آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۵۴۳۸
تاریخ انتشار: ۱۵ تير ۱۳۹۶ - ۰۹:۴۴
حسین رجبی*


چکیده
این مقاله به بررسی حضور مستقیم و غیر مستقیم اسراییل در جنگ یمن می‌پردازد. در اینجا سعی شده است تا نحوه و کیفیت حضور این نیروها، در یمن و عربستان مورد بررسی قرار می‌گیرد. این بررسی شامل، حضور اطلاعاتی و نظامی اسراییل در جنگ یمن می‌باشد. منظور از حضور نظامی، حمله مستقیم، ارسال سلاح برای گروه‌های مخالف و کمک تسلیحاتی به عربستان می‌باشد و منظور از حضور اطلاعاتی، جاسوسی، جمع‌آوری اطلاعات میدانی، تحلیل اطلاعات و فروش تجهیرات جاسوسی نظامی است.

مقدمه
یمن صحنه درگیری قدرت میان ایران و عربستان به صورت مستقیم است.. هر یک از این کشورها در تلاش هستند تا با روی کار آوردن نیروهای طرفدار خود، منافعشان را در منطقه تامین کنند. گروه انصارالله که از مقبولیت مردمی در یمن برخوردار است، مورد حمایت ایران می‌باشد. گروهی که پس از روی کار آمدن آن، عربستان تلاش‌های زیادی برای تغییر این شرایط انجام داد که به بی ثباتی یمن منجر شد.1 عربستان برای تامین منافع خود دست به اقدام نظامی علیه کشور یمن می‌زند. این عملیات نظامی در ابتدا به صورت بمباران هوایی بوده و پس از به نتیجه نرسیدن، عربستان مجبور به استفاده از نیروی زمینی می‌شود. در این میان شاهد همکاری‌های گسترده میان عربستان و اسراییل نیز هستیم. اسراییل از این موضوع به خوبی آگاه است که اگر انصارالله کنترل یمن یا حداقل نوار ساحلی آن را در دست بگیرد این شرایط می‌تواند یک تهدید جدی برای خطوط دریایی اسراییل باشد. از این رو، اسراییل با کمک به کشور عربستان در حال پیشبرد منافع خود در منطقه است.2 این مقاله با فرض آنکه عربستان سعودی و رژیم اسراییل در حال تعامل نظامی و امنیتی درباره جنگ یمن هستند، در تلاش است تا این موضوع را از ابعاد زیر تحلیل کند: دلایل شرکت اسراییل در جنگ یمن، شواهد حضور نظامی اسراییل در آن و همکاری اطلاعاتی عربستان و اسراییل در جنگ یمن.

1- دلایل شرکت اسراییل در جنگ یمن
عربستان و اسراییل به جهت تضاد در منافع و دشمنی میان آنها، تا به حال رابطه دیپلماتیک نداشته‌اند. اما در سال‌های اخیر به جهت هم محور شدن منافع این دو کشور، همکاری‌ها میان آنها رو به افزایش گذاشته است. شاید به جرأت بتوان گفت که دلیل اصلی این همکاری‌ها میان این دو کشور به خاطر کنترل ایران می‌باشد. به جهت دشمنی میان ایران و اسراییل و نبود توازن نظامی میان آنها، اسراییل در تلاش است که ایران را به جنگ‌های نیابتی بیشتر بکشاند تا توان نظامی ایران کاهش یابد. این جنگ‌های نیابتی می‌تواند ایران را هم از جهت نظامی و اقتصادی دچار مشکل کند که این موضوع از سرایت تفکر ایران در منطقه تا حد زیادی جلوگیری می‌نماید.
در این میان، تنگه باب المندب اهمیت ویژه‌ای برای اقتصاد دنیا و به ویژه اسراییل دارد. این تنگه یکی از شریان‌های اصلی برای تامین منابع مورد نیاز اسراییل محسوب می‌شود. از این رو هر کشور یا گروهی که بتواند بر روی کنترل این تنگه تاثیر بگذارد برای اسراییل حائز اهمیت است. کنترل این تنگه از جانب گروه انصارالله که مورد حمایت ایران می‌باشد، می‌تواند منافع اسراییل را به صورت جدی به خطر بیاندازند.3
تنگه باب المندب از لحاظ نظامی نیز برای اسراییل مهم می‌باشد. اسراییل از این گذرگاه کشتی‌ها و زیردریایی‌های نظامی خود را عبور می‌دهد. این تجهیزات نظامی در صورت وقوع جنگ با ایران باید از این تنگه عبور کنند تا به خلیج فارس برسند تا بتوانند ایران را تهدید کنند.







بررسی حضور و نقش اسراییل در جنگ یمن


از طرفی دیگر، کشور یمن دارای ذخایر زیادی از موشک‌های بالستیک و ضد کشتی بوده، جنگ عربستان با یمن که با حمایت آمریکا و اسراییل صورت گرفته است، باعث از بین رفتن یا کاهش شدید این منابع شده است. گفته می‌شود اگر این منابع موشکی به دست گروه‌های مورد حمایت ایران و یا القاعده قرار گیرد می‌تواند منافع این رژیم‌ها را به خطر بیاندازد.4
2- شواهد حضور نظامی اسراییل در جنگ یمن
عربستان و اسراییل به صورت نیمه رسمی در جنگ با یمن با یکدیگر همکاری نظامی دارند. در این خصوص ژنرال گادی آیزنکوت رئیس ستاد ارتش اسراییل در دیداری با خالد بن فیصل بن ترکی در عمان پایتخت اردن داشت، بیان نمود: ما در مورد اوضاع یمن با یکدیگر صحبت کردیم. سفیر عربستان نیز اضافه کرد که جنگ یمن استراتژی عربستان را تغییر داده است، و حال می‌توانیم از تجربیات اسراییل استفاده کنیم. ژنرال اسراییلی در پاسخ به این حرف بیان نمود که اسراییل آماده همکاری با عربستان می‌باشد، اما این همکاری بستگی به اجازه عربستان به اسراییل برای استفاده فرودگاه تعز دارد.5
یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در مورد حضور نظامی اسراییل در در جنگ یمن مطرح بوده، این موارد است:
- اسراییل با بمب‌های نوترونی انبارهای موشکی یمن را مورد هدف قرار داده است. تعداد محدودی از کشورهای دنیا قابلیت تولید و استفاده از این بمب‌ها را دارند که عربستان جزء این کشورها نمی‌باشد. اما اسراییل یکی از تولید کنندگان این نوع بمب‌ها می‌باشد که از سال 1984 این نوع بمب را در اختیار داشته است.6



بررسی حضور و نقش اسراییل در جنگ یمن


این نوع بمب در جنگ یمن در مکانی که ادعا می‌شد نیروهای یمنی در آنجا موشک بالستیک ذخیره کرده‌اند مورد استفاده قرار گرفته است. کارشناسان احتمال بالایی را داده‌اند که اسراییل از این نوع بمب در یمن استفاده کرده باشد.
- پدافند هوایی یمن چندی پیش هواپیمایی را مورد هدف قرار داد که این هواپیما از نوع F-16A/Bs بوده که فقط چهار کشور این نوع هواپیما را در اختیار دارند که شامل: آمریکا، اسراییل، ایتالیا و پرتغال می‌شود. ایتالیا و پرتغال به صورت مستقیم در جنگ یمن حضور ندارند، آمریکا نیز از این نوع جنگنده در خاک کشور خود استفاده می‌کند و تنها طرفی که که این هواپیما و قابلیت استفاده از آن را درجگ یمن دارد، اسراییل است، همچنین این هواپیما قابلیت شلیک این نوع بمب‌ها را نیز دارا می‌باشد.7
گزارش‌هایی نیز وجود دارد که نشان می‌دهد، نیروی هوایی اسراییل با استفاده از بویینگ 747 تجهیزات نظامی را برای عربستان ارسال کرده است.8
 این شواهد، احتمال این را بالا می برد که اسراییل به صورت مستقیم نیز کشور یمن را مورد حمله قرار داده باشد.9
 
3- همکاری اطلاعاتی عربستان و اسراییل در جنگ یمن
اسراییل و عربستان از سال 2013 به صورت جدی دست به همکاری‌های اطلاعاتی زده اند. اگرچه ظاهرا عمق اختلافات به این دو اجازه نمی‌دهد که به دو دوست علنی بدل شوند اما می‌تواند آنها را به عنوان شریک، مطرح کند. دو موضوعی که این دو رژیم را بیش از پیش به یکدیگر نزدیک کرد موضوع ایران و جنگ سوریه بوده است. به مرور زمان عمق این نوع همکاری‌ها بین دو کشور افزایش یافته است. در سال 2014 نیروهای امنیتی یمن فردی را دستگیر کردند که این دستگیری به دو دلیل انجام شد، یک، تبلیغ بهائیت میان خانواده‌های یمنی با توان مالی پایین، دو ارتباط با مراکز بهائیت در اسراییل. این فرد بهایی دارای تابعیت ایرانی بوده که با جعل اسم، به یمن سفر کرده است.10

از طرفی دیگر، تنگه باب المندب از جهت کشتیرانی اهمیت ویژه‌ای برای اسراییل دارد و یکی از شریان‌های مهم حمل و نقل برای اسراییل محسوب می‌شود. از این رو، اسراییل این تنگه را از جهت نظامی و اطلاعاتی مورد رصد دقیق قرار می‌دهد. حضور نظامی اسراییل در این منطقه، و همکاری این کشور با عربستان باعث شده است تا از رسیدن هرگونه سلاح به گروه انصار الله ممانعت به عمل آید.11

عربستان به جهت مشکلات ساختاری در ارتش خود، مجبور به استفاده از مستشاران خارجی می‌باشد. با اهمیت ترین این مستشاران، مستشاران اطلاعاتی آمریکا و اسراییل می‌باشند که در رصد اطلاعاتی و تحلیل اطلاعات جنگی کمک شایانی به عربستان نموده‌اند. زمانی که نیروهای یمنی با یک برنامه‌ریزی از قبل انجام شده به وسیله موشک بالستیک، یکی از پایگاه‌های عربستان را مورد هدف قرار می‌دهند، تعدادی افسر آمریکایی و اسراییلی نیز میان آنها به چشم می‌خورد. تعداد کشته‌های اسراییلی در این حمله در حدود 20 نفر تخمین زده شده، که یکی از این کشته شدگان «وگادورا یاگارونوسکی»12 متخصص آنالیز اطلاعات بوده است.
همچنین نیروهای یمنی یک پهباد را مورد هدف قرار داده‌اند که این پهباد ساخت اسراییل می‌باشد. حضور این پهباد دو احتمال را به ذهن متبادر سازد. یک، بالا رفتن سطح همکاری اطلاعاتی و نظامی اسراییل و عربستان و فروش این نوع تسلیحات به عربستان. دو، حضور پر رنگ‌تر اسراییل در جنگ و رصد اطلاعاتی لحظه به لحظه یمن.13

بررسی حضور و نقش اسراییل در جنگ یمن
این تصویر متعلق به نیروهای یمنی میباشد که پهباد ساخت اسراییل را مورد هدف قرار دادهاند.

4- نتیجه گیری
کشور یمن به جهت موقعیت جغرافیایی خود اهمیت بالایی برای اسراییل دارد. تنگه باب المندب یکی از شریانهای حیاتی دریایی برای اسراییل میباشد. دشمنی اسراییل و ایران از یک سو و احاطه شدن اسراییل از طرف سوریه و لبنان از طرف نیروهای تحت حمایت ایران، شرایط را در کشور یمن برای اسراییل به شدت حساس نموده است. از این رو اسراییل تلاش ویژهای دارد تا نیروهای تحت حمایت ایران را با کمک کردن به عربستان از بین ببرد. همزمان اسراییل هدفهای دیگری را نیز دنبال میکند که شامل کشیدن ایران به جنگ نیابتی و کاهش قدرت ایران در منطقه نیز میشود. به دلیل این شرایط ذکر شده، اسراییل سعی در حمایت همه جانبه از عربستان در راستای پیشبرد اهداف خود را دارد.

*دانشجوی کارشناسی روابط بین‌الملل

1- Saeed Kamali Dehghan and Kareem Shaheen, "Gulf states consider Yemen ground offensive to halt Houthi rebel advance," 26 March 2015.
2- A. Garrie, "Israel and Saudi Arabia’s Unspoken Alliance," 24 May 2017.
3- M. D. Nazemroaya, "The Geopolitics Behind the War in Yemen: The Start of a New Front against Iran," 29 March 2015.
4- M. D. Nazemroaya, "The Geopolitics Behind the War in Yemen: Do the US and Saudi Arabia Want to Divide Yemen?" 31 March 2015.
5- V. BEELEY, "YEMEN: Israel Has a Man Down after Officially Entering Saudi Genocidal War Against Yemen," 20 July 2016.
6- کاربرد این نوع بمبها علیه موشکهای بالستیک میباشد. هدف از طراحی این موشکها توسط آمریکا از بین بردن کلاهکهای اتمی شوروی بوده، این موشکها با ایجاد پرتوهای شدید میتوانند به کلاهکهای اتمی آسیب جدی وارد کنند. قابلیت دیگر این موشکها نفوذ به سیلوهای موشکی میباشد.
7- D. B. Stillman, Nuclear Express: A Political History of the Bomb and Its Proliferation, Minneapolice: Zenith Press, 2009.
8- I. Greenhalgh, "How Israel Was Busted Nuking Yemen," 04 September 2016.
9- B. Whitaker, "Baha'i man accused of spying in Yemen," 13 January 2015.
10- I. Greenhalgh, "How Israel Was Busted Nuking Yemen," 04 September 2016.
11- جیبوتی کوچک اما راهبردی: لانه اطلاعاتی اسراییل در شاخ آفریقا، 05 03 94
12- "Israeli colonel killed in Taiz," 17 July 2016.
13- Vegodora Yagaronovesky
14- Ibid

منابع
"Yemeni forces kill rebel cleric," 10 September 2004. [Online]. Available: http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3643600.stm.
M. WELLS, "Yemen’s Houthi movement and the revolution," 27 FEBRUARY 2012. [Online]. Available: http://foreignpolicy.com/2012/02/27/yemens-houthi-movement-and-the-revolution/.
S. Al-Batati, "Yemenis are shocked by Houthis' quick capture of Sana'a," 25 September 2014. [Online]. Available: http://www.middleeasteye.net/in-depth/features/yemenis-are-shocked-houthi-s-quick-capture-sanaa-690971750.
Saeed Kamali Dehghan and Kareem Shaheen , "Gulf states consider Yemen ground offensive to halt Houthi rebel advance," 26 March 2015. [Online]. Available: https://www.theguardian.com/world/2015/mar/26/gulf-states-yemen-ground-offensive-to-halt-houthi-rebel-advance.
A. Garrie, "Israel And Saudi Arabia’s Unspoken Alliance," 24 May 2017. [Online]. Available: http://www.mintpressnews.com/israel-saudi-arabias-unspoken-alliance/228152/.
M. D. Nazemroaya, "The Geopolitics Behind the War in Yemen: The Start of a New Front against Iran," 29 March 2015. [Online]. Available: http://www.globalresearch.ca/the-geopolitics-behind-the-war-in-yemen-the-start-of-a-new-front-against-iran/5439431.
M. D. Nazemroaya, "The Geopolitics Behind the War in Yemen: Do the US and Saudi Arabia Want to Divide Yemen?," 31 March 2015. [Online]. Available: http://www.globalresearch.ca/the-geopolitics-behind-the-war-in-yemen-do-the-us-and-saudi-arabia-want-to-divide-yemen/5439749.
V. BEELEY, "YEMEN: Israel Has a Man Down after Officially Entering Saudi Genocidal War Against Yemen," 20 JUly 2016. [Online]. Available: http://21stcenturywire.com/2016/07/20/yemen-israel-has-a-man-down-after-officially-entering-saudi-genocidal-war-against-yemen/.
D. B. Stillman, Nuclear Express: A Political History of the Bomb and Its Proliferation, Minneapolice: Zenith Press, 2009.
I. Greenhalgh, "How Israel Was Busted Nuking Yemen," 04 September 2016. [Online]. Available: http://www.veteranstoday.com/2016/09/24/how-israel-was-busted-nuking-yemen/.
GPD, "Revealed: Israel’s Air Bridge to Help Saudi War in Yemen," 04 October 2015. [Online]. Available: http://www.veteranstoday.com/2015/10/04/revealed-israels-air-bridge-to-help-saudi-war-in-yemen/.
B. Whitaker, "Baha'i man accused of spying in Yemen," 13 January 2015. [Online]. Available: http://al-bab.com/blog/2015/01/bahai-man-accused-spying-yemen.
"جیبوتی کوچک اما راهبردی: لانه اطلاعاتی اسراییل در شاخ آفریقا، " 05 03 94. [Online]. Available: http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940305000733.
"Israeli colonel killed in Taiz," 17 July 2016. [Online]. Available: http://www.sabanews.net/en/news433680.htm.


نام:
ایمیل:
* نظر: