آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۴۸۹
تاریخ انتشار: ۱۵ مرداد ۱۳۹۶ - ۰۹:۴۰
علی باقریانی


چکیده
یکی از محورهای مهم بیان شده در کنفرانس هرتزلیا 2017 (1396) تشکیل یک ائتلاف منطقه‌ای با حضور کشورهای معتدل عربی و تعمیق روابط با این کشورهاست. ائتلافی که نتیجه آن پیشبرد مقاصد اسراییلی نظیر به رسمیت شناختن دولت یهودی اسراییل از جانب کشورهای عربی- اسلامی‌خواهد بود. ائتلافی که نقش آفرینی عربستان و مصر در آن اهمیت ویژه‌ای دارد و دیدارهای پیدا و پنهان مقامات عربی و اسراییلی مؤید آن است و سرنخ‌هایی از آن را می‌توان در سفر اخیر دونالد ترامپ به منطقه و دیدار با ملک سلمان پادشاه عربستان و نتانیاهو نخست وزیر اسراییل به عینه دیده می‌شود. مقامات اسراییلی این ائتلاف را مقدمه‌ای کارساز برای تغییر چهره خاورمیانه می‌دانند و امید دارند با شکل‌گیری آن بتوانند معادلات سیاسی لاینحل کنونی مانند پرونده مذاکرات سازش را به نفع خود به پایان برسانند.

مقدمه
یکی از اهداف همیشگی رژیم صهیونیستی، که در سال‌های اخیر بیشتر شاهد آن بوده‌ایم، گسترش روابط با کشورهای عربی است که به صورت پیدا و پنهان در سیاست خارجی این رژیم به چشم می‌خورد. دیدارهای پیاپی مقامات اسراییلی با دیپلمات‌ها و همچنین مقامات ارشد کشورهای عربی (عربستان، مصر، اردن و ...) مؤید این مطلب است که این رژیم برای پیشبرد اهداف خود نیازمند همراهی آنهاست. دیدار محرمانه و مخفی بنیامین نتانیاهو نخست وزیر و اسحاق هرتزوگ رئیس وقت جریان اپوزیسیون اسرائیل به دعوت عبدالفتاح سیسی رئیس جمهور مصر در ماه آوریل 2016 (فروردین 1395) در قاهره نیز در همین راستا اتفاق افتاده است. هرتزوگ و نتانیاهو برای این دیدار به همراه مشاوران و محافظان خود شب هنگام با هواپیمایی خصوصی به مقصد قاهره پرواز کردند و مستقیم به کاخ ریاست جمهوری مصر رفتند و پس از این دیدار بلافاصله (پیش از سپیده دم) بازگشتند. این خبر که در هفته‌های اخیر (حدود یک سال بعد از وقوع آن) توسط خبرگزاری هاآرتص منتشر شد، زوایای مختلف و قابل بررسی و تحقیقی در دل خود دارد که گزارش پیش رو قصد دارد به آنها بپردازد.

1- اهداف نشست و مباحث مطروحه
با توجه به بررسی‌‌های صورت گرفته از اخبار منتشر شده در خصوص این نشست می‌توان مهم‌ترین اهداف و مباحث مطرح شده را در موارد ذیل برشمرد:
نشست محرمانه قاهره در آوریل 2016
2- نشست عقبه- فوریه 2016
همان طور که از اهداف و مباحث مطرح شده بر می‌آید، می‌توان نتیجه گرفت که نشست قاهره در پی نشست ماه فوریه سال 2016 (بهمن 1394) در عقبه اردن، برگزار شد. در نشست عقبه سیسی، نتانیاهو، جان کری و عبدالله دوم حضور داشتند و اهم مباحث مطرح شده: شناسایی اسراییل به عنوان یک کشور یهودی، اجرای یک ابتکار صلح منطقه‌ای به رهبری اسراییل و همراهی آمریکا و کشورهای عربی، برگزاری یک اجلاس عمومی با حضور مقامات ارشد عربستان سعودی، امارات متحده عربی و دیگر کشورهای عربی11، به رسمیت شناختن شهرک‌سازی از جانب آمریکا بود.12
خاطر نشان می‌شود، دو ماه بعد از نشست عقبه، در آوریل 2016 (فروردین 1395، درست در همان ماهی که به صورت محرمانه با نتانیاهو و هرتصوگ دیدار می‌کند)، توافقنامه جزایر تیران و صنافیر طی سفر ملک سلمان پادشاه عربستان بین مصر و عربستان امضا می‌شود. از این رو می‌توان انتظار داشت که در نشست عقبه واگذاری جزایر فوق به عربستان هم مور بحث و گفتگو قرار گرفته باشد.13

3- نتایج نشست
در مجموع می‌توان نتایج زیر را برای مباحث مطرح شده در نظر گرفت:
نشست محرمانه قاهره در آوریل 2016

4-نتیجه‌گیری و ملاحظات:
همان طور که در کنفرانس هرتزلیا 2017 نیز به آن اشاره شده است، تشکیل یک ائتلاف منطقه‌ای با حضور کشورهای معتدل عربی (برای پیشبرد مقاصد اسراییلی) از مهم‌ترین اهداف رژیم صهیونیستی است. ائتلافی که در آن عربستان، مصر و اردن مطمئناً نقش کلیدی خواهند داشت. در همین راستا این رژیم در سال‌های اخیر دیدارهای پیدا و پنهان متعددی با مقامات این کشورها برگزار کرده است که نشست محرمانه قاهره یکی از آنهاست. نشستی که جدا از هدف اصلی (به رسمیت شناختن دولت یهودی از جانب کشورهای عربی) اهدافی نظیر احیای روند صلح، پیوستن هرتصوگ به دولت ائتلافی و واگذاری دو جزیره به عربستان نیز در آن مطرح شده است. اما همان طور که اشاره شد مهم‌ترین کارویژه این نشست‌ها تشکیل ائتلاف عربی- اسراییلی است. ائتلافی که می‌تواند برای این رژیم دستاوردهای ذیل را به ارمغان آورد:

تغییر در خاورمیانه: طبق گفته هرتزوگ، جلسات محرمانه با رهبران عرب در راستای روندی برای تغییر در چهره خاورمیانه برگزار می‌شود. نتانیاهو در محافل خصوصی با رهبران جهان عرب چیزهایی بیان می‌کند که به عموم مردم اسرائیل نمی‌گوید.18 (حال اینکه این چهره جدید چگونه است در بند بعدی به اختصار توضیح داده می‌شود)

کمپ دیویدی دیگر: تغییر در چهره خاورمیانه در واقع تغییر در به رسمیت شناختن اسراییل و چهره رسمی اسراییل است. اگر در قرارداد کمپ دیوید در سال 1979 انور سادات رئیس جمهور مصر، اسراییل را به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت شناخت و پس از آن آتش جنگ‌های چهارگانه عرب‌ها و اسراییل فروکش کرد و به تبع مصر، کشورهای دیگر عربی هم این رژیم را به رسمیت شناختند، در حال حاضر هم اسراییل در صدد است با تشکیل ائتلافی عربی خود را (در کمپ دیویدی دیگر!) به عنوان یک کشور یهودی در میان کشورهای عربی منطقه به رسمیت بشناسد تا در پرتو آن بسیاری از معادلات لاینحل از قبیل پرونده مذاکرات سازش را حل کند. چرا که با به‌ رسمیت شناختن اسراییل به عنوان یک دولت یهودی دیگر موضوعاتی مانند بازگشت آوارگان فلسطینی، پایتختی اورشلیم و... حل خواهد شد.

نکته قابل ذکر دیگر در خصوص برگزاری انتخابات درون حزبی حزب کار در اسراییل است. با توجه به شکست هرتزوگ در حفظ سمت خود به عنوان رهبر این حزب و پیروزی آوی گابای می‌توان این انتظار را داشت که نتانیاهو در آینده از گابای در کابینه خود (برای مثال در پست وزارت امور خارجه یا مذاکره کننده طرف اسراییلی) استفاده کند. چرا که گابای بر خلاف هرتزوگ پیشینه‌ای راستگرایانه داشته و علی‌رغم اینکه اکنون رهبر حزب چپگرای کار است، در برخی مواضع با نتانیاهو هم عقیده باشد و نتانیاهو بتواند برای ائتلاف با وی نظر مثبت سایر اعضای حزب لیکود را با خود همراه سازد.

گفتنی است پیوستن عنصری چپگرا در کابینه می‌تواند برای جلب اعتماد رهبران عربی در پیوستن آنها به ائتلاف منطقه‌ای با اسراییل بسیار مؤثر باشد. (البته اضافه شدن هرتصوگ در شرایط کنونی به کابینه نتانیاهو هم دور از انتظار نیست، چرا که دیگر وی سمت رهبری حزب کار را ندارد و از این رو مخالفت‌های جریان راستگرا مانند حزب خانه یهود برای پیوستن وی به کابینه طبیعتاً کمتر خواهد شد)

*کارشناس ارشد مطالعات منطقه‌‌ای و کارشناس مسایل فلسطین و رژیم صهیونیستی
1- http://www.timesofisrael.com, 12/6/2017
2- http://www.haaretz.com, 19/2/2017
3- http://www.timesofisrael.com, 12/6/2017
4- https://defence.pk, 12/6/2017
5- http://www.timesofisrael.com, 12/6/2017
6- http://www.haaretz.com, 19/2/2017
7- http://www.egyptindependent.com, 13/6/2017
8- https://www.middleeastobserver.org, 12/6/2017
9- http://www.aljazeera.com, 12/6/2017
10- http://www.aljazeera.com, 12/6/2017
11- http://www.haaretz.com, 19/2/2017
12- http://www.aljazeera.com, 12/6/2017
13- https://www.middleeastobserver.org, 12/6/2017
14- http://www.timesofisrael.com , 12/6/2017
15- Ibid
16- https://www.middleeastobserver.org, 12/6/2017
17- http://www.timesofisrael.com, 12/6/2017
18- http://www.timesofisrael.com, 12/6/2017

منابع:
- "Herzog says secret meetings with Arab leaders could have changed Mideast”, June 12, 2017, At:http://www.timesofisrael.com/netanyahu-herzog-and-sissi-met-in-cairo-to-talk-peace-says-report/
- "Kerry Offered Netanyahu Regional Peace Plan in Secret 2016 Summit With al-Sissi, King Abdullah”, Feb 19, 2017, at: http://www.haaretz.com/israel-news/.premium-1.772531
- "Netanyahu, Herzog Secretly Met With Egypt's Sissi in Cairo Last Year Amid Regional Peace Effort”, Jun 12, 2017, at: https://defence.pk/pdf/threads/netanyahu-herzog-secretly-met-with-egypts-sissi-in-cairo-last-year-amid-regional-peace-effort.501295/
- "Sisi received Netanyahu secretly in presidential palace last year, report”, June 13, 2017, At: http://www.egyptindependent.com/sisi-received-netanyahu-secretly-presidential-palace-last-year-report/
- "Netanyahu met with Al-Sisi secretly in Cairo last year”, June 12, 2017, At: https://www.middleeastobserver.org/2017/06/12/netanyahu-met-with-al-sisi-secretly-in-cairo-last-year/
- "Egypt's Sisi secretly met Netanyahu in Cairo”, 12 JUNE 2017, At: http://www.aljazeera.com/news/2017/06/report-egypt-sisi-secretly-met-netanyahu-cairo-170612142911319.html



نام:
ایمیل:
* نظر: