آخرین اخبار
کد خبر: ۳۰۸۲۵۰
تاریخ انتشار: ۱۵ دی ۱۳۹۰ - ۱۴:۱۸
(گزارش پالمر)*

 
«جفري پالمر» كه از سوي «بان‌كي‌مون» در رأس يك كميته حقيقت‌ياب قرار گرفت مأموريتش بررسي موضوع حملة‌نيروهاي اسراييلي به كشتي ماوي مرمره از كاروان آزادي اعزامي به نوار غزه بود. اين كميته پس از چند ماه بررسي، نتايج خود را در 105 صفحه به دبير كل ارائه كرد. مفصل بودن اين گزارش سبب شد به ترجمة خلاصة منتشر شده‌آن كه 4 صفحه است اكتفا شود. به بيان ديگر گزارش زير، خلاصه‌اي از گزارش 105 صفحه‌اي جفري پالمر است.

رئيس: جفري پالمر1
معاون رئيس: رئيس جمهور آلوارو اوريب2
نماينده اسراييل: آقاي جوزف سيخانوور ايتسهار3
نماينده تركيه: آقاي سليمان عوزدم سانبرك4

*www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/society_&_Culture/palmer-Committee -Final-report.pdf
1- Sir Geoffrey Palmer
2- Alvaro Uribe
3- Joseph Ciechanover Itzhar
4- Suleyman Ozdem Sanberk

فهرست مطالب
1- خلاصه                                 
حقيقت، شرايط و بافت حادثه
چگونگي پرهيز از حوادث مشابه در آينده                    
2- مقدمه    
3- خلاصه گزارشهاي موقت و نهايي تحقيق ملي تركيه                
- محاصره
- ناوگان
- فرود بر كشتي‌ها و تسلط بر آنها
- رفتار افراد دستگير شده
4- خلاصة گزارش تحقيق ملي اسراييل                        
- محاصره
- ناوگان
- فرود بر كشتي و تسلط بر آنها
- رفتار افراد دستگير شده
5- حقايق، شرايط و بافت حادثه                            
- مقدمه
- محاصره دريايي
- فعاليتهاي ناوگاني
- تلاشهاي ديپلماتيك
- عمليات فرود و تسلط اسراييل (بر كشتي‌ها)
- توسل به زور در ماوي مرمره
- رفتار با مسافران پس از تكميل تصرف بر كشتي
6- چگونگي جلوگيري از حوادث مشابه در آينده          
- مقدمه
- شرايط غزه
- محاصره دريايي به طور كلي
- آشتي
پيوست يك: اصول ساري و جاري حقوق بين‌الملل
پيوست دو: سخنان جداگانه از آقاي سيخانوور و آقاي سانبرك

1- خلاصه

در 31 مي سال 2010 در ساعت 4:26 صبح نيروهاي دفاعي اسراييل در فاصله 72 مايل دريايي از ساحل اقدام به تصرف يك ناوگان كردند كه شامل 6 كشتي مي‌شد. اين كشتي‌ها حامل افراد و كمكهاي انساني بودند و توسط نيروهاي اسراييلي كه مي‌گفتند ساحل غزه تحت محاصرة دريايي است، تغيير مسير دادند. طي اين عمليات كه هدف آن تصرف كشتي بود و با زور انجام شد، 9 مسافر جان خود را از دست دادند و بسياري ديگر نيز زخمي شدند.
دبير كل سازمان‌ملل در 2 اوت 2010، اقدام به تشكيل كميته تحقيقي درباره حادثة 31 مي 2010 كرد. اين هيئت گزارشهاي مفصل حقيقت‌ياب ملي را كه تركيه و اسراييل تهيه كرده بودند دريافت و بررسي كرد. تركيه اقدام به تشكيل يك كميسيون ملي حقيقت‌ياب براي ارزيابي حقايق‌حادثه و پيامدهاي حقوقي آن كرد كه به موجب آن يك گزارش موقت و [گزارشي] نهايي به همراه پيوستها و مطالب مربوطه، براي اين هيئت ارسال شد. اسراييل نيز گزارش كميسيون عمومي مستقل را كه براي بررسي «ميزان سازگاري اقدامات كشور اسراييل با حقوق بين‌الملل» تشكيل داده بود، در اختيار اين هيئت قرار داد.
هيئت، اين گزارشها و نيز اطلاعات و توضيحات بيشتري را كه به شكل مكتوب يا از طريق ملاقاتهاي مستقيم طرفين (تركيه و اسراييل) دريافت كرده بود بررسي كرد. با استفاده از اطلاعاتي كه به اين روش جمع‌آوري شد، هيئت اقدام به ارزيابي و شناسايي حقايق، شرايط و بافت حادثه كرد، همچنين شيوه‌هاي پيشنهادي را براي پرهيز از چنين حوادثي در آينده ارائه كرد. براي اين اقدام، عملكرد هيئت مثل يك دادگاه نبود و از آن خواسته نشده بود كه درباره مسئوليت حقوقي قضاوت كند. هيئت نيز در يافته‌ها و توصيه‌ها به دنبال آن نبود تا هيچ مسئوليت حقوقي را بر گردن كسي بيندازد.
شيوه كار هيئت، دست يافتن به اجماع بود ولي در مواردي كه به ‌رغم تلاش‌ها، دست يافتن به اجماع ميسر نبود، رئيس و معاون رئيس درباره مسئله مورد نظر يا درباره حقايق، يافته‌ها يا توصيه‌ها توافق مي‌كردند. اين گزارش نيز بر اساس توافق رئيس و معاونش تهيه شده است.
حقايق، شرايط و بافت حادثه
براي اين هيئت مسلم شد كه:
1- در صورتي كه قبل از وقوع حادثه 21 مي 2010 براي پرهيز از آن تلاشهاي جدي انجام مي‌شد، اين واقعه رخ نمي‌داد بنابراين بايستي در آينده اين تلاشها بيشتر انجام شود تا ديگر شاهد اين اتفاقات نباشيم.
2- اصل بنيادي آزادي رفت‌و‌آمد در درياهاي آزاد، پيرو چند استثناء مشخص تحت حقوق بين‌الملل است. اسراييل با يك تهديد جدي عليه امنيت خود از سوي گروههاي مسلح در غزه روبروست. محاصره دريايي اقدام امنيتي مشروعي است براي جلوگيري از ورود تسليحات به نوار غزه از طريق دريا و اجراي آن، مطابق مقتضيات حقوق بين‌الملل است.
3- ناوگان [آزادي] يك تلاش غيردولتي بود كه شامل كشتي‌ها و شركت‌كنندگاني از كشورهاي متعدد مي‌شد.
4- گرچه افراد مي‌توانند ديدگاههاي سياسي خود را ابراز كنند، ناوگان هنگام تلاش براي شكستن محاصره دريايي، رفتار غيرمسئولانه‌اي داشت. اكثريت شركت‌كنندگان در اين ناوگان مقاصد خشونت‌طلبانه‌اي نداشتند ولي سؤالاتي جدي‌درباره مديريت، ماهيت واقعي و اهداف سازمان‌دهندگان ناوگان به ويژه IHH وجود دارد. فعاليتهاي غيرضروري ناوگان، پتانسيل تشديد [درگيري] را بالا برد.
5- تركيه و اسراييل هيچ كدام تعمدي درباره اين حادثه و پيامدهاي آن نداشته‌اند. هر دو كشور، براي جلوگيري از وقوع اين حوادث و به خطر نيفتادن جان افراد و صلح و امنيت جهاني تلاشهاي بسياري كردند. مقامهاي تركيه با نزديك شدن به سازمان‌دهندگان ناوگان، تلاش كردند آنها را تشويق كنند تا براي عدم برخورد با نيروهاي اسراييلي مسير خود را تغيير دهند، ولي باز هم اين امكان وجود داشت كه براي هشدار به شركت‌كنندگان ناوگان درباره خطرهاي آتي و تلاش براي انصراف آنان اقدامات بيشتري انجام شود.
6- تصميم اسراييل براي تصرف كشتي‌ها با توسل به زور در اين اندازه، آن هم در مسافت‌دوري از منطقه محاصره شده و بدون هشدار نهايي قبل از تصرف كشتي، تصميمي افراطي و غيرمنطقي بود.
الف- در ابتدا بايد گزينه‌هاي غيرخشونت‌‌آميز به كار گرفته مي‌شد. به ويژه، بايد يك هشدار قبلي شفاف به كشتي‌ها درباره تصرف آنها و نيز يك نمايش قدرت براي پرهيز از درگيري انجام مي‌شد.
ب- هنگامي كه مشاهده شد نسبت به عمليات اوليه تصرف مقاومت صورت مي‌گيرد بايد گزينه‌هاي اين عمليات بررسي مي‌شد.
7- پرسنل نيروي دفاعي اسراييل با مقاومت سازماندهي شده و خشن گروهي از مسافران هنگام ورود به ماوي مرمره روبرو شدند و اين باعث شد آنها براي محافظت از خود به زور متوسل شوند. سه سرباز اسير شدند و مورد بدرفتاري قرار گرفتند، ضمن اينكه اين مسافران خطر جدي به وجود آورده بودند. چند تن ديگر نيز زخمي شدند.
8- كشته و زخمي شدن افراد در پي توسل به زور نيروهاي اسراييلي طي تصرف ماوي مرمره پذيرفته نيست. نيروهاي اسراييلي 9 مسافر را كشتند و بسياري را مجروح كردند، هيچ توضيح رضايت‌بخشي را هم براي اين اقدامات به هيئت ارائه نكردند. شواهد پزشكي قانوني نشان مي‌دهد كه بيشتر متوفيان چندين بار از پشت و از فاصله نزديك هدف قرار گرفته‌اند كه در مطالب ارائه شده از سوي اسراييل توجه‌اي به آنها نشده است.
9- نيروهاي اسراييلي پس از تصرف كامل كشتي‌ها تا زمان اخراج مسافران رفتارهاي بسيار نامناسبي با آنها داشتند. اين رفتار شامل رفتار فيزيكي، تحريك و كنايه، توقيف غيرموجه اموال و خودداري از كمك كنسولي بوده است.

چگونگي جلوگيري از حوادث مشابه در آينده

اين هيئت توصيه مي‌كند كه با توجه به شرايط غزه:
1- همه كشورهاي مربوطه بايد مستقيماً رايزني كنند و هرگونه تلاش لازم را براي جلوگيري از تكرار اين حادثه انجام دهند.
2- با مدنظر قرار دادن پيامدهاي اين حادثه و اهميت بنيادي آزادي تردد در درياهاي آزاد، اسراييل بايد محاصره دريايي را ارزيابي و در زمينه لزوم تداوم آن بازنگري كند.
3- اسراييل بايد تلاشهاي خود را براي كاهش محدوديتهاي اعمال شده بر تردد كالا و افراد از غزه به خارج يا بالعكس و براي لغو محاصره و تخفيف شرايط اقتصادي و انساني دشوار جمعيت مدني در اين منطقه ادامه دهد. اين اقدامات بايد مطابق قطعنامه 1860 شوراي امنيت انجام شوند و همه مفاد آن اجرا شود.
4- همه فعاليتهاي انساني براي كمك به جمعيت غزه بايد از طريق رويه‌اي كه ايجاد و گذرگاههاي زميني كه در نظر گرفته شده است با مشورت دولت اسراييل و تشكيلات خودگردان صورت گيرد.
در مجموع
5- همه كشورها بايد درباره اعمال و اجراي محاصره دريايي، محتاط و دورانديش باشند. شاخصه‌هاي ايجاد شدة حقوق عرفي بين‌الملل نيز بايد مورد احترام قرار گيرد و همه طرفها بايد آنها را رعايت كنند. معاهده «سان رمو» منبع مفيدي در معرفي اين قوانين است.
6- اعمال محاصره دريايي به عنوان اقدامي در جهت دفاع از خود بايد طبق رويه ايجاد شده ذيل ماده 51 منشور [سازمان‌ملل] به شوراي امنيت اطلاع داده شود. اين امر امكان نظارت شورا را بر هر امري كه صلح جهاني را تحت تأثير قرار مي‌دهد، ايجاد مي‌كند.
7- كشورهاي حافظ يك محاصرة دريايي بايد مسئوليتهاي خود را در مورد تأمين كمكهاي انساني انجام دهند. فعاليتهاي انساني بايد طبق اصول بي‌طرفي و نيز ماهيت موقتي و انساني بودن انجام شوند و به هر اقدام امنيتي در اين منطقه احترام بگذارند. كشتي‌هاي حامل كمكهاي انساني بايد اجازه بازرسي، توقف يا تغيير مسير را هنگامي كه از آنها چنين درخواستي مي‌شود، بدهند.
8- تلاش براي شكستن يك محاصره قانوني اعمال شده بر يك منطقه، باعث به خطر افتادن كشتي‌ها و مسافران مي‌شود. هنگامي كه يك كشور از اين امر آگاه مي‌شود كه شهروندانش يا كشتي‌هاي حامل پرچم آن قصد دارند يك محاصره دريايي را بشكنند، بايستي بر اساس حقوق و آزادي‌هاي دموكراتيك، درباره خطرها هشدار بدهند، همچنين مسئوليت انصراف افراد را بر عهده بگيرند.
9- كشورهاي عامل يك محاصره دريايي عليه كشتي‌هاي غيرنظامي به ويژه كشتي‌هاي حامل تعداد زيادي از مسافران مدني بايد در توسل به زور محتاط باشند. در ابتدا بايد تلاشهايي براي متوقف كردن كشتي‌ها از طريق غيرنظامي انجام شود. به ويژه آنها نبايد جز در مواقع واقعاً ضروري متوسل به زور شوند و در اين مواقع هم بايد از حداقل زور براي دستيابي به هدفِ مشروعِ حفظ محاصره استفاده كنند. آنها بايد هشدارهاي شفافي بدهند تا كشتي‌ها از توسل به زور عليه خود آگاه شوند.

آشتي [مصالحه ميان تركيه و اسراييل]

10- اسراييل بايد درباره حادثه و پيامدهاي آن ابراز پشيماني مقبولي كند.
11- اسراييل بايد به نفع متوفيان و به قربانيان زخمي شده و خانواده‌هايشان مبلغي بدهد تا از طريق يك صندوق با مديريت مشترك به آنان اعطا شود.
12- تركيه و اسراييل بايد در جهت منافع ثبات خاورميانه و صلح و امنيت جهاني روابط ديپلماتيك كامل خود را از سر بگيرند، ايجاد يك ميز گرد سياسي به عنوان اجلاسي براي تبادل ديدگاهها مي‌تواند براي رسيدن به اين هدف كارساز باشد.

ترجمة معاونت پژوهش

نام:
ایمیل:
* نظر: