آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۵۷۱
تاریخ انتشار: ۱۵ مهر ۱۳۹۶ - ۱۴:۲۵
علی باقریانی


چکیده
یکی از مهم‌ترین چالش‌های فراروی رژیم صهیونیستی، به ویژه بعد از پیروزی‌های مقاومت در عراق و سوریه، افزایش نفوذ ایران در منطقه است. نفوذی که به انحاء مختلف در کشورهای پیرامونی اسراییل به چشم می‌خورد و حتی در مرزهای شمالی و جنوبی اسراییل برای این رژیم ملموس‌تر و خطرناک‌تر شده است. استقرار پایگاه‌های نیروهای مقاومت در نزدیکی‌های بلندی‌های جولان و تجهیز حزب الله لبنان به موشک‌های نقطه زن و پهبادهای شناسایی، از مصادیق این نفوذ تهدیدزا برای اسراییل است. لذا رژیم صهیونیستی در تلاشی بین‌المللی و منطقه‌ای مصرانه در صدد است تا با استفاده از ابزارهای مختلف سیاسی و غیر سیاسی جمهوری اسلامی ایران را درگیر پرونده‌های دیگری ساخته و از گسترده‌تر شدن این نفوذ جلوگیری کرده و تهدید ایران و گروه‌های وابسته به ایران را تا جای ممکن کمتر سازد.

مقدمه
بنا به اعتراف روزنامه هاآرتص: «امروز، ردپای ایران در کشورهای عراق، سوریه، لبنان، بحرین، یمن، افغانستان و حتی در بخش شیعه‌‌نشین عربستان سعودی صراحتاً به چشم می‌خورد. دیگر رفتار نرم و سیاست ساده دولت اوباما در برابر ایران کارایی ندارد و مقابله با ایران روش‌های بسیار خصمانه و تهاجمی با مدیریت آمریکا و همراهی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و اسرائیل را می‌طلبد. آزمایش‌های موشکی ایران در برهه کنونی نشانه روشنی از قصد ایران برای بالا بردن دقت و توان موشکی خود است. البته تحریم‌هایی که به تازگی توسط دولت آمریکا، علیه ایران تصویب شد هم نشانه‌هایی از شروعی دوباره از تقابل دو طرف به حساب می‌آید...»(1)
همان طور که در مقاله فوق به روشنی دیده می‌شود، خطر نفوذ ایران در منطقه به چالشی جدی برای اسراییل و متحد همیشگی‌اش ایالات متحده تبدیل شده است. چالشی که، تنها در چند ماه گذشته، به ویژه در جلسات و نشست‌ها و کنفرانس‌هایی مانند هرتزلیا(2) موضوع اصلی بوده و اسراییل در صدد است به طور همه جانبه با آن مقابله کند. از جمله این جلسات، نشست‌هایی است که در کمیسیون امنیت و امور خارجه کنست برگزار می‌شود. گزارش پیش رو قصد دارد ضمن پرداختن به جلسه اخیر این کمیسیون با موضوع تنش‌ها در مرزهای شمالی و جنوبی اسرائیل (و بیان اظهارات آیزنکوت در این جلسه)، سیاست‌های این رژیم برای کاهش نفوذ ایران در منطقه غرب آسیا را بررسی نماید.

1- جلسه کمیسیون امنیت و امورخارجه کنست
کمیته امور خارجه و دفاعی کنست به ریاست آوی دیختر (لیکود) روز چهارشنبه 14 تیر 1396 (5 جولای 2016) و به پیشنهاد موشه گافنی (از حزب یهودیت تورات متحد UTJ) و بزالل اسموتریخ (خانه یهود) با موضوع تنش‌ها در مرزهای شمالی و جنوبی اسرائیل تشکیل جلسه داد و گادی آیزنکوت رئیس ستاد مشترک ارتش اسراییل مهمان ویژه این جلسه بود (3)

اظهارات گادی آیزنکوت
برنامه‌ های اسراییل برای مقابله با نفوذ ایران در منطقه

2- مهم‌ترین سیاست‌ها و برنامه‌های اسراییل برای کاهش نفوذ ایران در منطقه
در مجموع اگر خواسته باشیم با مطالعه اظهارات مقامات اسراییلی برنامه‌های این رژیم برای کاهش نفوذ ایران در منطقه را عنوان کنیم، می‌توانیم آنها را در دو بخش برنامه‌های بین‌المللی و منطقه‌ای دسته‌بندی نماییم.
الف) برنامه‌های بین‌المللی:
1) نظارت دقیق بر اجرای تعهدات برجام از سوی ایران: یکی از برنامه‌های مهم اسراییل برای کاهش قدرت و نفوذ ایران، تشکیل گروه‌هایی برای نظارت دقیق بر اجرای تعهدات برجام از سوی ایران است.(15) آنها در صدد آن هستند تا با اینکار ایران را درگیر موضوعاتی فرامنطقه‌ای کرده و از توجه ایران به منطقه غرب آسیا بکاهند. با احصاء تخلفات احتمالی ایران، آنها را در اختیار سازمان‌های نظارتی ذی‌ربط قرار داده و از آنها خواستار برخورد شدید و تحریم ایران شوند و نهایتاً از تأثیرگذاری و نفوذ ایران در منطقه بکاهند.(16)

2) کنترل و محدود کردن فعالیت‌های نظامی ایران: اسراییل در صدد است تا با اعمال نفوذ از طریق لابی‌های فعالی که در ایالات متحده و سازمان‌های بین‌المللی دارد موضوع نظارت بر فعالیت‌های نظامی ایران به ویژه فعالیت‌های موشکی را پیش ببرد. تا از این طریق بتواند در به نتیجه رسیدن «پروژه دقت» خللی وارد سازد.(17)

3) تروریستی خواندن هم پیمانان ایران: در این سیاست اسراییل در تلاش است با اعمال نفوذ خود در کشورهای مختلف (به ویژه در کشورهای اتحادیه اروپا) هرکدام از نایبین ایران از جمله حزب الله، حماس و جهاد اسلامی را در لیست گروه‌های تروریستی قرار دهد. با این کار جدا از اینکه فعالیت این گروه‌ها با مشکل مواجه شده و به نوعی تحریم می‌شوند، ایران نیز به عنوان حامی آنها با چالش مواجه شده و به ایران به عنوان کشوری حامی تروریسم نگاه می‌شود که این خود در اعمال تحریم علیه ایران بسیار موثر است و مطمئناً فعالیت‌های سیاسی و نظامی ایران در پرتو این موضوع با محدودیت‌هایی همراه خواهد شد.(18)

ب) برنامه‌های منطقه‌ای:
1) دشمن تراشی برای ایران: این سیاست یکی از سیاست‌های قدیمی در خاورمیانه است که شاهد مثال آن به کرات در دهه‌های اخیر مشاهده می‌شود. کشورهایی که فاصله دوستی و دشمنی آنها به چند سال نمی‌رسد. این سیاست باعث تحلیل رفتن قوای کشورهای منطقه شده است. جالب آنکه در راستای این سیاست، موضوعی با نام "چیدن بال‌های ایران بدون درگیری" مطرح می‌شود که طی آن حتی هم کیشان ایران (ماند طیفی از شیعیان عراق یا شاخه‌ای از جنبش حماس) نیز ممکن است در مقابل ایران قرار بگیرند(19) و نفوذ ایران در منطقه را با چالشی جدی مواجه کنند.(20)

2) اختلاف افکنی داخلی: بی شک یکی از سیاست‌های بسیار مهم اسراییل برای آنکه ایران را در عرصه منطقه‌ای و حتی بین‌المللی تضعیف کند، استفاده از ابزارهای توانمند رسانه‌ای صهیونیستی برای ضربه زدن به همبستگی اجتماعی در جامعه ایران به ویژه در موضوعات سیاسی و نظامی است. موضوعی که متأسفانه در سال‌های اخیر با حضور پر رنگ‌تر ایران در کشورهای سوریه و عراق به چشم می‌خورد و بخشی از جامعه ایرانی خواسته یا ناخواسته در راستای اهداف اسراییلی عمل کرده و دلیل اصلی حضور فعال ایران در این بحران‌ها را درک نمی‌کنند. این بخش از جامعه در صورت مدیریت و راهنمایی نشدن می‌تواند مانند آفتی به سایر بخش‌های اجتماعی ایران نیز آسیب برساند و مطمئناً حضور ایران در منطقه را تحت الشعاع قرار دهد.

3) پیشبرد راه حل‌های سیاسی: برای اسراییل مهم است که هر چه زودتر با راه حل سیاسی به برخی بحران‌های منطقه (مانند بحران یمن) پایان دهد. چرا که غفلت در این موضوع ممکن است پیروزی جریان مقاومت (همسو با ایران) را به همراه داشته باشد و ایران چهره فاتح در این پرونده‌ها شناخته شده و در نتیجه نفوذ ایران در منطقه بیشتر شود.(21)

4) تقابل میان روسیه و ایران: مطمئناً یکی از موضوعاتی که باعث کاهش نفوذ ایران در منطقه خواهد شد، در تقابل قرار گرفتن روسیه و ایران است. این تقابل می‌تواند در پرونده سوریه محدودیت‌هایی را برای ایران به همراه داشته باشد. در این جا باید گفت تحریم‌های مصوب شده از جانب آمریکا برای روسیه می‌تواند هشداری برای این کشور در جهت تغییر سیاست‌هایش در قبال سوریه نیز قلمداد شود. به هر حال واگرایی ایران و روسیه در موضوع سوریه مطمئناً به نفع اسراییل خواهد بود و ممکن است این واگرایی، به خارج شدن بشار اسد از قدرت و کاهش نفوذ ایران بینجامد.(22)

5) ائتلاف منطقه‌ای ضد ایران: این ائتلاف جدا از آنکه کارویژه‌های متعدد اقتصادی، امنیتی، سیاسی و... برای اسراییل خواهد داشت، نفوذ ایران در منطقه را کاهش می‌دهد. در این ائتلاف که اکثر کشورهای عربی مانند عربستان، مصر و اردن حضور دارند، تهدید نفوذ ایران به خوبی برای آنها دیکته می‌شود و در سایه این القاء تهدید آنها همکاری‌های لازم را با اسراییل و آمریکا خواهند داشت (مانند سفر ترامپ به عربستان و سخنرانی‌های وی در جمع سران کشورهای عربی منطقه).(23)

6) کنترل بیشتر شریان‌های ارتباطی ایران: برای مثال در این برنامه عملیات‌های دریایی آمریکا برای ایجاد محدودیت در ارسال تسلیحات ایران به شبه نظامیان حوثی در یمن افزایش می‌یابد و یا پایگاه‌های ارتباطی ایران و جنوب لبنان در سوریه به صورت متناوب مورد حمله هوایی اسراییل قرار می‌گیرند.(24)

نتیجه‌گیری:
پیروزی‌های ماه‌های اخیر مقاومت (در عراق و سوریه و لبنان) تهدید نفوذ ایران در منطقه را بیش از پیش برای اسراییل خطرناک ساخته است، به ویژه اینکه این نفوذ منجر به نزدیکتر شدن پایگاه‌های مقاومت به مرزهای این رژیم شده است. پایگاه‌هایی که تجهیز آنها با موشک‌های ایرانی تهدیدی بسیار خطرناک برای اسراییل خواهد بود. لذا این رژیم در صدد است تا با بهره‌گیری از تمام ابزارهای خود از این نفوذ و گسترش آن جلوگیری کند. اسراییل با برنامه‌ریزی در دو سطح منطقه‌ای و بین‌المللی در تلاش است به هر نحو ممکن ایران را از مرزهای خود دور ساخته و نگذارد پایگاه‌های مقاومت در منطقه به تسلیحات ایرانی مجهز شوند.

* کارشناس ارشد مطالعات منطقه‌‌ای و کارشناس مسایل فلسطین و رژیم صهیونیستی

نام:
ایمیل:
* نظر: