آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۴۵۹
تاریخ انتشار: ۱۵ تير ۱۳۹۶ - ۱۴:۱۵
عارف بیژن*


چکیده
حاصل نشست بروکسل این است که تمامی نهادها و موسسات همسو با اسرائیل به دنبال عادی جلوه دادن روابط اسرائیل و کشورهای عربی هستند تا در قبال این روابط به سمت حل مناقشه اسرائیل- فلسطین بروند. اتحادیه اروپا به عنوان یک نهاد مهم می‌تواند نقش بسزایی در همسو کردن افکار عمومی به سمت همکاری در زمینه‌های مختلف شود.

مقدمه
روز سه‌شنبه 20 ژوئن 2017، (30 خرداد 96) آندرس ویستیسن1(سیاستمدار دانمارکی و عضو دفتر پارلمان اروپا و عضو حزب مردم دانمارک، بخشی از محافظه کاران و اصلاح‌طلبان اروپا)، میزبان کنفرانسی در پارلمان اروپا در بروکسل با عنوان "تغییرات ساختاری در خاورمیانه: ایران، ترامپ و روابط سنی- اسرائیلی" که توسط باس بلدر عضو گروه اصلاح طلبان و محافظه کار اروپا از هلند، موسسهThe AJC2 Transatlantic Institute (TAI) و سازمان 3B’nai B’rith International  برگزار شد.
این کنفرانس با سخنرانی آغازین آقای الی حزان4، مدیر اداره روابط خارجی حزب لیکود در اسرائیل آغاز شد. یک پنل هم از سه سخنران از خاورمیانه توسط میکائیل سیویکینگ5، مشاور سیاسی اتحادیه اروپا در موسسه آتلانتیک AJC، تحت نظارت بود.
این سه سخنران متشکل از ژنرال بازنشسته منصور ابو رشید6، رئیس مرکز عمان برای صلح و توسعه، دکتر عبدالله صوالحه7، موسس و مدیر مرکز مطالعات اسرائیل در اردن و خانم سمدار پری8، سردبیر ارشد خاورمیانه برای یدیعوت احرونوت اسرائیل بود. این کنفرانس با هدف بررسی همکاری فعلی بین اسرائیل و کشورهای عربی معتدل سنی در منطقه و نیز در مورد توصیه‌های سیاست‌گذاری برای حل مناقشه عرب و اسرائیل فراهم شد. شرکت‌کنندگان در این کنفرانس شامل اعضای پارلمان اروپا، نمایندگان نهادهای اتحادیه اروپا و احزاب سیاسی، نمایندگان سفارت‌های مختلف از کشورهای خاورمیانه، سازمان‌های اسلامی فعال در اروپا و هم‌چنین سازمان‌های جامعه مدنی بودند. سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا این سازمان‌ها و کشورها و به خصوص اتحادیه اروپا به دنبال ایجاد صلح منطقه‌ای هستند یا می‌خواهند منافع همسو با خود و اسرائیل را پیش ببرند؟ آنچه که محتمل است می‌توان گفت که با وجود روند مثبت چند سال اخیر اتحادیه اروپا به سمت صلح پایدار بین اسرائیل- فلسطین و اقداماتی علیه کارشکنی‌های اسرائیل، گروه‌های مختلف در سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای به دنبال مشروعیت بخشی به رفتار اسرائیل در قبال فلسطین هستند که نشست بروکسل نمونه کوچکی از این اقدام است.
صلح اسرائیل- فلسطین
آندرس ویستیسن در آغاز کنفرانس جنبه تاریخی این رویداد را در مجلس اروپا مهم جلوه داد و بیان داشت: "برای اولین بار است که هر دو سخنران عرب سنی و سخنرانان اسرائیلی در مورد همکاری منطقه‌ای در زمینه حل اختلافات اسرائیل و عرب صحبت می‌کنند." او هم چنین خاطر نشان کرد که حمایت از این روابط نزدیک و همکاری میان اسرائیل و کشورهای عرب سنی بسیار مورد نیاز است، زیرا تحولات مثبت می‌تواند تا حد زیادی به صلح، امنیت و رفاه منطقه‌ای کمک کند.
در این میان آقای باس بلدر تاکید کرد که شناخت نقش مهم اسرائیل در خاورمیانه و جهان توسط کشورهای عربی در منطقه مهم است و اگر این تشخیص رخ دهد، مطمئناً می‌توانند در مورد تغییرات ساختاری در خاورمیانه صحبت کنند. آقای حزان هم تاکید کرد که نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، برای انجمن‌هایی که همکاری منطقه‌ای را ترویج می‌دهند، از جمله رویداد ECR9، حمایت می‌کند. حزان به برنامه‌های دو وزیر اطلاعات و حمل و نقل اسرائیل اسراییل کاتز برای ساخت یک جزیره مصنوعی در ساحل غزه، که شامل یک فرودگاه، بندرگاه و یک کارخانه نمک‌زدایی می‌باشد، اشاره کرد و بیان داشت که به تازگی خطوط صلح منطقه‌ای که شبکه‌ای از راه آهن که اسرائیل را از طریق اردن به برخی از کشورهای خلیج فارس متصل می‌کند، مسیر تازه‌ای را به سمت نزدیکی پیش خواهد برد. حزان در مورد پتانسیل‌های همکاری بین اسرائیل و کشورهای عربی منطقه ابراز خشنودی کرد و بیان داشت که تا حدودی به نتیجه رسیده است.
آنچه که در این نشست حایز اهمیت است اتخاذ تدابیری از سوی سازمان‌ها و مراکز مهم اروپایی برای تشکیل یک روند مثبت همسویی اعراب و اسرائیل است که آن را در غالب همکاری‌های اقتصادی، امنیتی و سیاسی جلوه می‌دهند، تا به مرور زمان کشورهای عربی منطقه را به عنوان واسطه تاثیرگذار در صلح اسرائیل با فلسطین به کار گیرند.
توجه به ایران
دکتر سوالحه تحولات مختلف منطقه‌ای را برشمرد و تاکید کرد که این تحولات اعراب و اسرائیلی‌ها را به هم متصل کرده است که این تحولات شامل مقابله با هژمونی رو به رشد ایران در منطقه که از افزایش قدرت ایران ابراز نگرانی کردند و خواستار برقراری موازنه قدرت به سود اسرائیل و متحدان آن شدند و هم چنین تلاش برای مبارزه و از بین بردن داعش است. او اشاره کرد که آقای ترامپ رئیس جمهور آمریکا در این باره یک پنجره‌ای از فرصت‌ها را باز کرده که ممکن است منجر به دوره جدیدی از تعامل شود. برای این امر آنها خواستار ایجاد یک مسیر جدید در خاورمیانه شدند که اسرائیل و کشورهای عربی را علیه تروریسم با هم متحد کند و در این راه یک زمینه منطقه‌ای لازم است که به ایجاد توافقنامه صلح بین اسرائیل و فلسطینی‌ها کمک کند.
به طور مشخص محور مقاومت و ایران را محور تروریسم منطقه‌ای عنوان کردند و راه برون رفت از تنش منطقه‌ای را ائتلاف و اتحاد منطقه‌ای علیه ایران برشمردند. طوری که اسرائیل از حضور ایران و حزب الله در سوریه نگران هستند و اینکه اجازه نمی‌دهند آنها در سوریه پایگاهی داشته باشند. یا اینکه رئیس موساد گفت که ایران مشغول ایجاد حزب الله دوم در جولان سوریه است و آنها به تنهایی نمی‌توانند با تهدیدات ایران مقابله کنند.
 با توجه به این امر به نظر می‌رسد به دلیل اهمیت مسئله فلسطین برای جمهوری اسلامی ایران خواستار آن هستند با حل مناقشه اسرائیل- فلسطین به نحوی فلسطین را در مقابل ایران و محور مقاومت قرار دهند و خود در پشت صحنه حضور داشته باشند. اگر چه به گزارش برخی از اندیشکده‌های یهودی در اروپا غزه وارد یک بحران جدیدی شده و خواه ناخواه و بدون اینکه مطلقاً طرف اسرائیلی و فلسطینی بخواهند وارد جنگ شوند، دشواری‌های موجود در صحنه عمل آنها را وارد کارزار می‌کند و این پیش‌بینی را دارند که جنگی دیگر بین دو طرف صورت بگیرد.
سخنران بعدی ژنرال ابو رشید، که وقتی در ارتش اردن خدمت می‌کرد، در جنگ 1967 در مقابل اسرائیل جنگید. اگرچه از آن زمان بسیار تغییر کرده و زمانی که تصویری از امضای معاهده صلح اردن و اسرائیل را مشاهده کرد، آنان را رهبران قهرمان نامید. ابو رشید با تاکید بر اهمیت همکاری امنیتی سه جانبه بین اسرائیل، تشکیلات فلسطینی و اردن گفت که این همکاری‌ها می‌تواند به حل مسئله امنیت در مرزهای شرقی کرانه باختری امنیت برای اسرائیل و حاکمیت برای فلسطینی‌ها در صورت توافق صلح، کمک کند.
آقای فونتس میلانی10، رئیس بخش خاورمیانه در The European External Action Service11، تاکید کرد که کنفرانس خوبی برگزار شده و موضع اتحادیه اروپا در مورد روند صلح خاورمیانه و پیشنهاد سال 2015 یک منافع ویژه در اختیار اسرائیل و فلسطینی‌ها قرار داده است. او به این نتیجه رسید که با همکاری اتحادیه اروپا، اسرائیل و فلسطین و شرکای عرب در منطقه می‌توانیم امیدوارانه مسیری را برای به دست آوردن یک حرکت برای صلح در منطقه بسازیم."(1)
نشست بروکسل به دنبال این است روابط حسنه بین اسرائیل و کشورهای عرب سنی ایجاد کند و ارائه یک پنجره از فرصتی که ممکن است منجر به یک دوره جدید تعامل همکاری‌های منطقه‌ای شود. در این باره، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل بارها اعلام کرده است که به عنوان بخشی از یک "رویکرد منطقه‌ای" اسرائیل می‌تواند یک صلح با کشورهای عرب قبل از یک صلح بین اسرائیل و فلسطینی‌ها داشته باشد.
دکتر سوالحه گفت: "جهان عرب بسیار علاقمند برای دستیابی به صلح بین اسرائیل و فلسطینی‌ها است. ما می‌توانیم با استفاده از روابط حسنه عرب و منافع مشترک با اسرائیل، به فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها برای دستیابی به صلح کمک کنیم."(2)


01



نتیجه‌گیری
با وجود نظرات مختلف اروپا در قبال فلسطین، تأکید بر این نکته ضروری است که رویکرد اتحادیه اروپا، بر راه حل دو دولتی به عنوان تنها گزینه صلح میان اسرائیل و فلسطین استوار شده است، اگرچه گروه‌ها و لابی‌های صهیونیستی در اروپا در تلاشند منافع اسرائیل را تامین کنند، ولی به نظر می‌رسد اروپا تلاش می‌کند دو طرف مناقشه را به موضعی همسو با این هدف هدایت کند. اتحادیه اروپا به عنوان یک نهاد مهم بین‌المللی به صورت جدی به دنبال نقش آفرینی بیشتر در مساله اسرائیل و فلسطین است.
بنابراین باید از اتحادیه اروپا به عنوان یک ساختار منعطف در مقابل اسرائیل استفاده کرد که اگرچه نمی‌تواند مانع پیشروی سیاست‌‏های اسرائیل شود اما در مقابل، اهداف و مقاصد صهیونیست‌‏ها را با موانع کوتاه مدت و بلندمدت روبه‌رو می‌کند. گسترش و تعمیق دیپلماسی فلسطینی و حتی ایرانی در جامعه اروپایی و افزایش سازمان‌های غیردولتی مدافع آنها می‌تواند به تقابل با نقش بسزای سازمان‌های همسو با منافع اسرائیل کمک کند. لابی پر نفوذ دوستان اروپایی اسرائیل از هر اقدامی برای کاهش روابط اروپا با اسرائیل استفاده می‌کنند و با وجود اختلافات جدی طرفین آن را مثبت ارزیابی می‌کنند و سعی می‌کنند با برگزاری چنین نشست‌هایی از بروز اختلافات جلوگیری و آن را به روابط اقتصادی وارد نکنند. بر اساس گزارش اتحادیه اروپا، اسرائیل یکی از بزرگترین شرکای اقتصادی است که بالغ بر 29 میلیارد دلار داد و ستد کالا با اتحادیه اروپا انجام می‌دهد.

*دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات فلسطین و مسئول گروه فلسطین در موسسه ندا

1- Anders Vistisen
2- AJC یا موسسه دفاع از یهودیان جهان در سال 1906 توسط گروه کوچکی یهودیان آمریکا که نگران قتل عام یهودیان روسیه بودند، تصمیم گرفتند بهترین راه برای حفاظت از جمعیت یهودی از خطر که در آن همه مردم احترام و کرامت برخوردار باشند. تاسیس شد. رئیس این موسسه رابرت اچ المان Robert H. Elman و مدیر آن دانیل چاومنتال Daniel Schwammenthal است.
3- این موسسه بین‌المللی قدیمی‌ترین سازمان یهودی در جهان است که در سال 1843 شکل گرفت و به کنگره جهانی یهودیان وابسته است. این نهاد خود را متعهد به امنیت و پیوستگی مردم یهود و دولت اسرائیل و مبارزه با یهودی‌ستیزی می‌داند.
4- Eli Hazan
5- Michael Sieveking
6- Mansour Abu Rashid
7- Abdullah Swalha
8- Ms. Smadar Perry
9- گروه ECR در سال 2009 با هدف مشترک برای اصلاح اتحادیه اروپا، احترام به حاکمیت ملت‌ها و تمرکز بر بهبود اقتصادی، رشد و رقابت شکل گرفت. در سال 2014 گروه ECR سومین گروه در پارلمان اروپا شد که گروهی اصلاح طلب و محافظه کار است.
10- Fuentes Milani
11- سرویس اقدام خارجی اروپا یک سرویس دیپلماتیک اتحادیه اروپا برای اداره خاورمیانه است. این به امور خارجی اتحادیه اروپا، نماینده عالی امور خارجه و سیاست امنیتی کمک می‌کند تا سیاست خارجی اتحادیه اروپا و ام



پانوشت‌ها:
1- http://www.eurofractie.nl/k/nl/n37813/news/view/1121683/641428/tectonic shifts-in-the-middle-east-iran-trump-and-the-sunni-israeli rapprochement.html
2- http://www.ejpress.org/article/European-Parliament-hosts-conference-on-rapprochement-between-Sunni-Arab-States-and-Israel/23329
به پیوست لینک فیلم کنفرانس بروکسل ارسال می‌شود.
- http://web.events.streamovations.be/index.php/event/stream/tectonic-shifts-in-the-middle-east-trump-iran-and-the-sunni-israeli-reapprochement



نام:
ایمیل:
* نظر: