حقیقت این رژیم را قادر می سازد که پول را در هر راهی که می خواهد صرف کند مانند گسترش شهرک‌سازی در سرزمین های اشغالی.
علاوه بر این، واشنگتن، اسرائیل را تحت حمایت دیپلماتیک خود قرار داده است. از سال 1982، آمریکا بیش از 30 قطعنامه را که علیه اسرائیل در شورای امنیت سازمان ملل متحد بوده، وتو کرده است. این کشور هم چنین مانع از این شده که تلاش های کشورهای عربی برای اینکه فعالیت‌های اسرائیل در زمینه گسترش سلاح های هسته ای در دستور کار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار گیرد، به ثمر برسد.(5)

2- آیپک و سیاست آمریکا در قبال ایران و محور مقاومت
فعالیت‌های آیپک در سیاست خارجی آمریکا بر ضد ایران به اختصار مورد بررسی قرار گرفته است:
الف) تحریم ایران توسط آمریکا: آیپک به عنوان مهم‌ترین لابی یهودیان آمریکا، تعیین کننده‌ترین نقش را به عنوان یک نهاد یهودی در مطرح شدن ایده تحریم و تبدیل آن به استراتژی تحریم علیه ایران داشت.

ب) توافق هسته‌ای ایران؛ تاریخ انقضا و پیامدها: آیپک در قبال برنامه هسته ای ایران توصیه‌هایی را به آمریکا داشته است که به شرح زیر است:
- اوراق کردن بندهای مشکل ساز توافق هسته ای
- مخالفت با تجاوزات منطقه ای ایران و حمایت از تروریسم؛ از جمله حضور دائمی ایران در سوریه
- تشدید تحریم علیه آنهایی که از برنامه موشکی ایران، سپاه پاسداران، حزب الله حمایت می‌کنند.
- اطمینان از آمادگی اسرائیل برای دفاع از خود در برابر تهدید رو به رشد ایران
- تقویت آژانس انرژی اتمی و گسترش بازرسی آن از برنامه هسته ای ایران(6)

ج) توصیه آیپک به نیاز آمریکا به رویکرد جامع در قبال ایران:
- موشک های بالستیک ایران می تواند اسرائیل و متحدان آمریکا در منطقه را به خطر بیاندازد.
- ایران به دنبال ایجاد یک کریدور زمینی از تهران به لبنان از طریق سوریه و عراق است که آن را قادر می کند اسلحه و مبارزان به مرز اسرائیل انتقال بدهد.
- حمایت مالی ایران از حزب الله لبنان از 200 میلیون دلار به بیش از 800 میلیون دلار افزایش یافت.
- ایران به شبه نظامیان حوثی در یمن سلاح های کشنده که شامل موشک های بالستیک و ضد کشتی است، ارسال می کند.
- برنامه جامع اقدام مشترک به ایران اجازه داد تا اکثر زیر ساخت های هسته ای خود را حفظ کند.(7)

د) تصویب تحریم ها علیه ایران توسط کنگره آمریکا: آیپک تأیید قانون دو حزبی سنای آمریکا و مجلس نمایندگان در مورد تحریم علیه برنامه موشک بالستیک ایران، اقدامات بی ثبات کننده در خاورمیانه، نقض حقوق بشر و تجارت سلاح های متعارف غیر قانونی را تحسین کرد. این قانون به طور خاص: 1) تحریم علیه افرادی که در هر فعالیتی که در برنامه موشک بالستیک مشارکت می کند، اعمال می شود. 2) اعمال تحریم های مرتبط با تروریسم علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. 3)تحریم‌ها علیه کسانی که تحریم تسلیحاتی ایران را نقض می کنند. اکنون که کنگره این قانون دو حزبی را تصویب کرده، آیپک، رئیس جمهور را ترغیب می کند تا آن را به عنوان قانون امضاء کند.(8)

ذ) توصیه آیپک به آمریکا برای اتخاذ یک استراتژی جامع در قبال برنامه موشکی ایران:
4-1- تلاش برای شناسایی نهادهایی که به ایران در برنامه موشکی کمک می کنند، از جمله شرکت‌های مالی و حمل و نقل.
4-2- بررسی دقیق مشارکت یا عدم مشارکت خطوط حمل و نقل، خطوط کشتیرانی و خطوط هوایی مانند ایران ایر، در انتقال قطعات موشکی غیر قانونی به ایران.
4-3- مسئولیت‌پذیری دولت های خارجی که در مجازات نهادهای کمک‌کننده به برنامه موشکی ایران موفق نشدند. مانند چین که به نفع قطعنامه 2231 رای داد، اما هیچ اقدامی علیه بسیاری از نهادهای چینی که تأمین‌کنندگان اصلی برنامه موشکی ایران هستند، نکرد.
4-4- حمایت آمریکا از کسانی که به طور مستقیم توسط ایران تهدید می شوند. از جمله اسرائیل و متحدان سنتی عرب آمریکا.
4-5- ادامه فشار علیه ایران، به خاطر حمایت از تروریسم، قاچاق اسلحه، کمک به رژیم اسد در سوریه و نقض حقوق بشر.(9)

ر) بیانیه آیپک در مورد سخنرانی ترامپ در سازمان ملل در سپتامبر 2017: ترامپ در سازمان ملل، ایران را یک تهدید خطرناک دانست و یک استراتژی قوی برای مقابله با تجاوز منطقه ای ایران و نقص‌های برنامه جامع اقدام مشترک ارائه داد. در این بین، آیپک دولت و کنگره را ترغیب می کند تا به یک استراتژی جامع و دو حزبی برای مقابله با تجاوز ایران و تضمین اینکه ایران هرگز به توانایی سلاح های هسته ای دست نیابد، ایجاد کند. آیپک یکی از ابزارهای اولیه برای رسیدن به این اهداف را اعلام تحریم های جدید علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می داند.(10)

ز) تاکید آیپک بر اینکه حزب الله پشت سپر انسانی شهروندان لبنانی پنهان شده  است: آیپک معتقد است حزب الله روستاهای جنوب لبنان را برای سایت های پرتاب موشک، پست فرماندهی و پناهگاه‌های تونل زیر زمینی اشغال کرده است. در این راستا، آیپک با استناد به کنوانسیون ژنو تلاش اسرائیل برای دفاع از خود در مقابل حملات حزب الله از مناطق غیر نظامی لبنان را به طور کامل تحت قوانین بین‌المللی مجاز دانست.(11)

د) نقش آیپک در فشار آمریکا به سازمان ملل برای تمدید حضور نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان: آیپک رهبری نیکی هیلی، سفیر آمریکا در سازمان ملل و دولت ترامپ برای فشار موفقیت‌آمیز شورای امنیت سازمان ملل را برای تقویت حضور نیروهای سازمان ملل در لبنان(UNIFIL) را تحسین کرد.(12)
ذ) توصیه آیپک به آمریکا برای مقابله با ایران و حزب الله: آمریکا باید به تضمین اینکه اسرائیل منابع مورد نیاز برای پاسخ قاطعانه به تهدیدات از سوی حزب الله تا یک ایران مسلح هسته ای بالقوه را دارد ادامه دهد.(13)

نتیجه‌گیری
در این گزارش سعی شده است نقش آیپک را به عنوان مهم‌ترین لابی صهیونیستی در سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه خاورمیانه مورد بررسی قرار دهیم. می توان به این سوال که نقش آیپک در جهت دادن به سیاست خارجی آمریکا در قبال اسرائیل و ایران و محور مقاومت چگونه بوده است، پاسخ داد که با توجه به اینکه این لابی نفوذ زیادی در دستگاه حکومتی آمریکا دارد و مرکز اصلی فعالیت خود را کنگره قرار داده، توانسته است با تأثیرگذاری بر دستگاه قانون‌گذاری در آمریکا مانع از تصویب سیاست های ضد اسرائیلی شود و حمایت آمریکا از اسرائیل را در بحث کمک های مالی، نظامی و دیپلماتیکی فراهم کند و در مقابل از هر تلاشی برای تصویب طرح هایی در کنگره علیه ایران و محور مقاومت همچون تروریستی دانستن آنان، تحریم های اقتصادی و نظامی فروگذار نمی کند.


پی نوشت ها
1- لی اوبرین(1375)، سازمان‌های یهودیان آمریکا (بنای برت، لابی‌ها، کنگره یهودیان)، مترجم: ع.ناصری، تهران: موسسه تحقیقاتی و انتشاراتی نور ص 267.
2- https://www.aipac.org/about/what-weve-accomplished
3- http://qesdb.cdie.org/gbk/
4- (nn) World Bank Atlas (Washington, DC: Development Data Group, World Bank, September 2004), pp. 64-65
5- www.un.org/security council/
6- https://www.aipac.org/-/media/publications/policy-and-politics/fact-sheets/other/the-iran-nuclear-deal-expiration-dates-and-consequences.pdf
7- https://www.aipac.org/learn/resources/aipac-publications/publication?pubpath=PolicyPolitics /AIPAC%20Analyses/Issue%20Memos/2017/09/America%20Needs%20a%20Comprehensive%20Policy%20Approach%20to%20Iran
8- https://www.aipac.org/learn/resources/aipac-publications/publication?pubpath= PolicyPolitics/Press/AIPAC%20Statements/2017/07/Congress%20Overwhelmingly%20Adopts%20Iran%20Sanctions%20Legislation
9- https://www.aipac.org/-/media/publications/policy-and-politics/aipac-analyses/issue-memos/2017/iranian-ballistic-missile-tests-demand-comprehensive-response.pdf
10- https://www.aipac.org/learn/resources/aipac-publications/publication?pubpath= PolicyPolitics/Press /AIPAC%20Statements/2017/10/AIPAC%20Statement%20on %20the%20Presidents%20Iran %20Address
11- https://www.aipac.org/-/media/publications/policy-and-politics/fact-sheets/hezbollah/ hezbollah-hiding-behind-human-shields.pdf
12- https://www.aipac.org/learn/resources/aipac-publications/publication?pubpath= PolicyPolitics/Press/ AIPAC%20Statements/2017/08/UN%20Security%20Council %20Strengthens%20UNIFIL%20Mandate
13- https://www.aipac.org/-/media/publications/policy-and-politics/aipac-analyses/one-pagers/mountingthreatstoisraelhamas.pdf
نام:
ایمیل:
* نظر: