آخرین اخبار
کد خبر: ۳۱۴۱۶۲
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار: ۰۵ تير ۱۳۹۵ - ۱۴:۴۳
نماینده رژیم صهیونیستی، روز دوشنبه(24 خرداد-13 ژوئن) به عنوان رئیس «کمیته حقوقی مجمع عمومی سازمان ملل» انتخاب شد. تصدی چنین مقامی برای دیگر اعضای سازمان ملل، مساله‌ای تقریبا عادی است اما برای رژیم صهیونیستی، بسیار مهم بوده و نقطه عطفی در تاریخ روابط بین‌المللی این رژیم محسوب می‌شود.


دکتر ناصر پورحسن1
مقدمه:
نماینده رژیم صهیونیستی، روز دوشنبه(24 خرداد-13 ژوئن) به عنوان رئیس «کمیته حقوقی مجمع عمومی سازمان ملل» انتخاب شد. تصدی چنین مقامی برای دیگر اعضای سازمان ملل، مساله‌ای تقریبا عادی است اما برای رژیم صهیونیستی، بسیار مهم بوده و نقطه عطفی در تاریخ روابط بین‌المللی این رژیم محسوب می‌شود. در این تحلیل، دلیل اهمیت تصدی رژیم صهیونیستی بر کمیته حقوقی مجمع عمومی که نام دیگر آن «کمیته ششم» است، بررسی می‌شود.

1- کمیته ششم مجمع عمومی چیست؟
 تحلیل دلیل اهمیت ریاست رژیم صهیونیستی بر کمیته ششم، مستلزم شناخت این کمیته است. سازمان ملل، ارکان مختلفی دارد که یکی از آنها « مجمع عمومی» است. در این رکن،‌تمام اعضای سازمان ملل به طور برابر، عضویت دارند. مجمع عمومی،‌صلاحیت‌هایی انحصاری دارد که یکی از آنها، ایجاد ارکان فرعی است. کارکرد این ارکان، تسهیل در انجام فعالیت‌ها و وظایف مجمع است. کمیته حقوقی، یکی از آنها محسوب می‌شود. مجمع دارای هفت کمیته وابسته است و می‌تواند برحسب نیاز، کمیته‌های دیگری را نیز ایجاد کند. کمیته‌های هفت گانه وابسته به مجمع عمومی عبارتند از: کمیته اول، مسائل سیاسی و امنیتی؛ کمیته دوم، مسائل اقتصادی و مالی؛ کمیته سوم، مسائل اجتماعی، انسانی و فرهنگی؛ کمیته چهارم، مربوط به قیمومیت؛ کمیته پنجم، امور اداری و بودجه؛ کمیته ششم، امور حقوقی و کمیته هفتم، ویژه سیاسی. البته باید کمیته‌های تشریفاتی و دایمی را نیز اضافه کرد.(1) کمیته حقوقی یا رکن ششم مجمع عمومی2 را نباید با «کمیسیون حقوق بین‌الملل»3 سازمان ملل اشتباه گرفت. اشتباهی که طی روزهای گذشته، رسانه‌ها، پایگاه‌های اینترنتی داخل کشور و حتی پایگاه دایره المعارف مجازی ویکی‌پدیا در سطح بسیار وسیعی مرتکب شده‌اند. این کمیسیون، یکی از ارکان فرعی سازمان ملل محسوب می‌شود حال آنکه کمیته حقوقی، یکی از بخش‌های وابسته به مجمع عمومی که رکن اصلی است، محسوب می‌شود(2) و صلاحیت‌ها و جایگاه‌های آنها بسیار متفاوت است.کمیسیون حقوق بین‌الملل که متشکل از 34 حقوقدان برجسته است، در زمینه تدوین و توسعه حقوق بین‌الملل فعالیت می‌کند. این کمیسیون از بدو پیدایش در سال 1947 تاکنون، در زمینه کنوانسیون‌های چهارگانه 1958 ژنو، مصونیت‌های دیپلماتیک یا کنوانسیون وین 1961 و چندین کنوانسوین مهم در زمنیه حقوق بین‌الملل فعالیت کرده است که امروزه از پایه‌های حقوق بین‌الملل و تنظیم روابط بین‌المللی محسوب می‌شوند.(3) کمیته حقوقی مجمع عمومی، اختیار حل و فصل مسائل حقوقی بین‌المللی در سازمان ملل را ندارد اما در زمینه تدوین قوانین جدید بین‌المللی و نیز تفسیر قوانین موجود در حقوق بین‌الملل می‌تواند به مجمع کمک کند و در همه مسائلی که می‌تواند مجمع عمومی را در زمینه حقوق یاری کند، مشورت می‌دهد.(4) بنابراین، کمیته حقوقی، نقشی نمادین دارد و عملا از جایگاه چندان مهمی در سازمان ملل برخوردار نیست.

2- رژیم صهیونیستی چگونه به ریاست کمیته حقوقی دست یافت؟
دولت‌ها در سازمان ملل متحد به دنیا نمی آیند بلکه به آن می پیوندند. لیکن بر این قاعده یک استثنا بود و آن هم اسراییل است. زیرا اسراییل در اثر یک روند درونزا و خودجوش به وجود نیامده است بلکه در اثر اراده عوامل بیرونی و قدرت‌های بزرگ در قلمروی به وجود آمد که اساسا به آن تعلق نداست. اسراییل، مصنوع و محصول یک اراده سیاسی در چارچوب سازمان ملل متحد بود: «قطعنامه 181 مصوب 29 نوامبر 1947».(5) با این وصف،این رژیم سال‌ها در بین مناطق جغرافیایی جهان در سازمان ملل سرگردان بود اما نهایتا در دسته «دولت‌های اروپای غربی و دیگران»3 قرار گرفت و توسط همین گروه هم برای عضویت در ریاست کمیته حقوقی معرفی شد. اغلب ریاست کشورهای عضو سازمان ملل بر کمیته‌های هفت گانه به صورت «کنسانسوس» یعنی موافقت بدون رای گیری انجام می‌شود. اما وقتی نماینده رژیم صهیونیستی، نامزد این سمت شد به دلیل مخالفت کشورهای اسلامی، رای گیری انجام شد که این موضوع با واکنش شدید نماینده آمریکا در امور سیاسی سازمان ملل مواجه شد. دیوید پرسمن(David Pressman) گفت: حتی برای عضویت دولت قذافی تحت حکومت معمر قذافی رای‌گیری نشد و جامعه بین‌المللی نباید اسراییل را از خود طرد کند.(6) به هر حال برای ریاست این رژیم بر کمیته حقوقی مجمع عمومی رای گیری شد که از 175 کشور شرکت کننده از 193 عضو سازمان ملل، این رژیم با 109 رای موافق توانست برای نخستین بار به این سمت دست یابد. با توجه به اینکه اسراییل تاکنون حتی عضو غیر دائم شورای امنیت هم نشده و برخلاف کشورهایی چون عربستان که در بخش‌های مهم سازمان ملل ایفای نقش می‌کنند یا حتی کشورهای بسیار کوچکی مانند بحرین که مدتی، ریاست دوره‌ای شورای امنیت را بر عهده داشت، این موقعیت، موفقیتی نمادین محسوب می‌شود. برخی منابع عربی از جمله روزنامه القدس العربی که در لندن منتشر می‌شود از رای مثبت چهار کشور عربی به ریاست رژیم صهیونیستی بر کمیته ششم مجمع عمومی خبرداده بودند؛ هرچند که از ذکر نام آنها خودداری کرده‌اند.

البته سفیر رژیم صهیونیستی از تلاش کشورهای عربی برای عدم عضویت این رژیم انتقاد کرده بود.(7) ریاست رژیم صهیونیستی بر کمیته ششم مجمع عمومی با واکنش‌های مختلفی مواجه شده است. دانی دانون، سفیر این رژیم گفته است: «من افتخار می‌کنم که اولین اسراییلی هستم که به این مقام می‌رسم. اسراییل در زمینه امور حقوق بین‌الملل و مبارزه با تروریسم در صدر کشورهای جهان قرار دارد و این فرصت مناسبی است تا دانش خود را در اختیار دیگر کشورها قرار دهیم.»(8) ریاض منصور فرستاده فلسطین در سازمان ملل، از نامزدی و انتخاب رژیم صهیونیستی به عنوان رئیس یکی از شش کمیته اصلی این نهاد انتقاد کرد و «دانی دانون» نماینده این رژیم در سازمان ملل را برای ای مسئولیت فاقد اعتبار دانست. فرستاده فلسطین در سازمان ملل، بعد از انتخاب نماینده رژیم صهیونیستی به عنوان رئیس کمیته حقوقی (کمیته ششم) مجمع عمومی سازمان ملل، به خبرنگاران گفت: «گروه‌های معرف باید نامزد واجد شرایط و مسئولیت‌پذیری را برای این امر انتخاب می‌کردند، نه رژیم منافق و غیرقابل اعتمادی را که خود ناقض قوانین بین‌المللی است.» حنان عشراوی از مقام‌های سازمان آزادیبخش فلسطین، زمانی که بحث نامزدی رژیم صهیونیستی برای تصدی این سمت در هفته گذشته مطرح شد، گفته بود: «مضحک است که اسراییل به عنوان ناقض همه حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های جهانی و شمار زیادی از قطعنامه‌های این نهاد، برای ریاست کمیته حقوقی نامزد شود. واقعا این رژیم که عامل اصلی نکبت ملت فلسطین است، می‌خواهد مسئولیت حفاظت از قوانین بین‌المللی و حقوق و آزادی‌های اولیه بشر را به دست بگیرد؟» سامی ابوزهری، سخنگوی جنبش مقاومت اسلامی(حماس) نیز ضمن محکوم کردن نامزدی رژیم اشغالگر قدس، برای تصدی این سمت، این تلاش‌ها را گامی در جهت نادیده گرفتن قوانین و مصوبه‌های سازمان ملل دانست. وی با صدور بیانیه‌ای مطبوعاتی تاکید کرد: «این نامزدی، باعث ادامه اشغال‌گری و سیاست‌های تروریستی این رژیم علیه ملت فلسطین خواهد شد.»

غلامعلی خوشرو، نماینده ایران نیز که به شدت با ریاست رژیم صهیونیستی بر کمیته ششم مخالفت کرده است، گفت: «رژیم صهیونیستی، سمبل نقض مقررات حقوق بین‌‌المللی و قانون‌گریزی است و انتخاب آن به ریاست کمیته حقوقی مجمع عمومی مایه تأسف است.» وی در سخنان خود با اشاره به موارد متعدد نقض اصول منشور سازمان ملل متحد، قواعد حقوق بین‌الملل و حقوق بشر از جمله نقض حقوق ملت فلسطین از سوی این رژیم، به قطعنامه‌‌های مکرر سازمان ملل در تقبیح و محکومیت اقدامات این رژیم و نیز سرکشی و سرپیچی صهیونیست‌ها از پذیرش خواسته‌های جامعه بین‌المللی اشاره کرد و در چنین شرایطی، این انتخاب را به منزله تمسخر اصول منشور سازمان ملل و آرمان‌‌هایی دانست که این سازمان برای نیل به آن‌ها بنیان گذاشته شده است.(9)

3- دلایل اهمیت ریاست رژیم صهیونیستی بر کمیته ششم چیست؟
همان گونه که در معرفی کمیته ششم ذکر شد، این کمیته تقریبا نقشی نمادین دارد. بنابراین عضویت و ریاست آن برای هریک از اعضای مجمع عمومی سازمان ملل که همه کشورها در آن عضویت دارند، اهمیت خاصی ندارد اما برای رژیم صهیونیستی بسیار حایز اهمیت است. دلیل این اهمیت در این نوشتار، ذیل عنوان«مشروعیت سازی یا مشروعیت زدایی» تحلیل می‌شود. رژیم صهیونیستی از بدو اشغال فلسطین با مساله‌ای به نام فقدان مشروعیت مواجه بوده است. یکی از شاخص‌های مهم این عدم مشروعیت، به رسمیت شناخته نشدن توسط دیگر کشورهاست. در کنار عوامل چهارگانه مردم، سرزمین، حکومت و حاکمیت که عناصر چهارگانه تشکیل دولت محسوب می‌شوند، موضوع به رسمیت شناخته شدن دولت جدیدالتاسیس توسط دیگر کشورها بسیار مهمتر است. رژیم صهیونیستی که هفت دهه از تاسیس آن می گذرد، با بحران شناسایی مواجه بوده است. به رغم تلاش‌های گسترده این رژیم و حامیان آن و حتی دادن مشوق‌های بسیار هنگفت مانند کمک‌های اقتصادی و نظامی به کشورهای کوچک، هنوز 32 کشور از جمله 18 کشور از 21 کشور عضو اتحادیه عرب، این رژیم را به رسمیت نشاخته اند. در حالی که کشورهای جدید التالسیسی مانند تیمور شرقی یا سودان جنوبی که صد و نود و سومین عضو سازمان ملل است از چنین معضلی رنج نمی‌برند. رژیم صهیونیستی در منطقه‌ای ایجاد شد که به گفته حضرت امام خمینی(ره) مانند غده سرطانی در مجموعه اطراف خود است. حاکمان بسیاری از کشورهای عربی به رغم اشتیاقی که برای برقراری روابط با این رژیم دارند، از مخالفت توده‌های مردم خود نگرانند و به این دلیل از علنی کردن روابط محرمانه خود با آن خودداری می‌کنند. البته طی ماه های اخیر، رسانه‌های صهیونیستی به عمد به افشای این روابط به ویژه روابط با عربستان پرداخته اند تا قبح این مساله شکسته شود.

از سوی دیگر، عضویت و ریاست این رژیم در و بر کمیته حقوقی سازمان ملل از این منظر برای آن قابل اهمیت است که به رغم نقض صریح حقوق بین‌الملل، به ریاست یکی از نهادهای رسیدگی کننده به آن انتخاب شده است. ریاست رژیم صهیونیستی بر کمیته حقوقی و ادعای نماینده این رژیم درباره پیشتازی تل آویو در مقابله با تروریسم و آموزش حقوق بین‌الملل به دیگر کشورها در حالی است که سازمان ملل تاکنون به رغم حمایت‌های بی دریغ آمریکا و دیگر کشورهای غربی، 77 قطعنامه علیه رژیم صهیونیستی صادر کرده است. این قطعنامه ها طیف وسیعی از موارد نقض حقوق بین‌الملل از جمله در مورد آوارگان فلسطینی، بیت المقدس، مرزها، نقض حقوق اولیه و بشری فلسطینی ها شامل تبعید، نابودی منازل مسکونی و سایر موارد مجازات جمعی، تصاحب زمین های فلسطینیان، استقرار و گسترش شهرک‌های یهودی نشین و نقض صریح مفاد کنوانسیون چهارم ژنو 1949 و سایر قوانین بین‌المللی مربوط به حقوق غیر نظامیان در زمان جنگ را شامل می‌شود.(10)

همچنین باید به مخالفت گسترده رژیم صهیونیستی با شورای حقوق بشر سازمان ملل نیز اشاره کرد. این رژیم و آمریکا دو عضو سازمان ملل هستند که با ارتقای کمیسیون حقوق بشر به شورای حقوق بشر سازمان ملل به شدت مخالفت کرده‌اند. کمیسیون حقوق بشر و سپس شورای حقوق بشر، تاکنون ده ها قطعنامه درباره نقض صریح حقوق بشر توسط این رژیم صادر کرده است. لازم به یادآوری است که مخالفت‌های آمریکا و به تبع آن، رژیم صهیونیستی یکی از دلایل ممانعت از ارتقای شورای حقوق بشر به یکی از ارکان اصلی سازمان ملل متحد است.

نتیجه گیری
با توجه به صلاحیت‌های کمیته حقوقی مجمع عمومی، ریاست رژیم صهیونیستی جنبه نمادین دارد اما چون این رژیم با کسری شدید مشروعیت مواجه است به این دلیل می کوشد به هر طریقی که میسر است، بخشی از این معضل را با مشروعیت سازی تصنعی حل کند. به احتمال زیاد در این کارزار دیپلماتیک، برخی از کشورهای عربی و نیز برخی کشورهای فقیر که در حقیقت، رای خود را می فروشند به واسطه حمایت ضمنی و دیپلماسی رشوه کشورهای عربی؛ این رژیم را یاری داده اند. اما این تلاش‌ها نمی تواند معضل بنیادین مشروعیت رژیم صهیونیستی را حل کند. به نظر می‌رسد تبانی رژیم صهیونیستی با کشورهای دیگر برای ریاست بر کمیته حقوقی مجمع سازمان ملل بیش از آنکه موجب مشروعیت سازی برای این رژیم شود سبب مشروعیت زدایی از اعتبار و آبروی اندک سازمان ملل خواهد شد و چوب حراج بر آبروی ناچیز این سازمان بین‌المللی خواهد زد.

1- استادیار علوم سیاسی دانشگاه آیت ا... العظمی بروجردی و کارشناس مسایل خاورمیانه
2- Legal Committee, or Sixth Committee
3- International Law Commission (ILC)
4- Regional Western European and Others Group (WEOG)

پی نوشت ها:
1- رضا موسی زاده(1382)، سازمان‌های بین‌المللی، تهران: میزان، 1382 چ چهارم. صص136-137.
2- http://www.un.org/en/ga/sixth/index.shtml
3- رضا موسی زاده، پیشین، صص 182. همچنین  نگاه کنید به: http://legal.un.org/ilc
4- http://www.un.org/ga/sixth/index.shtml
5- رضا موسی زاده(پاییز 1387)، پذیرش اعضای جدید در پرتو حقوق و رویه سازمان ملل متحد، فصلنامه حقوق، دوره 38، شماره3 ، ص 284.
6- http://www.reuters.com/article/us-israel-un-idUSKCN0YZ2FT
7- https://www.algemeiner.com/2016/06/15/amid-reports-in-qatari-daily-that-at-least-4-arab-states-voted-in-favor-of-israels-chairing-of-un-legal-committee-ambassador-danon-touts-importance-of-historic-move
8- http://www.reuters.com/article/us-israel-un-idUSKCN0YZ2FT
9- http://www.mashreghnews.ir/fa/news/590109
10- http://www.ifamericansknew.org/stat/un.html

نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۱
انتشار یافته: ۱
سعید ساکی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۴/۰۹
0
0
فوق العاده بود . درود بر جناب پورحسن که استاد بزرگی تو مطالعات حوزه اسرائیل هستن.
نام:
ایمیل:
* نظر: