آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۴۹۸
تاریخ انتشار: ۱۵ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۹
مریم پوتی


چکیده
محمود عباس از نزدیکی دحلان و حماس احساس خطر کرده و سه پیشنهاد به حماس ارایه داده، تا حماس از تفاهم و توافق با دحلان خارج شود در عوض وی تمامی اقدامات سه ماه اخیر خود علیه غزه را متوقف می‌سازد این سه شرط عبارتند از: 1-کمیته اداری خود را منحل سازد. 2- به شورای قانونگذاری فلسطین تکیه کند. 3- با تشکیل دولت وفاق ملی در برگزاری انتخابات عمومی در فلسطین موافقت نماید. اما حماس این شروط را نپذیرفت.

مقدمه
جمعه 2 تیر 1396هیئتی به ریاست یحیی السنوار شامل: روحی مشتهی عضو دفتر سیاسی حماس و توفیق ابو نعیم فرمانده نیروهای امنیتی در غزه با محمد دحلان عضو برکنار شده فتح و هیئت همراه وی شامل: ماجد ابو شماله، سلیمان ابو مطلق، سمیر المشهراوی در قاهره زیر نظر خالد فوزی، رئیس دستگاه اطلاعات مصر دیدار کرد. این گزارش در پی پاسخ به این سوالات است: 1- واکنش محمود عباس نسبت به نشست قاهره چیست؟
2- نشست قاهره در جراید صهیونیستی چه بازتابی داشت؟ در پاسخ می توان احتمال داد که دحلان پس از ورود به غزه کنترل این منطقه را در دست گرفته و حماس را خلع سلاح کند.

واکنش محمود عباس
محمود عباس از ائتلاف حماس و دحلان احساس خطر کرده و سه پیشنهاد به حماس ارایه داد، تا حماس از تفاهم و توافق با دحلان خارج شود، کمیته اداری خود را منحل سازد، به شورای قانونگذاری فلسطین تکیه کند و با تشکیل دولت وفاق ملی در برگزاری انتخابات عمومی در فلسطین موافقت نماید. در عوض عباس تعهد کرده از فشارهایی که طی سه ماه اخیر بر غزه وارد کرده است عقب‌نشینی می‌کند اما حماس این شروط را رد کرده است.1 عباس اواسط تیر به تونس و مصر رفت و از سیسی خواست تا درباره واقعیت توافق انجام شده میان حماس و دحلان توضیح دهد. اما باید دانست مصر بخاطر مسائل اقتصادی و امنیتی خود به حماس کمک خواهد کرد تا در حل بحران در صحرای سینا از حماس کمک بگیرد. بنابراین کاری به انتقاد عباس ندارد. این مساله باعث تیرگی روابط عباس و سیسی خواهد شد.2

 البته عباس بیکار ننشسته و پس از نا امیدی از مصری‌ها در اقدامی ماجد فرج، رئیس دستگاه اطلاعات خود را که مهره اسرائیلی است به عنوان سرپرست تیم مذاکره کننده با اسرائیل و آمریکا بجای صائب عریقات، دبیرکل کمیته اجرایی ساف انتخاب کرد. اولین ماموریت ماجد فرج، دیدار با جیسون گرینبلات، نماینده ترامپ در مذاکرات است که در سفر آتی گرینبلات به رام الله خواهد بود.

بازتاب نشست قاهره در جراید صهیونیستی
روزنامه تایمز او اسرائیل در گزارشی از اوی بیسخاروف تحلیلگر اسرائیلی امور فلسطین، می‌نویسد توافقنامه میان حماس و مصر جهت ارسال سوخت به غزه نشانه موفقیت دحلان است که رقیب جدی عباس می‌باشد. در صورتی که دحلان بتواند میان حماس و مصر آشتی برقرار سازد نقطه قوت برای او در غزه خواهد بود. محمود عباس با قطع حقوق‌ها ضربات شدیدی به غزه وارد کرد که می‌تواند عاملی برای کاهش محبوبیت وی شود و در عوض دحلان آثار مثبت بر آینده غزه دارد و شاید مصر در این زمینه و جانشین شدن دحلان به جای محمود عباس نقش داشته باشد. همچنین برقراری تفاهمات میان حماس، مصر و دحلان نشان می‌دهد کماکان حماس مسئول امنیت داخلی و خارجی غزه است و ممکن نیست از حکومت در غزه دست بردارد. به موجب تفاهمات یاد شده میان حماس و مصر قرار است، گذرگاه رفح جهت ورود سوخت و دارو باز شود و حماس کار حراست از مرزهای خود با مصر را بر عهده داشته باشد و به نزدیکان و وابستگان محمد دحلان اجازه ورود به غزه را بدهد.3
ورود دحلان به غزه بعید نیست زیرا احمد یوسف، مشاور سابق اسماعیل هنیه گفته است که حماس فرمانبردار رهبران خود است، گوش می‌کند و اطاعت می‌نماید پس بعید نیست حماس پذیرای دحلان باشد و از سابقه بد دحلان با حماس چشم پوشی نماید. خلیل الحیّه، نائب رئیس دفتر سیاسی حماس نیز گفته است حماس مخالفتی با بازگشت دحلان به غزه ندارد.4 
بن مناحیم یک نویسنده اسرائیلی در مقاله ای تحت عنوان: «مصر آماده خارج کردن عباس از عرصه سیاسی» نوشت: مصر قادر است با دو پرونده حماس را به سوی خود بکشاند، 1-پرونده باز شدن گذرگاه رفح 2- کمک مالی محمد دحلان به غزه در عوض بازگشت به این منطقه و به دست گرفتن پرونده‌های خارجی، معابر، روابط با اسرائیل تا فراهم آوردن زمینه‌های سقوط محمود عباس.5   

درباره رابطه مصر و حماس و دحلان، الکس ویشمن، تحلیلگر نظامی روزنامه عبری زبان یدیعوت آحارنوت آن را محور نظامی توصیف کرد و نوشت این نزدیکی را توسعه دراماتیکی و چشمگیر می‌داند. ویشمن به دیدار السنوار و دحلان اشاره می‌کند و خاطر نشان می‌سازد پس از سفر هیأتی از حماس به قاهره روز یکشنبه 11 تیر 1396(02 جولای 2017) یک هیأت از حماس به ریاست روحی مشتهی، عضو دفتر سیاسی حماس شامل گروهی فنی از وزارتخانه‌های مختلف به قاهره سفر کرد. ویشمن می‌گوید، مصر با حماس درباره تولید برق به تفاهم رسیده است و به جای پرداخت هزینه برق به اسرائیل قرار است ماهیانه 15 میلیون دلار به دولت مصر بپردازد. وی می‌نویسد حماس و مصر توافق کرده‌اند که یک منطقه خالی را برای ایجاد امنیت در مرز مصر و فلسطین به جای دیوار مرزی قدیمی و تونل‌هایی که سیسی، رئیس جمهور مصر آن را تخریب کرده است، ایجاد کنند. حماس نیز تعهد کرده با تروریست‌ها در سینا قطع رابطه کند. اما از توافق بر سر تسلیم شانزده نفر از حماسی‌های در دست دولت مصر خبری منتشر نشده است.6  

روزنامه فرا منطقه‌ای الزمان چاپ لندن نوشت مصر به کشورهای حوزه خلیج فارس و در رأس آنها عربستان اطلاع داده اقداماتی برای مهار حماس انجام داده است. این اقدامات به جای افزایش فشار بر حماس صورت گرفته تا از گرایش این جنبش به تهران یا دوحه جلوگیری کند. در همین رابطه فایز ابوشحاته یکی از نزدیکان به جنبش حماس در غزه در گفت و گویی اعلام کرد که در جریان سفر هیأت حماس به قاهره درباره تشکیل کمیته مدیریت امور غزه به مبلغ 500 میلیون دلار به ریاست محمد دحلان توافق شده است. ابوشحاته توضیح داد که دحلان مسئول سیاست خارجی و جمع‌آوری اموال و اداره گذرگاه‌ها بین غزه و مصر خواهد بود. وی همچنین با مقامات رژیم صهیونیستی درباره گذرگاه‌ها و این که مسایل امنیتی و داخلی برعهده حماس باشد، مذاکره می‌کند.7

جمع‌بندی
با توجه به دیدارهای انجام شده میان دو طرف حماس، دحلان و مصر رسانه‌های صهیونیستی آن را یک توافق نظامی قلمداد کردند که مصر برای حفظ امنیت ملی خود انجام داده. محمود عباس نیز در مقابل ماجد فرج را به جای صائب عریقات سرپرست تیم مذاکره کننده اسرائیل و آمریکا قرار داده تا مقابله به مثل کرده و شکل نظامی به مذاکرات دهد عباس با اقدامات اخیر خود علیه غزه به محبوبیت خود ضربه زده و دحلان با کمک‌های خود نقش ناجی را برای مردم غزه بازی کرده که نقطه قوت وی خواهد بود. عربستان نیز قصد دارد با تغییر تاکتیک خود به جای فشار بر حماس با حاکم کردن دحلان بر غزه به شکل دیگری حماس را خلع سلاح کرده و به رابطه حماس با تهران و یا دوحه پایان دهد.

*کارشناس حوزه مطالعاتی فلسطین و کارشناس موسسه تحقیقات و پژوهش‌های سیاسی علمی ندا

1- صحيفة: حماس ترفض "شروط" عباس الجديدة للحوار وتتمسك بـ"التفاهمات" مع تيار الاصلاح بقيادة دحلان، 03/07/2017
https://www.amad.ps/ar/?Action=Details&ID=180382
2- حماس" متردّدة في كشف تفاهماتها مع دحلان،
http://www.al-monitor.com/pulse/ar/contents/articles/originals/2017/06
3- مصادر: اللواء فرج "رئيسا" لطاقم المفاوضات الفلسطينية بديلا لعريقات قريبا، 10/07/2017 ،          
https://www.amad.ps/ar/?Action=Details&ID=181451
4- صحيفة عبرية: دحلان يعود الى الأضواء ويتحول لتهديد سياسي حقيقي لعباس!، 21/06/2017      
https://www.amad.ps/ar/?Action=Details&ID=178933   
5- محلل إسرائيلي: مصر والإمارات ودحلان وحماس.. محور جديد للإطاحة بعباس،
http://www.masralarabia.com
6- يديعوت" تصف التقارب بين مصر وحماس ودحلان بـ"التطور الدراماتيكي"..وترقب لعودة دحلان، 4/07/2017
https://www.amad.ps/ar/?Action=Details&ID=180553
7- گزارش الزمان درمورد برنامه قاهره برای مهار حماس، مورخ، 29/03/96  ،  
http://www.irna.ir/fa/News/82569747  

نام:
ایمیل:
* نظر: