آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۵۹۰
تاریخ انتشار: ۲۱ آبان ۱۳۹۶ - ۱۴:۳۶
چگونگی گزارش نویسی دانشگاهی و اداری از پاراگراف تا گزارش
پیش گفتار
1- گام‌های نوشتن
2- انتخاب عنوان

بخش اول: پاراگراف نویسی
1- پاراگراف چیست؟
2- نوشتن پاراگراف
الف- ساختار
ب- بسط دادن
ج- چگونگی نگارش جمله نتیجه‌گیری
3- معنی و جایگاه مستندات و تحلیل‌ها
4- استفاده از کلمات گذار در پاراگراف
5- روش‌های نگارش پاراگراف
الف- روش علت و معلول
ب- روش مقایسه
ج- روش هم سنجی
د- روش ذکر فواید یا مضار
هـ- روش مشکل و راه حل

بخش دوم: گزارش نویسی
1- گزارش (Essay) چیست؟
2- ساختار گزارش
الف- مقدمه
ب- بدنه اصلی
ج- نتیجه‌گیری
3- سوال و فرضیه
الف- سوال
ب- فرضیه
ج- خصوصیات فرضیه
د- نوشتن فرضیه
4- ترسیم ساختار و فهرست رئوس مطالب
الف- مثال اول
ب- مثال دوم
ج- چگونگی ارزیابی فهرست رئوس
5- شیوه‌های نگارش پاراگراف در بدنه اصلی
6- نگارش مقدمه
الف- چگونگی نگارش مقدمه‌ای قوی
ب- عناوینی که مقدمه را ضعیف می‌کند
7- نگارش نتیجه‌گیری

بخش سوم: چکیده نویسی
1- تعریف
2- ویژگی چکیده نویسی خوب
3- ساختار چکیده



با عنایت به ضرورت آشنایی مجموعه پژوهشگران و دانشگاهیان به چگونگی تنظیم گزارشات بر مبنای معیارهای پذیرفته شده در محافل علمی و پژوهشی بر آن شدیم تا مطلب حاضر را ترجمه، گردآوری و تنظیم نمائیم. این مطلب برداشت و ترجمه آزاد از کتاب نوشتار آکادمیک از پاراگراف تا گزارش از انتشارات مک میلیان می‌باشد که با تغییرات و اضافاتی (در بخش چکیده نویسی) به شکل حاضر در آمده است.

آموزش گزارش نویسی علمی
امید است که این مطلب مبنای تنظیم گزارشات اداری و کنفرانس‌های دانشگاهی باشد چرا که این روش برآمده از تجربیات و تحقیقات دانشگاهی کشورهای غربی است که در دانشگاه‌ها برای دانشجویان بدو ورود تدریس می‌گردد.


1- گام‌های نوشتن
برای نوشتن یک گزارش می‌بایست مراحل ذیل یک به یک به اجراء در آید:


گام اول: انتخاب عنوان؛ بدین معنی که قبل از نوشتن می‌بایست عنوان گزارش بر اساس معیارهای ذیل انتخاب گردد: الف- در خواستی که از شما می‌شود. ب- ایده‌ای که فرد دارد و به تایید اطاق فکر و یا در دانشگاه‌ها به تایید استاد می‌رسد. پیشنهاد می‌گردد انتخاب عنوان بر مبنای نکات ذیل باشد:
1- به روز بودن 2- مبتنی بر نگاه آینده نگر و پیش‌بینی کننده 3- نیازی را برطرف نماید یا به عبارت دیگر مفید بوده و قدرت اثرگذاری داشته باشد 4- عنوان انتخابی جزو موضوعات دارای اولویت باشد.


گام دوم: جمع‌آوری مستندات: پس از مطالعات اکتشافی و شناسائی منابع و اشخاصی که داده‌های مورد نظر نزد آنان موجود است، جمع‌آوری اطلاعات و اخبار (مستندات) صورت می‌گیرد.


گام سوم: سازماندهی مطالب می‌باشد؛ یعنی نویسنده نسبت به چینش مطالب که کدام مطلب (موضوع، مستند یا تحلیل) اول و کدام مطالب دوم و سوم و... نگاشته شود تصمیم می‌گیرد.


گام چهارم: نگارش مطالب بر اساس سازماندهی مدنظر؛ از مرحله مقدمه تا نتیجه‌گیری


گام پنجم: مرور ساختار و محتوی: در این گام ساختار و محتوی گزارش توسط نویسنده یا یکی از همکاران وی، مورد بازبینی قرار می‌گیرد و طی آن توجه می‌شود که آیا مطالب ارائه شده کافی است آیا کدها و پاراگراف‌ها به اندازه کافی نوشته شده است و یا مطالب غیر ضروری در نوشته موجود است که می‌بایست حذف شود. در این بخش باید نویسنده و یا فردی که وظیفه مرور را به عهده دارد بگوید که از گزارش چه فهمیده است و این گزارش چه اثری بر روی او گذاشته است. آیا مطالب و استنتاج‌ها منطقی است و برای او واضح است یا خیر؟.


گام ششم: اصلاح ساختار و متن: بر اساس دیدی که از گام پنچم به دست می‌آید می‌بایست اصلاحات لازم در متن جهت بهبود بخشیدن ساختار (جای گذاری مستندات و داده‌ها در کنار هم) به‌دست آید تا به صورت واضح منظور نویسنده توضیح داده شود در صورت نیاز مستندات و جزئیات بیشتر و دقیق‌تری اضافه شده و اصلاح برای چینش منطقی مطالب در کنار یکدیگر به عمل می‌آید. بعد از اصلاح؛ مرور مجدد با هدف اصلاح غلط‌های املایی و دستور زبانی (مخصوصاً در ترجمه‌ها و جای‌گذاری فعل و فاعل‌ها و....) و بهبود لغات به عمل می‌آید. چک و مرور نهایی با هدف تمرکز بر تمامی اصلاحاتی که در متن صورت گرفته از منظر روانی متن؛ سازماندهی و محتوی گزارش.

گام هفتم: نوشتن چکیده گزارش


2- انتخاب عنوان
«عنوان گزارش» موضوعی است که متن گزارش پیرامون آن نگاشته می‌شود. برای انتخاب عنوان می‌بایست موضوع انتخابی به درستی فهمیده شود. سپس عنوان مورد نظر کاملاً دقیق و محدود گردد. هم محدوده بحث روشن گردد و هم ظرف زمانی مشخص و محدود باشد.


1- پاراگراف چیست؟
پاراگراف شامل گروهی از جملات می‌باشد که در اکثر مواقع بین 5 تا 10 جمله می‌باشد. این جملات اطلاعاتی را راجع به یک موضوع واحد که می‌بایست در پاراگراف بدان پرداخته شود ارائه می‌دهد. قبل از نوشتن گزارش می‌بایست موضوع هر پاراگراف از قبل دقیق، واضح، محدود و مشخص باشد.


2- نوشتن پاراگراف:
در نوشته‌های آکادمیک و دانشگاهی یک پاراگراف 5 یا 10 جمله‌ای اعم از کوتاه یا بلند؛ می‌بایست موضوعی را که برای پاراگراف در نظر گرفته شده را توسعه و یا توضیح دهد. بدین معنی که یک پاراگراف فقط یک موضوع واحد را مطرح می‌نماید.
اولین جمله در پاراگراف معمولاً فضای کوچکی از موضوعاتی را که می‌بایست در پاراگراف پیرامون آنها طرح بحث شود را توضیح می‌دهد.
مثلاً اگر قرار است که در پاراگراف محدودیت‌های موجود در نوار غزه مطرح شود در جمله اول به موضوعاتی نظیر قطع برق، بسته شدن گذرگاه ارتباطی و مشکل تونل‌ها اشاره می‌شود. سپس در جملات بعدی پاراگراف این سه محور با جملات حمایتی و تبینی (مستندات) توضیح داده می‌شوند.


الف- ساختار:
یک پاراگراف از سه جزء تشکیل می‌گردد: الف- جمله آغازین ب- بدنه پاراگراف شامل جملات حمایتی و تبینی (مستندات) ج- جمله نتیجه‌گیری

آموزش گزارش نویسی علمی

1- جمله آغازین: همان گونه که عنوان شد مطالبی است که تحلیل یا عنوان اصلی و منظور پاراگراف را بیان می‌کند. این جمله که معمولاً در ابتدای پاراگراف می‌آید به صورت جمله‌ای عمومی است و عناوین کلی را بیان می‌دارد و در عمل به خواننده می‌گوید که این پاراگراف درصدد است تا چه چیزی را بیان دارد.


2- بدنه پاراگراف شامل جملات حمایتی و تبینی که با استفاده از مستندات و تحلیل‌ها؛ جزئیات موضوع مورد نظر توضیح داده می‌شود.


3- جمله نتیجه‌گیری:
معمولاً آخرین جمله پاراگراف است. این جمله می‌تواند پاراگراف را با تکرار موضوع اصلی پایان دهد. همچنین این جمله می‌تواند توضیح پایانی آن پاراگراف باشد.


ب- بسط دادن:
هنگامی که موضوع پاراگراف انتخاب شد؛ گسترش، وسیع نمودن و افزایش بدنه پاراگراف (تزریق اطلاعات و مستندات) به سه روش صورت می‌گیرد:
1- جزئیات موضوع:
اضافه کردن مستنداتی که به «جزئیاتی معین از موضوع» اشاره دارد و با بافتی به هم پیوسته مطالب بیشتری در مورد جمله عمومی و جمله آغازین را ارائه می‌دهد.

2- توضیح دادن:
اضافه کردن مستنداتی که توضیحات بیشتری از موضوع به خواننده بیان می دارد و می گوید که معنی یا چگونگی وقوع کار یا حادثه به چه نحوی انجام پذیرفته یا خواهد پذیرفت.

3- بیان مثال:
اضافه کردن مثال در خصوص یک فرد یا مکان یا واقعه‌ای معین که می‌تواند؛ از تحلیل یا موضوع مطرح شده در پاراگراف حمایت نماید.


ج- چگونگی نگارش جمله نتیجه‌گیری:
جمله پایانی در پاراگراف که جمله نتیجه‌گیری اسم گذاری شده است. در آن «خلاصه» یا «تکرار» تحلیل یا موضوع اصلی پاراگراف با ادبیات و لغات و بیان متفاوتی مجدداً تکرار می‌شود. در جمله پایانی داده جدیدی بیان نمی‌شود.


3- معنی و جایگاه مستندات و تحلیل‌ها
مستندات (کدها): عبارت است از بیان یک واقعیت محرز
تحلیل (نظریه، ایده): عبارت است از نظر و تصور نویسنده در خصوص یک موضوع خاص
نویسنده گزارش باید با استفاده از مستندات (کدها)؛ تحلیل (نظریه، ایده) خود را تقویت نماید و نشان دهد که چگونه این مستندات تحلیل او را تایید می‌نمایند. در صورتی یک گزارش مفید ارزیابی می‌گردد که مستندات آن دارای ویژگی‌های ذیل باشد:
الف- استفاده از منابع معتبر
ب- مفید و مختصر بیان کردن مستند
ج- استفاده از منابع متعدد (کافی نه خیلی زیاد)
د- بیان مصداق‌ها و مثال‌ها، و آمار و ارقام (نمودار)
ه- استفاده از نقل قول شخصیت‌ها و عناصر کلیدی و مهم


4- استفاده از کلمات گذار در پاراگراف
در نوشتن پاراگراف می‌توان برای گذر از یک مستند و رسیدن به مستند دیگر به از کلمات ذیل به ترتیب استفاده نمود:

آموزش گزارش نویسی علمی


5- روش‌های نگارش پاراگراف
در این مبحث به روش‌های متداول دانشگاهی و پژوهشگرانه در نوشتن پاراگراف‌ها اشاره می‌نمائیم:

الف- روش علت و معلول
با استفاده از روش علت و معلول و به کار بردن کلمات ذیل در یک پاراگراف؛ با کنار هم قرار دادن مستندات و علت‌های مختلف یک نتیجه یا معلول به وقوع پیوسته را توصیف و تبین می‌نمائیم.

آموزش گزارش نویسی علمی

برای مثال یک پاراگراف با ادبیات ذیل تنظیم و نگارش می‌شود:
با عنایت به ... و سپس ... در نهایت


ب- روش مقایسه
در این روش دو موضوع، دو فرد، دو پدیده یا واقعه و... که شباهت با هم دارند مورد مقایسه قرار می‌گیرند، مانند مقایسه گروه‌های جهادی فلسطینی با یکدیگر. در این روش از عبارت‌هایی چون: و، هردو، و.... هر دو، همچنین، نه هیچکدام، شباهت، مثل یکدیگر، همانند و... استفاده می‌شود.


ج- روش هم سنجی
با استفاده از این روش دو موضوع که با یکدیگر متفاوت هستند مورد بررسی قرار می‌گیرند. مانند مقایسه گروه‌های اجتماعی در فلسطین و گروه‌های اجتماعی در اسرائیل. در این روش از عبارت‌های: اما، اگرچه، هیچ شباهتی، در مقایسه با، هرچند، به بیان دیگر، از سوی دیگر، در صورتیکه، ولی و.... استفاده می‌شود.


 شیوه‌های استفاده از روش مقایسه و هم‌سنجی در یک پاراگراف
در استفاده از دو روش هم‌سنجی و مقایسه‌ای در یک پاراگراف از دو شیوه استفاده می‌شود که عبارتند از:

اول- شیوه بلوک بلوک
در این شیوه ابتدا در پاراگراف مورد نظر؛ کل مستندات و خصوصیات مورد نظر که می‌باید مورد مقایسه قرار گیرد از سوژه شماره یک ذکر می‌شود سپس کل مستندات سوژه شماره دو برای مقایسه بیان می‌شود.


دوم- شیوه نقطه به نقطه
در این شیوه شباهت یا تفاوت دو سوژه و یا موضوع به صورت یک به یک با یکدیگر مقایسه می‌شوند. بدین نحو که بعد از ذکر یک خصوصیت از یکی بلافاصله همان خصوصیت از دیگری (سوژه شماره دو) ذکر و مورد مقایسه قرار می‌گیرند. این رویه تا پایان پاراگراف تکرار می‌شود.


د- روش ذکر فواید یا مضار
در این روش درخصوص مقایسه یا هم‌سنجی موضوع یا موضوعات از منظر فایده یا مضار بحث می‌کنیم. در این موضوع اگر درخصوص فایده یا ضرر یک موضوع صحبت می‌شود می‌توان نقاط قوت و ضعف آن در کنار یکدیگر با روش‌های «بلوک بلوک» یا «نقطه به نقطه» در پاراگراف بحث شود. اما اگر در مورد دو موضوع فایده آنها یا مضار آنها بحث شود مناسب است که این امر در دو پاراگراف با یکدیگر مقایسه یا هم‌سنجی شوند.


هـ- روش مشکل و راه حل
غالباً از این روش به هنگامی که یک امری حادث شده یا در شرف وقوع است استفاده می‌شود. در ابتدای پاراگراف کاملاً مشکل با مستندات تبین می‌شود و سپس راه حل‌ها و پیشنهادات که می‌توان یک مورد یا چند مورد باشند، مطرح می‌گردد. راه حل‌های ارائه شده می‌بایست برای برون رفت از مشکل مطرح گردند. برای به کارگیری از این روش می‌توان از بیش از یک پاراگراف استفاده کرد. در پاراگراف‌هایی که از این روش استفاده می‌شود؛ در جمله آغازین نام و مشکل مورد نظر جهت بحث ذکر می‌شود و در جملات بعدی این موضوع و ابعاد آن مورد بحث قرار می‌گیرد. و سپس راه حل بیان می‌شود. جملات زیر زمانی به کار می‌رود که می‌خواهیم در خصوص راه حل‌ها در همان پاراگراف یا پاراگراف‌های بعدی صحبت کنیم:


آموزش گزارش نویسی علمی

برای یافتن راه حل می‌توان از نظریات کارشناسان و یا منتقدان استفاده کرد. اگر راه حل از جانب خود نویسنده باشد می‌توان از طریق روش (طوفان فکر brainstormed) این اقدام صورت گیرد. بهترین پیشنهادات می‌بایست؛ قوی، واضح و منطقی باشند و پیشنهادات ضعیف غالباً به حل مشکل کمک نمی‌‌کنند چرا که عملگرایانه نبوده و غیر منطقی هستند.

آموزش گزارش نویسی علمی
با استفاده از «روش مشکل و راه حل» در صورتیکه جملات شرطی بیان شود می‌توان به آینده‌نگری پرداخت و سپس بعد از بیان مشکل راه حل ارائه داد. با استفاده از عبارت‌هایی چون: اگر....، می‌تواند .... یعنی به کار بردن «کلمه شرط» «احتمال» مطرح و مشکلات به عنوان رویدادهایی که در صورت وقوع احتمال به صورت منطقی رخ خواهند داد مطرح و سپس راه حل‌ها بیان می‌شود.


بخش دوم: گزارش نویسی

1- گزارش (Essay) چیست؟
گزارش مشتمل بر تعدادی پاراگراف است که بر یک موضوع واحد نظیر، یک تحلیل، اتفاق، و... تمرکز دارد. گزارش می‌بایست حداقل سه پاراگراف (یک صفحه) و حداکثر نه پاراگراف (سه صفحه) باشد. البته گزارشات دانشگاهی حداکثر پنج پاراگراف می‌باشند. مترادف عبارت «گزارش» در انگلیسی «Essay» و «مقاله» «Article» می‌باشد.


2- ساختار گزارش:
یک گزارش از سه قسمت تشکیل می‌شود:


الف- مقدمه:
در گزارش اولین پاراگراف مقدمه می‌باشد. در مقدمه «موضوع» و «تحلیل اصلی» به صورت «سوال» و «فرضیه اصلی» بیان می‌شوند. پاراگراف مقدمه با پاراگراف نتیجه‌گیری شباهت دارند.


ب- بدنه اصلی:
 بدنه اصلی مجموعه‌ای از پاراگراف‌ها هستند که موضوع کلیدی گزارش و بحث مورد نظر را حمایت و پشتیبانی می‌کنند. این پاراگراف‌ها در بین مقدمه و نتیجه‌گیری قرار می‌گیرند. بدنه اصلی بین یک تا هفت پاراگراف می‌باشد.


ج- نتیجه‌گیری:
این مبحث در پاراگراف انتهایی گزارش می‌آید و خلاصه یا بیان مجدد سوال و فرضیه به همراه نتیجه گرفته شده از مباحث مطرح شده، می‌باشد.


آموزش گزارش نویسی علمی

3- سوال و فرضیه

الف- سوال
سوال؛ بیان کننده مسئله و موضوع تحقیق می‌باشد که مشخصاً درخصوص مشکل مورد نظر، پرسش می‌نماید. سوال یا به صورت توصیفی با استفاده از کلماتی چون: چه می‌باشد؟ چیست؟ چگونه است؟ موضوع را می‌پرسد؛ و یا یا به صورت سوال علت و معلولی و رابطه علت و معلول سوال می‌نماید؛ یا دو پدیده و... را مقایسه نموده و مطالبه و سوال دارد؛ و یا سنجش، منافع یا مضار را مورد سوال قرار می‌دهد.


ب- فرضیه
فرضیه، عبارت است از جمله ای که تحلیل اصلی مورد نظر در گزارش را بیان می‌دارد این عبارت می‌تواند مقایسه موضوعاتی که در گزارش مطرح می‌شود باشد. همچنین فرضیه می‌تواند راه حل پیشنهادی نویسنده در حل یک مسئله باشد. معمولاً فرضیه آخرین جمله به کار رفته در پاراگراف مقدمه است.


ج- خصوصیات فرضیه
فرضیه اندیشه نویسنده و یا مهم‌ترین تحلیل وی در مورد موضوع است. نویسنده می‌تواند تحلیلی را مطرح کند که مورد توضیح و بررسی قرار گیرد. نکات مهم در مورد فرضیه آنکه؛ فرضیه نباید یک فکت یا مستند باشد که ظرفیت بررسی یا کالبد شکافی نداشته باشد و همچنین فرضیه نباید بیان یک جمله دو پهلو باشد که استدلال‌های برابری را مطرح نماید.


د- نوشتن فرضیه
در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان بین فرضیه و گزارش ارتباط برقرار کرد؟ باید اذعان نمود که معمولاً پاراگراف‌های موجود در بدنه اصلی گزارش فرضیه‌ها را توضیح می‌دهند، به علاوه آنکه هر پاراگراف در بدنه اصلی می‌تواند بخشی از فرضیه یا یکی از فرضیات فرعی را توضیح دهد. ممکن است بخشی از فرضیه با عناوینی چون گام اول، اولین مرحله، و... در یک پاراگراف مورد اشاره قرار گیرد و زوایای دیگر آن در پاراگراف‌های بعدی بررسی گردد.

هر گاه چند فرضیه برای یک گزارش وجود داشت یک فرضیه به عنوان فرضیه اصلی در نظر گرفته می‌شود و سایر فرضیات با آن مقایسه می‌شود. این مقایسه می‌بایست بر اساس مستندات و استدلال در پاراگراف‌های مختلف انجام پذیرد.


4- ترسیم ساختار و فهرست رئوس مطالب
فهرست رئوس مطالب (outlining) عبارت است از تنظیم لیست مستندات شامل اخبار و اطلاعاتی که جمع‌آوری و فیش نویسی شده و مقرر است تا در گزارش استفاده شود. بدین نحو که نویسنده در این مرحله می‌داند که «عنوان»، «سوال» و «فرضیه» گزارش چیست و جایگاه آنان نیز در مقدمه قرار دارد و می‌داند که جایگاه نتیجه‌گیری نیز در پاراگراف آخر می‌باشد؛ علاوه بر آن مقدار متنابهی فیش (مستندات) نیز جمع‌آوری کرده است. در این مرحله نویسنده قبل از شروع نگارش با تنظیم فهرست رئوس مطالب مشخص می‌نماید که هر تحلیل، اطلاعات، خبر، نمودار و... در کجا و در کدام قسمت مورد استفاده قرار می‌گیرد. فایده این اقدام این است که این فهرست به تنظیم مطالب، جای گذاری آنها، فراموش نکردن نکات و اطلاعات مهم کمک می‌کند. در ترسیم این فهرست ابتداء نکات کلیدی تحت شماره‌های اصلی نگاشته می‌شود، سپس زیر شاخه‌ها تحت شماره‌هایی نظیر 1-1 و 1-2 نوشته می‌شود.

الف- مثال اول:
1- مقدمه
1-1- سوال
1-2- فرضیه
2- اولین پاراگراف؛ موضوع اول مرتبط با فرضیه
2-1- مستند یا کد اول
2-2- مستند یا کد دوم
2-3- مستند یا کد سوم
3- دومین پاراگراف؛ موضوع دوم مرتبط با فرضیه
3-1- مستند یا کد اول
3-2- مستند یا کد دوم
4- سومین پاراگراف؛ موضوع سوم مرتبط با فرضیه
4-1- مستند یا کد اول
4-2- مستند یا کد دوم
5- نتیجه‌گیری؛ بیان یا مرور سوال، فرضیه با عبارت‌های دیگر و نتیجه حاصل شده از بررسی مستندات در گزارش


ب- مثال دوم:
موضوع: مفید بودن استفاده از انرژی اتمی
1- مقدمه: انرژی اتمی یک منبع برای انرژی جهانی است.
1-1- سوال: آیا انرژی اتمی جایگزین خوبی برای انرژی جهان است؟
1-2- فرضیه: انرژی اتمی بدلیل گرانی، امنیت، حوادث احتمالی منبع خوبی نیست.
2- گرانی سایت‌های اتمی
2-1- هزینه ایجاد
2-2- هزینه کار و نگهداری
2-3- هزینه امنیت کارخانه
3- مواد اتمی خطرناک هستند
اول- خطر مواد دارای رادیو اکتیو
3-1- اثر تشعشات بر کارگران استخراج معدن
3-2- اثر تشعشات بر کارکنان نیروگاه
دوم- خطر زباله های اتمی
3-3- دفن زباله ها
3-4- حل شدن در محیط
4- احتمال وقوع حوادث
اول- از رده خارج شدن
4-1- مثال ایسلند 1979
4-2- مثال هند 1992
4-3- مثال کانادا 1992
دوم- ایجاد مشکلات
4-4- ژاپن بعد از سونومی
4-5- کاناد بعد از بروز مشکل
سوم- انفجار در کارخانه
4-6- روسیه چرنوبیل

5- نتیجه‌گیری: مفید نیست زیرا هزینه، خطرات و وقایع دست بشر یا حوادث طبیعی استفاده و جایگزینی آن را دچار مشکل می‌نماید.


ج- چگونگی ارزیابی فهرست رئوس:
قبل از نوشتن متن گزارش؛ فهرست رئوس را با همکاران با تجربه، مدیر گروه و... چک می‌نمائیم تا سه موضوع ذیل در آن رعایت شده باشد:
1- سازماندهی؛ یعنی بررسی جهت‌گیری درست در هر پاراگراف بر اساس نکات و مستندات انتخاب شده و جزئیاتی که در چک لیست مورد نظر قرار گرفته تا خواننده را به هدف مورد نظر را برساند.

2- هم پوشانی؛ به معنی کنترل ارتباط سه مولفه؛ «پاراگراف‌ها»، «تحلیل‌ها» و «مستندات»؛ با فرضیه اصلی.

3- توسعه موضوع؛ بدین معنی که موضوعات مورد نظر در هر پاراگراف و همچنین استدلال‌ها و مستندات (اخبار و اطلاعاتی که در جهت توسعه استدلال‌ها استفاده می‌شود) در راستای تعمیق و تشریح فرضیه اصلی بوده و به اندازه کافی (نه زیاد) باشند.


5- شیوه‌های نگارش پاراگراف در بدنه اصلی
برای جای گذاری هر پاراگراف در بدنه اصلی گزارش می‌توان به تناسب از شیوه‌های سازماندهی ذیل استفاده نمود:

آموزش گزارش نویسی علمی


6- نگارش مقدمه
مقدمه در پاراگراف اول می‌آید و موارد ذیل را شامل می‌شود:
1) معمولاً پاراگراف مقدمه، دارای پنج تا ده جمله می‌باشد.
2) به خواننده توجه و جذابیت گزارش را نشان می‌دهد.
3) عنوان اصلی گزارش را تبین می‌نماید.
4) راجع به موضوع گزارش؛ تاریخچه را در چند سطر مطرح می‌نماید.
5) سوال و فرضیه اصلی در آن مطرح می‌شود.


الف- چگونگی نگارش مقدمه‌ای قوی:
1) موضوع اصلی با شفافیت و واضح بیان شود.
2) با تاریخچه یا اطلاعات جانبی به خواننده، دانش درخصوص موضوع ارائه می‌دهد.
3) با بیان فرضیه‌ای معین به گزارش قوت می‌دهد.


ب- عناوینی که مقدمه را ضعیف می‌کند:
1) ندادن دانش کافی از موضوع و نداشتن تاریخچه
2) بررسی و مطرح کردن موضوعات و سوالات متعدد و معین نبودن عنوان
3) معین نبودن و عدم شفافیت فرضیه


7- نگارش نتیجه‌گیری
نکات مهم درخصوص پاراگراف نتیجه‌گیری:
1) نتیجه‌گیری پاراگراف انتهایی گزارش است
2) خلاصه‌ای مختصر از موضوع گزارش و سوال طرح شده در آن می‌آید.
3) در این پاراگراف؛ فرضیه مطرح شده با لغات و عبارت متفاوت تکرار می‌گردد.
4) بررسی فرضیه که با استفاده از مستندات در طول گزارش انجام شده است به شکل نظریه‌ی اصلی و نتیجه عنوان می‌شود.
5) پیشنهادات در آن مطرح می‌شود.
6) نکته مهم آن است که در نتیجه‌گیری نباید موضوع جدیدی مطرح گردد.




بخش سوم: چکیده نویسی
هنگامی که نوشتن گزارش پایان یافت با مطالعه مجدد گزارش؛ چکیده، حداکثر در یک پاراگراف تنظیم و در ابتدای گزارش با هدف نوشتن اهم مطالب برای مدیرانی که به دلایلی چون نداشتن زمان، عدم نیاز به جزئیات مطالب و.... می‌خواهند نکات کلیدی گزارش را مرور نمایند، آورده می‌شود.


1- تعریف
چکیده؛ خلاصه‌ای از قسمت‌های مهم و اصلی گزارش است و شامل فشرده تمام مطالب مهم یا ویژه و واژه‌های کلیدی نظیر سوال، فرضیه و نتیجه است که به صورت مختصر و روشن عرضه می‌شود.


2- ویژگی چکیده نویسی خوب
چکیده نویسی خوب می‌بایست با اختصاص وقت کافی تنظیم گردد؛ چرا که چکیده معرف گزارش و نویسنده آن است و می‌بایست حاوی این ویژگی‌ها باشد: مختصر، دقیق، واضح با استفاده از جملات کوتاه و همچنین پرنویسی نباشد.


3- ساختار چکیده
چکیده با پاسخ به سوالاتی نظیر چرا این تحقیق صورت گرفته است؟ چه کاری در این انجام شده است؟ به چه یافته‌هایی رسیده شده؟ کاربرد این یافته‌ها چیست؟ در شکل ذیل تنظیم می‌گردد:
1) ارائه موضوع، سوال، فرضیه در دو جمله ابتدایی.
2) طرح یافته‌های اصلی در دو جمله
3) ارائه مهم‌ترین نتیجه در یک جمله


پایان
نام:
ایمیل:
* نظر: