آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۵۷۴
تاریخ انتشار: ۱۵ مهر ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۶
محمد زارعی


چکیده
پس از بحران برق نوار غزه، جنبش حماس طی یک مسیر مشخص شده از سوی اسراییل موسوم به طرح «کلاه قرمز» به آغوش قاهره رفت و با مصر و جریان محمد دحلان به توافق رسید. ولی زمانی که این طرح افشا شد، برخی معتقد بودند که منبع انتشار خبر این طرح، فقط یک گزارش در یک مجله اسراییلی و سایت وابسته به آن است. اما اکنون یک سند رسمی اسراییلی این طرح را برملا می‌کند؛ سندی که به عنوان یک گزارش امنیتی رسمی و منتشر شده از سوی دستگاه‌های امنیتی اسراییل است.

مقدمه
سایت «واللا» (walla) وابسته به دستگاه‌های امنیتی- اطلاعاتی اسراییل، روز چهارشنبه 5/7/1396 (27 سپتامبر 2017)، گزارشی را منتشر کرد و از آن به عنوان گزارش امنیتی رسمی اسراییل نام برد.(1) این گزارش، اوضاع امنیتی منطقه به ویژه جبهه‌های لبنان، سوریه، نوار غزه و همچنین مشارکت اسراییل در جنگ علیه داعش را بررسی می‌کند و به نوعی آخرین برآورد و ارزیابی سیستم امنیتی اسراییل از جبهه‌های مذکور است. در این گزارش به صراحت آمده است که نزدیکی روابط اخیر حماس و مصر، با پشتیبانی اسراییل از مصر و تشویق قاهره از سوی این رژیم صورت پذیرفته است. ادبیات این گزارش، مانور یا طرح «کلاه قرمز» را کاملاً تأیید می‌کند. اما شاید با این تفاسیر، باز هم سؤال اصلی این باشد که آیا نزدیکی حماس و مصر با تشویق اسراییل بوده است؟ فرض بر این است که با توجه به گزارش امنیتی رسمی اسراییل و همچنین گزارش‌های اخیر مبنی بر طرح کلاه قرمز، رفتن حماس به سوی مصر با این شدت و حدّت، طرحی اسراییلی با هدف مدیریت حماس به ویژه شاخه نظامی این جنبش است.

تأیید «کلاه قرمز» از سوی سیستم امنیتی اسراییل
طرح کلاه قرمز طرحی است که اخیراً با نقش آفرینی مصر، اسراییل، تشکیلات خودگردان فلسطین و جریان محمد دحلان انجام و در نهایت منجر به توافقات حماس با سرویس اطلاعاتی مصر و جریان دحلان شد و هنوز هم ادامه دارد. این طرح، طرحی اسراییلی است که به زیبایی تمام با نقش‌آفرینی غیرمستقیم این رژیم و نقش مستقیم مصر علیه حماس در حال اجراست. اما منبع اصلی انتشار این طرح، فقط مجله «Israel Defense» بود که در اواسط ژوئن 2017 (خرداد ماه 1396) طی گزارشی آن را مطرح کرد. لذا به دلیل همین عدم تواتر خبر، صحت طرح در محل شک و شبهه قرار گرفت.
علی‌رغم اینکه صحت و سقم طرح به دلیل عدم تواتر تا اندازه‌ای زیر سؤال بود، رفتار حماس به ویژه حماس غزه طی 4 ماه گذشته، تمامی شواهد طرح کلاه قرمز را ثابت می‌کرد اما هنوز این طرح نیاز به مهر تأیید داشت. این مهر تأیید توسط گزارش امنیتی رسمی اسراییل که به تازگی انتشار یافته است، زده شد. در این گزارش به طرح اسراییل برای رفتن حماس به سوی قاهره کاملاً اشاره می‌کند. بر همین اساس، به 5 بخش مهم این گزارش امنیتی در بخش حماس و نوار غزه به صورت موردی اشاره می‌شود:
1- تغییر و تحول در روابط میان حماس و مصر، با تأثیرگذاری اسراییل بر مصر و تشویق قاهره از سوی این رژیم، با هدف حفظ آتش بس و آرامش در جبهه جنوبی صورت گرفته است.

2- حماس بودجه گردان‌های قسام شاخه نظامی خود را از 200 میلیون دلار در سال 2014 به 50 میلیون دلار در سال 2017 کاهش داده است. این در صورتی است که گردان‌های قسام هنوز سالیانه 70 میلیون دلار از ایران دریافت می‌کند.

3- حماس اخیراً همچون حزب الله لبنان، استراتژی نظامی خود را تغییر داده است و در راستای ساخت تونل‌ها و پناهگاه‌های زیاد در زیرزمین در داخل نوار غزه اقدام می‌کند نه در خارج از مرزهای نوار غزه. این اقدام با اهداف دفاعی و پدافندی جهت الحاق خسارت به ارتش اسراییل در صورت ورود و پیشروی به داخل نوار غزه می‌باشد. این در صورتی است که در مقابل این اقدام، سرمایه کمتری در حفر تونل در داخل اراضی 1948 گذاشته شده و تعداد این دسته از تونل‌ها، بسیار کمتر شده است و این به معنای خطر و اهمیت دیواری است که اسراییل برای ممانعت از نفوذ این تونل‌ها به داخل اراضی 1948 می‌سازد.

4- حماس غزه تلاشی برای مقابله با اسراییل نمی‌کند اما اوضاع انسانی نوار غزه، شرایط این منطقه را در حالت انفجار قرار می‌دهد. اوضاع اجتماعی- اقتصادی نوار غزه، عامل مهمی برای مشتعل شدن جبهه بین اسراییل و حماس است؛ جبهه‌ای که طی 38 ماه گذشته در حالت آرامش بوده و چنین آرامشی در این جبهه، از سال 1967 بی سابقه است.(2)

5- پس از انتخابات اخیر حماس، وزن رهبری جنبش با حماس غزه شده است نه خارج (شتات). به همین دلیل تصمیم و نظر غزه مهم‌تر و بیشتر از دیگر بخش‌های حماس است.1 در همین راستا، برعکس تمامی پیش‌بینی‌ها که یحیی السنوار پس از انتخابش به عنوان رئیس دفتر سیاسی غزه به شدت ضد اسراییلی خواهد بود، وجه دیگری بروز و ظهور پیدا کرده است که سنوار در تعامل با اوضاع غزه بر آمده است.

نتیجه
از گزارش امنیتی رسمی اسراییل و تحولات اخیر عرصه نوار غزه و مصر، می‌توان نتیجه گرفت که:
1- اسراییل از طریق طرح کلاه قرمز نه تنها حماس را مهار و مدیریت کرد بلکه تهدید نظامی حماس در قالب جنگ جدید را نیز فعلاً خنثی کرده است.
2- طرح کلاه قرمز، طرحی اسراییلی برای دور کردن حماس از گزینه «مقاومت» اما با نقش‌آفرینی طرف‌های عربی است. به نظر می‌رسد که بر اساس این طرح، هدف دفتر سیاسی یا همان دفتر اجرایی نیست بلکه تمامی تلاش‌ها بر روی شاخه نظامی این جنبش متمرکز شده است، زیرا گردان‌های قسام در حال حاضر خط مقدم مقاومت فلسطین به ویژه در نبردهای 3 گانه قبلی علیه اسراییل بوده است. گزارش مذکور نیز به کاهش بودجه گردان‌های قسام توسط رهبری حماس اشاره می‌کند که می‌توان این مسأله را در ذیل این مبحث گنجاند.
3- برخی از کارشناسان معتقدند که بازگشت «دیوید گوفرین» سفیر اسراییل به مصر، در پی روابط اخیر حماس و مصر است. مسال‌های که تأکیدی مجدد بر طرح کلاه قرمز است.

* کارشناس مسایل فلسطین و رژیم صهیونیستی

1. منظور بخش‌های 4 گانه ساختار تشکیلاتی جنبش حماس است که عبارتند از: نوار غزه، کرانه باختری، خارج از اراضی فلسطینی (شتات) و زندان‌های اسراییل

پی‌نوشت‌ها
1- http://www.sns.sy/home/view_news/106529
2- http://www.palsawa.com/news/2017/09/27/main/128847.html

نام:
ایمیل:
* نظر: