آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۶۹۳
تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۳۹۶ - ۱۰:۵۱
فاطمه کاظمی


چکیده
با توجه به اعلام رسانه‌ها مبنی بر اینکه سعد حریری، نخست وزیر لبنان زمانی که در عربستان به سر می‌برد تحت فشار عربستان سعودی، استعفای خود را اعلام کرده است، بخشی از دلایل انتقادات شدید مشارالیه در مورد ایران و حزب الله روشن می‌گردد. اتهامات حریری علیه ایران و حزب الله در راستای هماهنگی با موضع‌گیری‌های رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی علیه ایران و حزب الله صورت گرفته است. به طوری که استعفای حریری با استقبال گسترده مقامات اسرائیلی مواجه شد و مقامات اسرائیلی تلاش کردند از استعفای سعد حریری برای حملات لفظی به ایران و حزب الله استفاده کنند و بر مقابله با ایران و تضعیف حزب الله تأکید کردند. به طور کلی عربستان و رژیم سعودی درصددند تا از استعفای حریری برای اعمال فشار بر ایران، کاهش نفوذ ایران و حزب الله در منطقه، ایجاد فتنه داخلی در لبنان و در نهایت بهانه جویی برای حمله اسرائیل به حزب الله استفاده نمایند.

مقدمه
سعد حریری، نخست وزیر لبنان شنبه 13 آبان 1396 در اقدامی غیر منتظره آن هم زمانی که در عربستان به سر می‌برد استعفای خود را اعلام کرد. وی با بیان اینکه هرگز قبول نمی‌کنیم که لبنان به مرکز تهدید امنیت منطقه تبدیل شود از ایران و حزب الله به شدت انتقاد کرد.(1) به نظر می‌رسد اتهامات حریری علیه ایران و حزب الله در راستای هماهنگی با موضع‌گیری‌های رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی علیه ایران و حزب الله صورت گرفته است. این درحالی است که برخی گزارش‌ها از فشار عربستان بر حریری علیه استقلال لبنان و امنیت این کشور حکایت دارد. در این گزارش با فرض اینکه عربستان و رژیم صهیونیستی مقدمات لازم برای حمله به حزب الله را فراهم می‌کنند تلاش می‌شود به سوالات ذیل پاسخ داده شود: واکنش مقامات اسرائیلی نسبت به استعفای حریری چیست؟ و اهداف احتمالی اسرائیل و عربستان از استعفای حریری چه می‌باشند؟

1. واکنش مقامات اسرائیلی نسبت به استعفای حریری
استعفای سعد حریری با استقبال گسترده مقامات اسرائیلی مواجه شد. یک روز بعد از استعفای حریری، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی گفت: اسرائیل به هر قیمتی که شده اجازه نمی‌دهد که ایران به توسعه‌طلبی خود در خاورمیانه ادامه بدهد چرا که تهران، تهدیدی برای اسرائیل و برای منطقه محسوب می‌شود و درصدد توسعه فعالیت‌های هسته‌ای خود است.(2)
نخست وزیر رژیم صهیونیستی ضمن ارتباط دادن استعفای سعد حریری، نخست وزیر لبنان به مواضع منطقه‌ای ایران، گفت باید جلوی تسلط و نفوذ ایران در خاورمیانه گرفته شود.(3)

نتانیاهو تأکید کرد: حریری گفته است [استعفای وی] اساساً به علت نفوذ و کنترل حزب الله است که معنی‌اش نفوذ ایران است. من فکر می‌کنم این مسئله ندای بیدارباشی برای همه باشد. نخست وزیر رژیم صهیونیستی در ادامه خاطر نشان کرد: «مفهومش این است که خاورمیانه در حال تجربه کردن تلاش ایران برای فتح خاورمیانه است؛ برای اینکه بر [خاورمیانه] تسلط پیدا کند و آن را تحت فرمان خود درآورد. از دید من، اسرائیلی‌ها و عرب‌ها بر سر یک موضوع با هم توافق دارند که ما باید جلوی نفوذ و تسلط ایران را در خاورمیانه بگیریم. زمانی که داعش بیرون می‌رود، ایران وارد می‌شود. آنها (ایرانی‌ها) قصد دارند نیروهای هوایی خود را وارد آنجا کنند، جایی درست کنار اسرائیل؛ آنها (ایرانی‌ها) می‌خواهند زیردریایی‌ها و کشتی‌های نظامی را به مدیترانه، درست کنار اسرائیل بیاورند. اما ما به آنها اجازه چنین کاری را نخواهیم داد؛ ما جلوی این کار را خواهیم گرفت.»(4)

"یسرائیل کاتص"، وزیر امور اطلاعات رژیم صهیونیستی نیز استعفای سعد حریری را یک نقطه عطف برشمرد و تأکید کرد: اکنون زمان آن رسیده که با اعمال فشار بر حزب الله، این جنبش را تضعیف و خلع سلاح کنیم.(5)
روزنامه اسرائیلی ‌هاآرتص نوشت: بعد از استعفای سعد حریری، اسرائیل پیام‌های آشکاری در مورد نزدیک بودن درگیری نظامی علیه حزب الله در جنوب لبنان دریافت کرد. به گزارش ‌هاآرتص استعفای حریری از ریاض، پایتخت عربستان دارای این پیام آشکار است که نفوذ ایران در لبنان افزایش یافته و از حد سیطره خارج شده است.

روزنامه تایمز آف اسرائیل هم نوشت: مقامات ارتش اسرائیل به این یقین رسیده‌اند که حزب الله به صورت شبه کامل بر لبنان سیطره یافته است به خاطر همین مسئله، یک شخصیت برجسته سیاسی مثل سعد حریری به خاطر ترس از ترور استعفا داده است.(6)
روزنامه یدیعوت نوشت: استعفای حریری، لبنان را این بار به خط درگیری منطقه‌ای بین عربستان و ایران می‌کشاند و احتمالاً منجر به تنش‌های طایفه‌ای بین شیعه و سنی می‌شود.(7)

2. اهداف احتمالی اسرائیل و عربستان از استعفای حریری
استعفای حریری همزمان با افزایش فشارهای عربستان و تهدید اسرائیل و آمریکا بیانگر این است که عربستان، آمریکا و اسرائیل ممکن است به حزب الله در سوریه و لبنان ضربه بزند و از قدرت و نفوذ حزب الله کم کنند. به طور کلی اهداف عربستان و اسرائیل از استعفای حریری عبارت است از:

2-1. اعمال فشار بر ایران
استعفای حریری بعد از دیدارهای گسترده‌اش با مقامات عربستان دارای این هدف است که به ایران فشار بیاورد تا ایران را مجبور کند دست از حمایت حزب الله بردارد و از پرونده‌هایی که برای عربستان مهم و حیاتی است مثل پرونده یمن و بحرین عقب‌نشینی کند به خصوص اینکه عربستان دچار خسارت‌های زیادی در جنگ یمن شده است.(8)

2-2. کاهش نفوذ حزب الله در دستگاه حکومتی لبنان
علاوه بر این عربستان سعودی و اسرائیل به دنبال کاهش نفوذ حزب الله در دستگاه حکومتی لبنان هستند و تلاش می‌کنند از طریق ایجاد فتنه داخلی و تحریک افکار عمومی لبنان علیه حزب الله، حزب الله را به حاشیه بکشانند.
طبق دیدگاه دکتر "امین حطیط" سرتیپ بازنشسته ستاد ارتش لبنان، عربستان با تحریک رژیم اشغالگر قدس دست به این اقدام زد، به نظر ما پیروزی‌های بزرگ محور مقاومت در سوریه، فروپاشی سیاست‌های عربستان در منطقه و همچنین نزدیک بودن انتخابات پارلمانی لبنان که پیش‌بینی می‌شود حزب الله بتواند در آن موفقیت چشمگیری کسب کند، باعث شد تا عربستان دست به این اقدام جنون‌آمیز بزند.(9)

2-3. ایجاد فتنه داخلی در لبنان و حمله به حزب الله
استعفای سعد حریری اولین مرحله از نقشه سعودی‌ها و صهیونیست‌ها برای بر هم زدن امنیت لبنان و رویارویی با حزب الله و محور مقاومت است. ممکن است که اسرائیل از این فرصت استفاده کند و مانند سال 2006 این بار به کمک عربستان به لبنان حمله کند(10) و ضربه نهایی را به حزب الله بزند به خصوص اینکه نتانیاهو تأکید کرده استعفای حریری اساساً به علت نفوذ و کنترل حزب الله است که معنی‌اش نفوذ ایران است.

در این راستا دکتر "امین حطیط" سرتیپ بازنشسته ستاد ارتش لبنان و کارشناس امور سیاسی این کشور، استعفای "سعد حریری" نخست وزیر لبنان را آغاز نقشه جدید صهیونیست‌ها و آل سعود برای حمله به لبنان دانست و با تأکید بر این مسئله که سعد حریری علی‌رغم تمایلش مجبور به استعفا شده، گفت: این استعفا برای خود سعد حریری و نزدیکانش نیز غافلگیرکننده بود و او هم‌اکنون حکم یک زندانی در عربستان را دارد. وی بیانیه استعفای خود را از روی یک برگه که هیچ اطلاعی از محتوای آن نداشت خواند و در فیلم اعلام استعفای حریری می‌بینیم که او تا چه اندازه نا آرام و ناراحت است، این اقدام خودکشی سیاسی حریری بود. اطرافیان سعد حریری و حتی بستگان نزدیکش همچون پسر عمه و عمویش هیچ اطلاعی از وضعیت او ندارند و از روز گذشته تلاش می‌کنند با او تماس بگیرند اما موفق نمی‌شوند.(11)

این کارشناس لبنانی، استعفای سعد حریری را اولین مرحله از نقشه‌ای برشمرد که سعودی‌ها و صهیونیست‌ها برای بر هم زدن امنیت لبنان و رویارویی با حزب الله و محور مقاومت طراحی کرده‌اند، طبق دیدگاه "امین حطیط" آنان نقشه‌ای طراحی کرده‌اند که سه رکن اصلی دارد و با استعفای سعد حریری و ایجاد خلأ در بدنه دولت لبنان آغاز می‌شود و در مرحله دوم با ایجاد فتنه در داخل لبنان ادامه می‌یابد، سعودی‌ها و صهیونیست‌ها گمان می‌کنند فتنه‌ای که ایجاد خواهد شد می‌تواند حزب الله را زخمی و زمین‌گیر کند تا بتوانند در مرحله سوم به لبنان حمله کنند.(12) خلاصه اینکه اسرائیلی‌ها تلاش می‌کنند از استعفای حریری برای ضربه زدن به حزب الله و ایجاد جنگ داخلی در لبنان استفاده کنند.

3. جمع‌بندی
استعفای سعد حریری با استقبال گسترده مقامات اسرائیلی مواجه شد. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی تلاش کرد از استعفای سعد حریری برای حمله به ایران و حزب الله بهره جوید، به طوری که بر این مسئله تأکید کرد که بایستی جلوی نفوذ ایران و حزب الله گرفته شود. مقامات اسرائیلی تلاش می‌کنند با استعفای حریری، از طریق لبنان، یک درگیری منطقه‌ای بین عربستان و ایران به وجود بیاورند و بر تنش‌های طایفه‌ای بین شیعه و سنی دامن بزنند. در حقیقت استعفای سعد حریری اولین مرحله از نقشه سعودی‌ها و صهیونیست‌ها برای بر هم زدن امنیت لبنان و رویارویی با حزب الله و محور مقاومت است و ممکن است که اسرائیل از این فرصت استفاده کند و مانند سال 2006 این بار به کمک عربستان به لبنان حمله کند و ضربه نهایی را به حزب الله بزند به خصوص اینکه نتانیاهو تأکید کرده استعفای حریری اساساً به علت نفوذ و کنترل حزب الله است که معنی‌اش نفوذ ایران است. به طور کلی از جمله اهداف اسرائیل و عربستان از استعفای حریری می‌توان به اعمال فشار بر ایران، کاهش نفوذ ایران و حزب الله در منطقه و ایجاد فتنه داخلی در لبنان و در نهایت حمله به حزب الله اشاره نمود.

*دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات عربی و کارشناس موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

پی‌نوشت‌ها
- من السعودية.. الحريري يعلن استقالته من رئاسة الحكومة، عربی 21، 4/11/2017:
http://arabi21.com/story/1046554/%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%87-%D9%85%D9%86-%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%83%D9%88%D9%85%D8%A9
2- استقالة الحريري.. هل اقتربت الحرب في لبنان؟، الجزیرة نت، 6/11/2017:
http://www.aljazeera.net/news/reportsandinterviews/2017/11/4/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B1%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86
3- رفعت سلیمان، نتنياهو يستغل استقالة الحريري للهجوم على إيران، العالم العربی، 4/11/2017
https://arabic.rt.com/middle_east/908354-%D9%86%D8%AA%D9%86%D9%8A%D8%A7%D9%87%D9%88-%D9%8A%D8%B3%D8%AA%D9%81%D9%8A%D8%AF-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D9%8A/
4- نتنياهو: الخطر الأكبر"تعاظم قوة إيران" و"إسرائيل" هي "مصدر الأمل"، شهاب، 5/11/2017:
http://shehab.ps/post/23274/%D9%86%D8%AA%D9%86%D9%8A%D8%A7%D9%87%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%83%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B8%D9%85-%D9%82%D9%88%D8%A9-%D8%A5%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D9%87%D9%8A-%D9%85%D8%B5%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%85%D9%84
5- رفعت سليمان، وزير الاستخبارات الإسرائيلي: بعد استقالة الحريري حان الوقت لعزل "حزب الله"، العالم العربی، 5/11/2017
https://arabic.rt.com/world/908454-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%8A-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%82%D8%AA-%D9%84%D8%B9%D8%B2%D9%84-%D8%AD%D8%B2%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/
6- صحف: بعد استقالة الحريري...إسرائيل تستعد لشن حرب على جنوب لبنان، العالم العربی، 5/11/2017:
https://arabic.sputniknews.com/arab_world/201711051027242729-%D8%B5%D8%AD%D9%81-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D8%AF-%D9%84%D8%B4%D9%86-%D8%AD%D8%B1%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86/
7- إسرائيل متورطة بالسياسة اللبنانية وستتأثر باستقالة الحريري"، عرب 48، 5/11/2017:
https://www.arab48.com/%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA/%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84%D9%8A%D8%A9/2017/11/05/-%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%B7%D8%A9-
8- استقالة الحريري.. هل اقتربت الحرب في لبنان؟، الجزیرة نت، 6/11/2017:
http://www.aljazeera.net/news/reportsandinterviews/2017/11/4/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D9%87%D9%84-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B1%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A8-%D9%81%D9%8A-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86
9- استعفای سعد حریری اولین گام از طرح حمله به لبنان است، تسنیم، 14 آبان 1396:
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/08/14/1565838/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%81%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%
10- لتمهد استقالة الحريري لحرب (سعودية إسرائيلية) على حزب الله في لبنان؟، العدسة، 5/11/2017:
http://thelenspost.com/2017/11/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%85%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1%D9%8A-%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A8-%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D8%A5%D8%B3/
11- استعفای سعد حریری اولین گام از طرح حمله به لبنان است، تسنیم، 14 آبان 1396:
https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/08/14/1565838/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%81%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B9%D8%AF-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%
12- همان

 
 
نام:
ایمیل:
* نظر: