آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۶۷۳
تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۳۹۶ - ۱۱:۱۰
وحید مردانه


چکیده
تحقیق حاضر در پی پاسخ به این سوال است که آیا بر اساس اظهارات مقامات اسرائیلی، جنگ اسرائیل- حزب­الله قریب الوقوع است؟ اسرائیلی‌ها بیش از آنکه فرضیه حمله اسرائیل به حزب الله را مطرح کنند، فرضیه دفاع و حمله پیشدستانه در مقابل حمله احتمالی حزب الله به خود را مطرح می‌کنند. به همین علت اسرائیلی‌ها در پی منفعل بودن آمریکا، روسیه و سازمان ملل در قبال تهدیدات ناشی از محور مقاومت از سمت مرزهای شمالی در دوران پساداعش، با قریب الوقوع جلوه دادن جنگ سوم لبنان به دنبال ائتلاف سازی علیه تثبیت موقعیت محور مقاومت در سوریه هستند.

مقدمه
تقریباً از سال 2010 به بعد صهیونیست‌ها به صورت دوره‌ای ادعاهایی مبنی بر جنگ قریب‌الوقوع با حزب الله لبنان را مطرح می‌کنند و حتی در سال 2015 احتمال حمله اسرائیل به حزب الله حتمی قلمداد می‌شد. در سال 2017 این مسئله مجدداً قوت گرفته و اظهارنظرهای آشکار مقامات اسرائیلی و جنبش حزب الله در خصوص جنگ سوم لبنان و انجام بزرگترین رزمایش نظامی اسرائیل در بیست سال اخیر با هدف جنگ بالقوه با حزب الله از جمله دلایل تقویت‌کننده جنگ مذکور از سوی بسیاری از ناظران این حوزه ارزیابی می‌شود. البته تردیدکنندگانی نیز در این خصوص وجود دارد که باعث می‌شود تا فرضیه جنگ سوم لبنان در کوتاه مدت همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی بماند.

سوال اینجاست که آیا اظهارات مقامات اسرائیلی حاکی از قرار داشتن اسرائیل و حزب الله در آستانه جنگ است؟ با توجه به اظهارنظرهای مقامات صهیونیستی به نظر می‌رسد که مطرح کردن فرضیه جنگ سوم لبنان بیشتر به خاطر نگرانی صهیونیست‌ها از وضعیت جبهه شمالی اسرائیل در دوران پساداعش بوده و اراده کافی از سوی طرفین برای آغاز جنگ فراگیر وجود ندارد. یادداشت حاضر در برگیرنده بخش‌هایی همچون عوامل تقویت کننده فرضیه جنگ سوم لبنان، اظهارات تقویت‌کننده فرضیه جنگ و اظهارات تضعیف­کننده فرضیه جنگ است.

1- عوامل تقویت کننده فرضیه جنگ
حضور ایران و حزب الله در سوریه (بلندی‌های جولان)، نزدیک شدن به دوران شکست داعش در سوریه، تثبیت و تقویت جایگاه حزب الله در سطح داخلی و منطقه‌ای، انفعال روسیه و جامعه جهانی در قبال حضور ایران و حزب الله در مرزهای شمالی اراضی اشغالی از جمله عوامل تحریک‌کننده اسرائیل برای پیش کشیدن فرضیه جنگ سوم لبنان قابل طرح است.

نتانیاهو در 19 شهریور1396 بعد از ملاقات با پوتین به خبرنگاران گفت که مبالغه نیست اگر بگوئیم داعش در آینده‌ای نه چندان دور پایگاهش را در سوریه از دست خواهد داد.(1) سردار قاسم سلیمانی نیز در 30 شهریور 1396 اعلام کرد که داعش در ظرف کمتر از سه ماه نابود خواهد شد(2) و متعاقب آن، ولادیمیر پوتین نیز در 27 مهر 1396 اظهار داشت که تروریست‌ها در سوریه به زودی شکست می‌خورند.(3) در این میان «یوسی کوهن» رئیس موساد در 2 اکتبر 2017 (10مهر1396) در سخنرانی میان اعضای موساد اظهار داشت که اکنون ایران بیش از هر زمان دیگری از طریق بازوهای منطقه‌ای خود به مرزهای اسرائیل نزدیک شده است.(4)

 مقوله شکست داعش در سوریه از منظر اسرائیلی­ها به معنای تثبیت جایگاه محور مقاومت در مرزهای شمالی اراضی اشغالی بوده و اسرائیلی­ها از احتمال اقدام محور مقاومت بر علیه اسرائیل از این ناحیه هراسان هستند. به همین خاطر نتانیاهو در دیدارهای اخیر خود با ولادیمیر پوتین تلاش کرد تا به نوعی روسیه را برای پس زدن ایران و حزب الله از این منطقه با خود همراه سازد اما خبرها حاکی از آن بود که پوتین دست رد به سینه نتانیاهو زده است.(5) نتانیاهو در دیدار خود با ولادیمیر پوتین در6 ژوئن2016 (17خرداد 1395) اظهار داشت: «ما نمی‌دانیم عاقبت سوریه چه خواهد شد اما هرچه پیش آید، ما اجازه نخواهیم داد که سوریه تبدیل به پایگاهی برای تهاجم ایران به اسرائیل شود. ما اجازه نخواهیم داد تا ایران با استفاده از حزب الله جبهه دیگری بر علیه اسرائیل در جولان بگشاید.»(6) وی همچنین در دیداری دیگر با پوتین در 22 آگوست 2017 (31مرداد1396) اظهار داشت که ایران در حال جایگزینی داعش در سوریه است و ما بر اساس خطوط قرمز خود اگر نیاز باشد بر علیه ایران در سوریه اقدام خواهیم کرد.(7)

«موشه یعلون» وزیر دفاع سابق اسرائیل نیز در مصاحبه با یک خبرگزاری عربستانی در 16 جولای 2017 (25 تیر 1396) اظهار داشت: «ملتی به نام لبنان وجود ندارد، تصمیمات از جانب ایران اتخاذ می‌شود نه سید حسن نصرالله. اگر آیت الله خامنه‌ای جنگ بخواهد، آنگاه لبنان وارد جنگ خواهد شد.»(8)

مجموع اظهارنظرهای فوق نشان می‌دهد که اسرائیلی‌ها نگران حضور ایران و محور مقاومت در سوریه هستند و با نزدیک شدن به دوران شکست داعش در سوریه، این نگرانی وجود دارد که محور مقاومت سیاست انتقام و تنبیه علیه اسرائیل اتخاذ کرده و اقداماتی بر علیه این رژیم از جولان ترتیب دهد. از اینرو می‌توان گفت که مطرح کردن فرضیه جنگ از سوی اسرائیلی‌ها در این بخش بیشتر در راستای دفاع و حمله پیشدستانه قابل تعریف است.

2- اظهارات تقویت­کننده فرضیه جنگ
در جدول زیر به صورت روزشمار، اظهارات برخی مقامات اسرائیلی در سه ماهه اخیر که به نوعی تقویت­کننده فرضیه جنگ سوم لبنان است اشاره می‌شود تا از این طریق به امکان­سنجی وقوع جنگ مذکور پرداخته شود:

رویکرد مقامات اسرائیلی در مورد جنگ احتمالی با حزب الله

3- اظهارات تضعیف­ کننده فرضیه جنگ
در جدول ذیل به اظهارات مقامات اسرائیلی در سه ماهه گذشته که به نوعی تضعیف­کننده فرضیه جنگ سوم لبنان در کوتاه مدت است اشاره می‌شود:

رویکرد مقامات اسرائیلی در مورد جنگ احتمالی با حزب الله

نتیجه‌گیری
به طور کلی از اظهارات مقامات اسرائیلی نمی‌توان قطعیت وقوع جنگ سوم لبنان را احساس نمود؛ به‌ویژه آنکه مجموع اظهارات نشانگر نوعی گارد دفاعی- تهاجمی است. در پاسخ به اینکه آیا از لابه لای صحبت‌های مقامات اسرائیلی شواهد قوی برای بروز جنگ سوم لبنان وجود دارد، باید گفت که مسائلی همچون نزدیکی به دوران شکست داعش در سوریه و متعاقب آن، تثبیت حضور محور مقاومت در جولان و همچنین انفعال روسیه و آمریکا در قبال این حضور باعث شده تا اسرائیلی‌ها گارد دفاعی- تهاجمی گرفته تا از این طریق صرفاً نگرانی خود را ابراز کنند. این نگرانی‌ها عبارتند از:
1- احتمال حمله حزب الله با پشتیبانی ایران به اسرائیل از سمت جولان سوریه افزایش یافته است.

2- قریب الوقوع بودن شکست داعش در سوریه با قریب الوقع بودن حمله حزب الله به اسرائیل همراه است.

3- القای این مساله که اگر جامعه جهانی در قبال حضور ایران و حزب الله در منطقه جولان در دوران پساداعش چاره‌ای نیاندیشند آنگاه با واکنش یکجانبه اسرائیل در قالب جنگ کلاسیک مواجه خواهند شد.

بنابراین اسرائیلی‌ها بیش از آنکه بر مقوله­ی حمله پیش‌دستانه اسرائیل علیه حزب الله اشاره کنند؛ بر دفاع سخت و پشیمان‌کننده در صورت حمله حزب الله تأکید دارند. از اینرو قریب الوقوع بودن حمله حزب الله به اسرائیل بیش از حمله اسرائیل به حزب الله در بین نخبگان سیاسی اسرائیل مطرح است. به همین علت اسرائیلی‌ها برای جلب توجه آمریکا، روسیه و سازمان ملل سناریوی حمله را تقویت می‌کنند. نهایتاً اینکه در منابع آشکار بوی جنگ آنچنان به مشام نمی‌رسد و فرضیه «جنگ سایه‌ها» همچون سال‌های گذشته در این خصوص بیشتر قابل طرح است.

* کارشناسی ارشد مطالعات منطقه‌ای و کارشناس حوزه مطالعاتی رژیم صهیونیستی در موسسه ندا

منابع
1. شکست داعش و خطر درگیری نظامی ایران و اسرائیل در سوریه؟،20 شهریور 1396، قابل دسترسی در:
http://www.bbc.com/persian/iran-features-41218423
2. سردار سلیمانی: نابودی داعش تا ۲ ماه آینده، شهريور ۱۳۹۶، قابل دسترسی در:
http://www.yjc.ir/fa/news/6252462/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%DB%B2%D9%85%D8%A7%D9%87%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85
3. Russia's Putin says defeat of terror in Syria imminent, October 19, 2017, at: https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-russia-putin/russias-putin-says-defeat-of-terror-in-syria-imminent-idUSKBN1CO2FK
4. Mossad chief: Iran ‘closer than ever before’ to Israel’s borders, 2 October 2017, at: https://www.timesofisrael.com/mossad-chief-iran-closer-than-ever-before-to-israels-borders/
5. Netanyahu wants Russia to break with Iran. No chance, 4 September 2017, at: http://www.middleeasteye.net/columns/netanyahu-wants-russia-break-iran-no-chance-israel-syria-hezbollah-hamas-golan-1569092321
6. In Russian media blitz, PM warns Israel won’t let Iran open Golan front, 7 June 2016, at: https://www.timesofisrael.com/in-russian-media-blitz-pm-warns-israel-wont-let-iran-open-golan-front/
7. Netanyahu to Putin: Israel will act if needed against Iran in Syria, 23 August 2017, at: https://www.timesofisrael.com/netanyahu-to-putin-israel-willing-to-act-against-iran-in-syria/
8. Ya'alon: Israel will destroy Lebanon's infrastructure in next war, July 16, 2017, at: http://www.jpost.com/Arab-Israeli-Conflict/Yaalon-Israel-will-destroy-Lebanons-infrastructure-in-next-war-499861
9. IDF head says Hezbollah remains Israel’s main priority, 7 June 2017, at: https://www.timesofisrael.com/idf-head-says-hezbollah-remains-israels-main-priority/
10. IDF Chief of Staff: Next War Will Be With Hezbollah, March 20, 2017, at: https://www.breakingisraelnews.com/85297/idf-chief-staff-next-war-will-hezbollah/#/
11. Air Force chief boasts of ‘unimaginable’ power in future Lebanon war, 21 June 2017, at: https://www.timesofisrael.com/air-force-chief-boasts-of-unimaginable-power-in-future-lebanon-war/
12. UN stuck on the fence between Israel and Hezbollah, August 10, 2017, at: http://www.jpost.com/Middle-East/UN-Interim-Force-In-Lebanons-Mandate-Stuck-Between-Israel-and-Hezbollah-502057
13. Lapid: Israel Prepared for First-Strike Against Hezbollah, Sep 6, 2017,at: http://tps.co.il/articles/lapid-israel-prepared-first-strike-hezbollah/
14. Rivlin to Merkel: Hezbollah is forcing Israel to react, September 7, 2017, at: http://www.jpost.com/Israel-News/Politics-And-Diplomacy/Rivlin-to-Merkel-Hezbollah-is-forcing-Israel-to-react-504476
15. Liberman warns Hezbollah next war will end with ‘decisive’ Israeli victory, 12 September 2017, at: https://www.timesofisrael.com/at-idf-drill-liberman-says-israel-will-vanquish-hezbollah-in-next-war/
16. Mossad chief: Iran ‘closer than ever before’ to Israel’s borders, 2 October 2017, at: https://www.timesofisrael.com/mossad-chief-iran-closer-than-ever-before-to-israels-borders/
17. Israel's Next War Will Be Fought Against Both Hezbollah and Hamas, Defense Minister Says, Oct 10, 2017, at: https://www.haaretz.com/middle-east-news/1.816553
18. Former FM Tzipi Livni: Israel 'Step Away' From War With Muslim World, 24.07.2017,at: https://sputniknews.com/military/201707241055819071-israel-livni-muslim-war/
19. Israel must not fall into Lebanese trap again, 23.02.17, at: https://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4926649,00.html
20. Ibid
21. Head of Military Intelligence: Hezbollah is tightening grip on Lebanon, August 29, 2017,at: http://www.jpost.com/Israel-News/Head-of-Military-Intelligence-Hezbollah-is-tightening-grip-on-Lebanon-503683
22. Intel chief said to tell MKs war with Hamas, Hezbollah likely not on horizon, 1 March 2017,at: https://www.timesofisrael.com/intel-chief-said-to-tell-mks-war-with-hamas-hezbollah-likely-not-on-horizon/
23. After Russia, Iran seeks deal for long-term Syria garrison - Israel, September 11, 2017, at: https://af.reuters.com/article/worldNews/idAFKCN1BM1P2
24. Knesset report: Israel army not ready for war, September 18, 2017, at: https://www.middleeastmonitor.com/20170918-knesset-report-israel-army-not-ready-for-war/
25. واکنش لیبرمن به اظهارات اخیر دبیرکل حزب‌الله لبنان،11مهر1396، قابل دسترسی در:
http://fa.alalam.ir/news/3063431/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%A8%D9%87%D8%A7D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%AD%D8%B2%D8%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%8
نام:
ایمیل:
* نظر: